Archiwum zakładowe jest komórką organizacyjną jednostki, która przejmuje do przechowywania dokumentację wytworzoną w tej jednostce, gdy traci ona znaczenie dla prowadzenia bieżących spraw. Kluczowe jest tu kryterium "niepotrzebna do bieżącej działalności", a nie to, czy dokumenty są finansowe, czy "już po terminie".
Odpowiedź "Wszystkie akta wytworzone przez jednostkę organizacyjną." jest poprawna, ponieważ archiwum zakładowe gromadzi zarówno:
- materiały archiwalne (kategoria A) – mające trwałą wartość historyczną i docelowo przekazywane do archiwum państwowego po upływie przewidzianego czasu,
- dokumentację niearchiwalną (kategoria B) – przechowywaną przez okres wynikający z kwalifikacji (np. B5, B10, B50), a następnie typowo przeznaczaną do brakowania.
Pozostałe propozycje są błędne, bo odzwierciedlają typowe nieporozumienia:
- "Tylko materiały finansowo-księgowe." – archiwum zakładowe nie jest archiwum jednej dziedziny; przejmuje akta różnych spraw i komórek, o ile zostały wytworzone w jednostce i nie są już bieżące.
- "Wszystkie akta, których okres przechowywania upłynął." – upływ okresu przechowywania wiąże się z decyzją o dalszych losach (brakowanie albo przekazanie), a nie z samą definicją tego, co archiwum zakładowe przechowuje. W praktyce archiwum przechowuje także akta, których okres jeszcze nie upłynął.
- "Tylko akta kategorii A." – to częsty błąd wynikający z utożsamiania archiwum wyłącznie z dokumentacją historyczną. Archiwum zakładowe przechowuje również kategorię B, do czasu upływu okresu przechowywania i przeprowadzenia właściwej procedury.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "archiwum zakładowe", myśl o całości dokumentacji wytworzonej w jednostce (A i B) po utracie bieżącej użyteczności, a nie o jednym rodzaju akt lub o etapie brakowania.