KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 6.
Którą formę drukową można wykonać bez procesu naświetlania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Forma wklęsła rotograwiurowa może być wykonywana metodami niewymagającymi klasycznego naświetlania fotochemicznego, np. przez grawerowanie cylindra. Dla form fleksodrukowych i offsetowych typowe jest przygotowanie obrazu na materiale światłoczułym lub jego odpowiedniku (naświetlanie/CTP), więc nie spełniają warunku pytania.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy etapu naświetlania, rozumianego jako ekspozycja materiału światłoczułego (lub procesu o analogicznej funkcji) w przygotowaniu formy drukowej. W wielu technikach drukowania wykonanie formy opiera się na przeniesieniu obrazu na warstwę światłoczułą, a następnie wywołaniu/obróbce.

Odpowiedź "Wklęsłą rotograwiurową." jest poprawna, ponieważ w rotograwiurze elementem formy jest zwykle cylinder, którego komórki mogą być wykonywane metodami grawerowania (mechanicznie lub laserowo), czyli bez klasycznego etapu naświetlania materiału światłoczułego.

Pozostałe odpowiedzi wskazują formy, które w typowych opisach technologicznych są kojarzone z przygotowaniem obrazu poprzez naświetlanie:

  • "Wypukłą fleksodrukową." – klasyczne płyty fotopolimerowe często wymagają ekspozycji (naświetlania) i obróbki, aby uzyskać wypukły obraz drukujący.
  • "Płaską offsetową." – płyty offsetowe są wykonywane w procesach opartych o przeniesienie obrazu (historycznie: z filmu; obecnie często CTP), co w praktyce odpowiada etapowi naświetlania/obrazowania i dalszej obróbki.
  • "Wypukłą typooffsetową." – w zestawie odpowiedzi jest to wariant odsyłający do form wypukłych; w kontekście szkolnym nie jest to typowa forma "bez naświetlania" w porównaniu z grawerowaną rotograwiurą.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "bez naświetlania", szukaj technik, w których obraz powstaje przez mechaniczne/laserowe kształtowanie powierzchni (np. grawerowanie), a nie przez utwardzanie/zmianę warstwy światłoczułej. Jednocześnie warto pamiętać, że w praktyce przemysłowej istnieją nowoczesne warianty wykonywania form, co może wpływać na aktualność ujęcia pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naświetlanie to etap, w którym obraz jest przenoszony na materiał (często światłoczuły) przez ekspozycję światłem/laserem, a następnie utrwalany w dalszej obróbce (np. wywołaniu). W pytaniach testowych zwykle przeciwstawia się je metodom, gdzie obraz powstaje przez grawerowanie lub obróbkę mechaniczną.
W rotograwiurze formą jest cylinder z komórkami wklęsłymi. Te komórki można wytworzyć przez grawerowanie (mechaniczne lub laserowe), czyli bez typowego procesu ekspozycji warstwy światłoczułej. Dlatego w ujęciu szkolnym rotograwiura bywa wskazywana jako przykład "bez naświetlania".
W klasycznym opisie technologii przygotowania płyt offsetowych obraz jest wykonywany przez naświetlanie (z filmu) albo przez naświetlarkę CTP, a potem następuje obróbka płyty. W nowoczesnych rozwiązaniach szczegóły mogą się różnić, ale w testach najczęściej offset łączy się z etapem obrazowania/naświetlania.
Najczęściej wyróżnia się formy: wypukłe (elementy drukujące są wyżej), wklęsłe (elementy drukujące są wgłębieniami/komórkami) oraz płaskie (drukujące i niedrukujące leżą w jednej płaszczyźnie, różnią się właściwościami powierzchni).
Rotograwiura to technika druku wklęsłego, w której farba znajduje się w zagłębieniach (komórkach) na cylindrze. Nadmiar farby jest zbierany raklą, a farba z komórek przenosi się na podłoże pod naciskiem. Kluczową cechą jest "wklęsły" charakter elementów drukujących.
W fleksodruku forma jest zwykle wypukła (drukują wypukłe elementy), a w rotograwiurze forma jest wklęsła (drukują komórki/ wgłębienia). Jeśli pytanie dotyczy rakli i cylindra z komórkami, to wskazuje rotograwiurę; jeśli dotyczy wypukłej płyty elastycznej, to fleksodruk.
Najczęściej myli się "naświetlanie" z każdym procesem przygotowania formy i zaznacza odpowiedź na podstawie skojarzeń (np. "offset = płyta = naświetlanie"). Drugi błąd to ignorowanie warunku "bez naświetlania" i wybór techniki, którą uczeń zna najlepiej, zamiast tej, która spełnia kryterium.
Formy grawerowane spotyka się m.in. w rotograwiurze (grawerowane komórki cylindra). Także w niektórych rozwiązaniach przemysłowych stosuje się laserowe kształtowanie powierzchni. W kontekście egzaminu warto zapamiętać, że "grawerowanie" jest typową odpowiedzią na hasło "bez naświetlania".
Ułóż sobie mapę skojarzeń: technika druku → typ formy (płaska/wypukła/wklęsła) → typowy sposób wykonania (naświetlanie, CTP, grawerowanie). Ćwicz na krótkich zestawach pytań i zawsze podkreślaj w treści warunek, np. "bez naświetlania", "wklęsła", "z raklą".
Najczęściej pojawiają się: naświetlanie, obrazowanie, wywoływanie, fotopolimer, grawerowanie, a także podział form na płaskie/wypukłe/wklęsłe. Znajomość tych terminów pomaga szybko powiązać technikę druku z właściwą odpowiedzią.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że forma wklęsła rotograwiurowa może być wykonywana metodami niewymagającymi klasycznego naświetlania fotochemicznego, np. przez grawerowanie cylindra.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica: "Gravure printing" (opis cylindra i grawerowania komórek), https://www.britannica.com/technology/gravure-printing - accessed 2026-03-04
  • Nazdar: "What is Gravure Printing?" (opis technologii i charakterystyka cylindra/komórek), https://www.nazdar.com/en-us/Support/Learning-Center/Printing-Processes/Gravure-Printing - accessed 2026-03-04
  • Miraclon: "Flexo plate making" / zasoby edukacyjne o płytach fotopolimerowych (proces wykonywania płyt i ekspozycja), https://www.miraclon.com/resources/ - accessed 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki do technologii poligrafii: część o formach drukowych i przygotowalni
  • Materiały szkoleniowe producentów płyt offsetowych i technologii CTP (opis procesu wykonywania płyt)
  • Materiały wprowadzające do rotograwiury (budowa i wykonywanie cylindra/grawerowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego