KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 30.
Którą część zamienną urządzenia elektrycznego przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia elektrozawór, który jest częścią zamienną urządzenia elektrycznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elektrozawór rozpoznaje się zwykle po obecności cewki elektromagnesu (często w formie "kostki" lub cylindra) osadzonej na korpusie zaworu. Jest to element wykonawczy sterujący przepływem medium. Hydrostat i czujnik ciśnienia są czujnikami, a przepływomierz służy do pomiaru, nie do odcinania/przełączania przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest odróżnienie elementu wykonawczego (który steruje przepływem) od elementów pomiarowych (które tylko mierzą wielkości fizyczne i przekazują sygnał).

Odpowiedź "Elektrozawór." jest poprawna, jeżeli na rysunku widać charakterystyczne cechy elektrozaworu: korpus zaworu z kanałem przepływu oraz część napędową w postaci cewki elektromagnesu (często jako osobny moduł na górze korpusu). Elektrozawór po podaniu zasilania zmienia stan (otwiera lub zamyka przepływ), więc w praktyce pełni funkcję odcinającą albo przełączającą.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Hydrostat." – to element związany z wykrywaniem/ustalaniem poziomu lub ciśnienia słupa cieczy (zależnie od konstrukcji i zastosowania). Jest to czujnik/układ pomiarowy, a nie zawór sterowany elektromagnesem. Typowo nie ma masywnego korpusu zaworowego z napędem cewkowym.
  • "Przepływomierz." – służy do pomiaru natężenia przepływu. Często ma odcinek pomiarowy oraz elektronikę, ale jego zadaniem nie jest szybkie odcięcie medium. Budowa przepływomierza (np. z komorą pomiarową, turbiną, czujnikiem Halla, ultradźwiękami) jest inna niż zaworu z cewką.
  • "Czujnik ciśnienia." – jest przetwornikiem ciśnienia na sygnał elektryczny. Zwykle ma przyłącze ciśnieniowe i złącze elektryczne, ale nie posiada typowej cewki napędzającej element zamykający przepływ. To element informacyjny, nie wykonawczy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się jednocześnie "zawór" oraz "czujnik"/"przepływomierz", warto najpierw ustalić, czy element na rysunku ma cechy napędu (np. cewka) i mechanizmu zamykania/otwierania. Jeśli tak – najczęściej chodzi o elektrozawór lub podobny element wykonawczy, a nie o element pomiarowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Elektrozawór to zawór sterowany elektrycznie (zwykle elektromagnesem), który otwiera lub zamyka przepływ medium. W praktyce stosuje się go m.in. do automatycznego odcięcia gazu lub przełączania obiegów, gdy układ sterowania podaje napięcie na cewkę.
Najczęściej widać korpus zaworu (z przyłączami) oraz cewkę elektromagnesu w formie "kostki" lub cylindra na trzpieniu. To odróżnia go od czujników, które mają głównie króciec pomiarowy i złącze elektryczne bez napędu zamykającego przepływ.
Elektrozawór jest elementem wykonawczym – zmienia stan przepływu (otwiera/zamyka). Czujnik ciśnienia jest elementem pomiarowym – tylko mierzy ciśnienie i zamienia je na sygnał elektryczny. Czujnik nie odcina przepływu, jeśli nie współpracuje z osobnym zaworem.
Przepływomierz mierzy natężenie przepływu medium (np. gazu lub cieczy). Stosuje się go do kontroli procesu, rozliczeń lub diagnostyki (np. wykrywania zbyt małego przepływu). Zwykle nie służy do odcinania medium, tylko do pomiaru i sygnalizacji.
Częsty błąd to wybór "czujnika" tylko dlatego, że element ma przewód lub złącze. Warto szukać cech funkcjonalnych: czy jest napęd (cewka), czy jest korpus zaworu z przelotem. Drugi błąd to mylenie przepływomierza z zaworem, gdy widać dwa króćce.
Elektrozawory odcinające spotyka się tam, gdzie wymagane jest szybkie i automatyczne zatrzymanie dopływu gazu, np. po sygnale z automatyki bezpieczeństwa lub sterownika. Pozwalają zrealizować funkcję odcięcia bez ręcznej ingerencji obsługi.
Hydrostat (w zależności od zastosowania) jest elementem pomiarowym/sterującym opartym o ciśnienie słupa cieczy, a nie zaworem z elektromagnesem. Elektrozawór ma typowy napęd cewkowy i korpus zaworowy do przełączania przepływu. Hydrostat częściej kojarzy się z detekcją poziomu/ciśnienia niż z odcinaniem.
W typowych wykonaniach elektrozawór potrzebuje zasilania, aby zmienić stan (np. otworzyć lub zamknąć). Konkretne zachowanie po zaniku zasilania zależy od konstrukcji (np. normalnie zamknięty lub normalnie otwarty), ale zawsze sam napęd elektromagnesu wymaga energii elektrycznej do zadziałania.
Najczęściej są to: korpus zaworu z kanałem przepływu, element zamykający (np. grzybek lub tłoczek), sprężyna oraz zespół elektromagnesu (rdzeń i cewka). Cewka po podaniu napięcia wytwarza pole magnetyczne, które przemieszcza rdzeń i zmienia położenie elementu zamykającego.
Ćwicz na zdjęciach i kartach katalogowych: porównuj elektrozawory, czujniki ciśnienia i przepływomierze. Zwracaj uwagę na: obecność cewki, kształt korpusu, liczbę i typ przyłączy oraz miejsce złącza elektrycznego. Pomaga też kojarzenie funkcji: "mierzy" vs "steruje".
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Elektrozawór rozpoznaje się zwykle po obecności cewki elektromagnesu (często w formie "kostki" lub cylindra) osadzonej na korpusie zaworu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Elektrozawór — https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektrozaw%C3%B3r (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Przepływomierz — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przep%C5%82ywomierz (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Czujnik ciśnienia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_ci%C5%9Bnienia (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów elektrozaworów (zdjęcia, przekroje, opisy działania)
  • Podręczniki/opracowania z automatyki przemysłowej i armatury sterującej
  • Instrukcje serwisowe urządzeń z układami elektrozaworów (schematy i listy części)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego