KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 31.
Kto wchodzi w skład komisji oceny dokumentacji niearchiwalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Komisja oceny dokumentacji niearchiwalnej powinna łączyć perspektywę nadzoru nad archiwum, wiedzę archiwalną oraz znajomość treści akt. Dlatego obejmuje zwierzchnika archiwum zakładowego, pracownika archiwum oraz przedstawiciela komórki organizacyjnej, której akta są oceniane do brakowania.

Pełne wyjaśnienie:

Komisja oceny dokumentacji niearchiwalnej ma zapewnić, że decyzja o wybrakowaniu akt (czyli ich przeznaczeniu do zniszczenia) jest podjęta rzetelnie: z uwzględnieniem zasad archiwalnych, odpowiedzialności organizacyjnej oraz merytorycznej wiedzy o zawartości dokumentów.

Dlaczego poprawna jest wskazana odpowiedź?
Najpełniejszy skład obejmuje trzy perspektywy:

  • Bezpośredni zwierzchnik archiwum zakładowego – reprezentuje nadzór i odpowiedzialność organizacyjną oraz dba o zgodność działań z przyjętymi procedurami.
  • Pracownik archiwum (zakładowego) – wnosi kompetencje archiwalne: zna zasady kwalifikowania dokumentacji, porządkowania, ewidencji i wymagania formalne procesu brakowania.
  • Przedstawiciel komórki organizacyjnej, której dokumentacja podlega brakowaniu – zapewnia wiedzę merytoryczną o sprawach prowadzonych w danej komórce, pomaga ocenić, czy akta rzeczywiście utraciły wartość użytkową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wariant z bezpośrednim zwierzchnikiem archiwum i przedstawicielem archiwum państwowego pomija udział komórki merytorycznej oraz pracownika archiwum; jest to skład zbyt wąski i nie zapewnia oceny treści akt przez jednostkę, która je wytworzyła.
  • Wariant z pracownikiem archiwum i przedstawicielem komórki jest również niepełny, bo nie obejmuje elementu nadzoru/odpowiedzialności organizacyjnej (zwierzchnika), co w praktyce często jest wymagane dla poprawnego umocowania komisji.
  • Wariant z przedstawicielem archiwum państwowego i kierownikiem archiwum zakładowego jest problematyczny: sugeruje udział zewnętrzny oraz nie uwzględnia komórki merytorycznej. Na egzaminie takie wskazanie zwykle oznacza pomylenie komisji wewnętrznej z procedurami nadzoru lub uzgadniania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy komisji oceny akt do brakowania, szukaj odpowiedzi, która łączy: (1) nadzór organizacyjny, (2) kompetencje archiwalne, (3) wiedzę merytoryczną komórki wytwarzającej dokumentację. Brak któregoś z tych elementów najczęściej oznacza odpowiedź niepełną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokumentacja niearchiwalna to akta, które po upływie określonego czasu przechowywania nie są przeznaczone do wieczystego zachowania. Po ocenie mogą zostać wybrakowane (zniszczone) zgodnie z procedurą, zamiast trafić do zasobu archiwalnego.
Jej zadaniem jest rzetelna ocena, czy wskazana dokumentacja rzeczywiście utraciła wartość użytkową i może zostać przeznaczona do brakowania. Komisja pomaga ograniczyć ryzyko zniszczenia akt potrzebnych prawnie lub organizacyjnie oraz porządkuje proces w jednostce.
Pracownik archiwum wnosi kompetencje archiwalne: zna zasady kwalifikowania dokumentacji, wymogi ewidencyjne i sposób przygotowania akt do brakowania. Dzięki temu ocena nie sprowadza się tylko do "czy już niepotrzebne", ale uwzględnia też poprawność formalną.
Komórka merytoryczna najlepiej zna treść i kontekst dokumentów. Jej przedstawiciel pomaga ocenić, czy dana sprawa jest ostatecznie zakończona, czy nie ma toczących się postępowań i czy akta nie będą jeszcze potrzebne w bieżącej pracy jednostki.
Nie zawsze. W wielu rozwiązaniach organizacyjnych komisja działa jako ciało wewnętrzne jednostki, a udział archiwum państwowego dotyczy raczej uzgodnień, nadzoru lub akceptacji brakowania w określonych przypadkach. Na egzaminie trzeba odróżniać komisję od etapów zatwierdzania.
Zwykle przygotowuje się zestawienia/spisy dokumentacji przeznaczonej do brakowania oraz wnioski/protokoły wynikające z procedury w jednostce. Kluczowe jest, aby wskazać jednostki aktowe, daty skrajne oraz podstawę kwalifikacji, aby decyzja była kontrolowalna.
Co do zasady po upływie wymaganego okresu przechowywania i po sprawdzeniu, że akta nie są potrzebne do celów prawnych, dowodowych lub organizacyjnych. Dodatkowo trzeba przejść kroki proceduralne przewidziane w jednostce (komisja, spisy, zgody).
Najczęstszy błąd to "dorysowanie" przedstawiciela archiwum państwowego do każdej komisji, bo brzmi formalnie. Drugi błąd to wybór składu niepełnego (np. bez zwierzchnika lub bez komórki merytorycznej), mimo że komisja ma łączyć nadzór, archiwistę i merytorykę.
Komisja ocenia i przygotowuje wnioski/spisy, czyli wykonuje pracę merytoryczną. Zatwierdzanie to osobny etap: decyzję akceptuje uprawniony organ/osoba zgodnie z procedurami. Na testach te role bywają mieszane, więc warto czytać uważnie polecenie.
Ucz się schematu procesu: kwalifikacja dokumentacji, ocena przez komisję, przygotowanie spisów, wymagane zgody, a na końcu bezpieczne zniszczenie i aktualizacja ewidencji. Pomaga też zapamiętać "triadę" składu komisji: nadzór + archiwista + komórka merytoryczna.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Komisja oceny dokumentacji niearchiwalnej powinna łączyć perspektywę nadzoru nad archiwum, wiedzę archiwalną oraz znajomość treści akt."

Materiały:

  • Instrukcja kancelaryjna i archiwalna obowiązująca w jednostce (procedury brakowania)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji archiwalnych dotyczące oceny i kwalifikacji dokumentacji
  • Notatki z zajęć o organizacji archiwum zakładowego i współpracy z komórkami organizacyjnymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego