KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 18.
Którą cyfrą na ilustracji oznaczono tarczę łożyskową silnika?
Ilustracja przedstawia schemat budowy silnika elektrycznego, używanego w kontekście egzaminu zawodowego dla elektryków,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tarcza łożyskowa (pokrywa łożyskowa) zamyka korpus silnika i stanowi oprawę/gniazdo dla łożyska wału. Na ilustracji właśnie ten element jest wskazany numerem 2, dlatego poprawna jest odpowiedź "Cyfrą 2". Pozostałe cyfry dotyczą innych części silnika.

Pełne wyjaśnienie:

Tarcza łożyskowa (często nazywana też pokrywą lub tarczą końcową) jest elementem konstrukcyjnym silnika, który zamyka korpus od strony czoła oraz ustala i podtrzymuje łożysko, w którym pracuje wał wirnika. W praktyce to właśnie w tarczy znajduje się gniazdo łożyska, a całość zapewnia prawidłowe osiowanie i stabilną pracę zespołu wirującego.

Na ilustracji element wskazany numerem 2 odpowiada tarczy łożyskowej, dlatego odpowiedź "Cyfrą 2" jest poprawna. Umiejętność rozpoznania tego detalu jest ważna przy montażu i konserwacji, bo tarcza bywa demontowana przy wymianie łożysk, czyszczeniu lub kontroli luzów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Najczęstsze pomyłki wynikają z utożsamiania tarczy łożyskowej z innymi elementami, które są w jej pobliżu:

  • Jedna z cyfr może wskazywać samo łożysko (element toczny) – to nie jest tarcza, tylko część osadzona w tarczy.
  • Inna cyfra może odnosić się do wirnika lub wału – są to elementy ruchome, a tarcza jest elementem nieruchomym obudowy.
  • Kolejna cyfra może dotyczyć korpusu/obudowy – korpus stanowi "płaszcz" silnika, natomiast tarcza jest czołowym zamknięciem i oprawą łożyska.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widzisz element na końcu silnika z otworem pod wał i miejscem osadzenia łożyska, to bardzo często będzie to właśnie tarcza łożyskowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarcza łożyskowa to element końcowy korpusu silnika, w którym znajduje się gniazdo (oprawa) łożyska wału. Zamyka korpus od strony czoła i pomaga utrzymać właściwe osiowanie wału oraz stabilną pracę wirnika podczas obrotu.
Łożysko jest mniejszym elementem osadzonym wewnątrz gniazda i zwykle ma postać pierścieni (często z elementami tocznymi). Tarcza łożyskowa jest większą "pokrywą" na końcu silnika, w której to łożysko jest zamontowane.
Bo utrzymuje łożysko w prawidłowym położeniu i zapewnia geometrię układu wirującego. Jej uszkodzenie lub nieprawidłowy montaż może powodować bicie wału, hałas, nagrzewanie, szybsze zużycie łożysk oraz wibracje przenoszone na obudowę.
Typowe objawy to nietypowe wibracje, zwiększony hałas w okolicy końca silnika, powtarzające się uszkodzenia łożysk lub ślady ocierania wirnika. Często źródłem jest niewspółosiowość, pęknięcie tarczy albo zużyte gniazdo łożyska.
Najczęściej myli się tarczę łożyskową z łożyskiem, wałem lub korpusem. Drugi błąd to odczyt numeru "na oko" bez prześledzenia odnośnika (strzałki/linii). Warto zawsze wskazać część po funkcji, a dopiero potem sprawdzić jej oznaczenie.
Cyfry są identyfikatorami elementów (odsyłają do części na rysunku lub wykazu). Kluczowe jest śledzenie linii odniesienia do konkretnego detalu. Nie należy zakładać, że "1" to pierwszy montowany element, a "4" ostatni.
W wielu popularnych konstrukcjach silników występują elementy pełniące funkcję tarcz końcowych i opraw łożysk, choć ich forma może się różnić. W praktyce, gdy wał jest łożyskowany w obudowie, musi istnieć element zapewniający gniazdo i ustalenie łożyska.
Zwykle potrzebne są podstawowe klucze (np. imbusowe/nasadowe), ewentualnie ściągacz do elementów osadzonych na wale oraz przyrządy do bezpiecznego wyjęcia łożyska. Dobór narzędzi zależy od konstrukcji silnika i sposobu mocowania tarczy.
Sprawdza się ją przy wymianie łożysk, po stwierdzeniu nadmiernych wibracji/hałasu, po zalaniu lub pracy w zapyleniu oraz przy okresowych przeglądach. Kontroluje się m.in. stan gniazda łożyska, pęknięcia, odkształcenia i powierzchnie przylegania.
Ćwicz rozpoznawanie części na rysunkach (korpus, stojan, wirnik, wał, łożysko, tarcze). Ucz się funkcji elementów i typowych miejsc ich występowania. Pomaga też oglądanie zdjęć rozebranych silników oraz schematów przekrojowych z opisami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tarcza łożyskowa (pokrywa łożyskowa) zamyka korpus silnika i stanowi oprawę/gniazdo dla łożyska wału.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Silnik elektryczny" – sekcje dotyczące budowy i elementów konstrukcyjnych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_elektryczny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Electric motor" – część "Components" / "Construction", https://en.wikipedia.org/wiki/Electric_motor (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Łożysko" – informacje o funkcji łożysk i osadzeniu w oprawach, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81o%C5%BCysko (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektromechaniki: budowa i eksploatacja maszyn elektrycznych
  • Karty katalogowe i rysunki złożeniowe silników (przykładowe DTR producentów) do ćwiczeń w identyfikacji części
  • Materiały szkoleniowe z zakresu łożysk i pasowań (montaż łożysk, typowe uszkodzenia, zasady smarowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego