KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 30.
Którą czynność musi wykonać asystent osoby niepełnosprawnej chcąc przesadzić podopieczną z łóżka na wózek inwalidzki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zablokowanie kółek wózka stabilizuje sprzęt i zapobiega jego odjechaniu w chwili przenoszenia ciężaru ciała podopiecznej. To kluczowy krok bezpieczeństwa podczas transferu z łóżka na wózek, bo zmniejsza ryzyko upadku, poślizgnięcia i urazu.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas transferu z łóżka na wózek inwalidzki najważniejszym celem asystenta jest zapewnienie stabilności oraz ograniczenie ryzyka poślizgnięcia i upadku. Dlatego czynność "Zablokować kółka wózka." jest kluczowa: unieruchamia wózek w momencie, gdy ciężar ciała osoby jest przenoszony i gdy występują siły boczne (np. przy dosuwaniu, obracaniu tułowia, dosiadaniu).

Pozostałe odpowiedzi opisują działania, które mogą być przydatne w określonych sytuacjach, ale nie są krokiem krytycznym i "zawsze wymaganym" przy samym akcie przesiadania:

  • "Założyć poręcze do wózka." – poręcze/podłokietniki mogą pomagać w podparciu, ale w części technik transferu mogą wręcz przeszkadzać (zależnie od konstrukcji wózka i sposobu przesiadania). Nie zastępują unieruchomienia kół.
  • "Maksymalnie obniżyć łóżko." – regulacja wysokości łóżka bywa potrzebna, jednak "maksymalnie" jest sformułowaniem zbyt kategorycznym. W praktyce wysokość dobiera się do możliwości podopiecznego i ergonomii asystenta; kluczowe jest, by wózek się nie odsunął.
  • "Odblokować kółka łóżka." – dla bezpieczeństwa łóżko zwykle również powinno być stabilne, więc odblokowanie kółek łóżka mogłoby zwiększyć ryzyko przesunięcia. W kontekście transferu nie jest to czynność wymagana.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się transfer na wózek, w pierwszej kolejności myśl o hamulcach, ustawieniu wózka blisko łóżka i zapewnieniu stabilnego podparcia. To najczęstszy "punkt krytyczny" decydujący o bezpieczeństwie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Blokada kół unieruchamia wózek, dzięki czemu nie odjedzie w momencie przenoszenia ciężaru ciała. To zmniejsza ryzyko upadku i urazów zarówno u podopiecznego, jak i u asystenta, który wykonuje asekurację.
Wózek ustawia się możliwie blisko łóżka, stabilnie, a następnie zabezpiecza hamulcami. Ważne jest też ustawienie pod odpowiednim kątem do kierunku przesiadania, tak aby droga ruchu była krótka i bez przeszkód.
Nie zawsze. Wysokość łóżka dobiera się do możliwości podopiecznego i techniki przesiadania, aby ograniczyć wysiłek i ryzyko utraty równowagi. Jednak niezależnie od wysokości, unieruchomienie wózka (hamulce) pozostaje krokiem krytycznym.
Pomagają, gdy podopieczny wykorzystuje je jako punkt podparcia. Mogą przeszkadzać, jeśli ograniczają miejsce na transfer lub utrudniają obrót i dosiad. Decyzja zależy od konstrukcji wózka i przyjętej techniki, ale nie zastępuje blokady kół.
Typowe błędy to brak zablokowania kół wózka, ustawienie wózka zbyt daleko od łóżka oraz pośpiech bez przygotowania otoczenia. Często pomija się też ocenę stanu podopiecznego (zawroty głowy, osłabienie), co zwiększa ryzyko upadku.
Nie należy wykonywać transferu w standardowy sposób, bo wózek może się odsunąć. Trzeba zastosować bezpieczną alternatywę (np. inny sprawny wózek) lub wezwać wsparcie i użyć właściwego sprzętu pomocniczego zgodnie z procedurami placówki/opieką.
Kluczowe są: stabilna pozycja, praca z ugiętymi kolanami, trzymanie ciężaru blisko ciała i unikanie skrętów tułowia pod obciążeniem. Poprawne przygotowanie transferu (w tym zablokowanie kół) zmniejsza nagłe szarpnięcia i przeciążenia.
Odblokowane kółka łóżka mogą spowodować przesunięcie się łóżka w chwili podparcia lub przenoszenia ciężaru ciała. To zwiększa ryzyko utraty równowagi. W praktyce dąży się do stabilności obu powierzchni: łóżka i wózka.
Po zaciągnięciu hamulców warto wykonać krótki test: spróbować delikatnie przesunąć wózek do przodu i na boki. Jeśli koła pozostają nieruchome, blokada działa. Dodatkowo sprawdza się, czy dźwignie hamulców są w pozycji zablokowanej.
Ucz się schematu: ocena bezpieczeństwa, przygotowanie otoczenia, stabilizacja sprzętu (hamulce), asekuracja i komunikacja z podopiecznym. Na testach zwracaj uwagę na słowa typu "musi" lub "zawsze" – zwykle dotyczą kluczowych działań zapobiegających upadkom.
info

Statystycznie 73% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zablokowanie kółek wózka stabilizuje sprzęt i zapobiega jego odjechaniu w chwili przenoszenia ciężaru ciała podopiecznej.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/placówki dotyczące technik transferu i asekuracji
  • Instrukcje producentów wózków inwalidzkich (obsługa hamulców, blokada kół)
  • Podręczniki i skrypty z ergonomii oraz podstaw opieki nad osobą z niepełnosprawnością (sekcje o transferze i zapobieganiu upadkom)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego