Funkcja logiczna NAND (NOT-AND) to negacja koniunkcji. Oznacza to, że wyjście przyjmuje stan "fałsz/0" tylko w jednym, szczególnym przypadku: gdy oba wejścia są jednocześnie w stanie "prawda/1". Dla wszystkich pozostałych kombinacji wejść wynik jest "prawda/1". W zapisie algebry Boole’a jest to: Y = ¬(S1 ∧ S2).
W praktyce mechatronicznej rozpoznanie NAND na schemacie sterowania sprowadza się do ustalenia, kiedy wyjście (np. cewka, sygnał sterujący, lampka) jest aktywne, a kiedy nie. Jeżeli z analizy układu wynika, że:
- gdy tylko jeden z przycisków ma stan "1" (aktywny), wyjście nadal pozostaje w stanie "1",
- gdy oba przyciski jednocześnie mają stan "1", wtedy wyjście przechodzi w stan "0",
to dokładnie odpowiada to tablicy prawdy NAND.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego zachowania?
- AND wymagałoby, aby wyjście było w stanie "1" tylko wtedy, gdy oba wejścia są "1". Gdy brakuje jednego warunku, AND daje "0", więc zachowanie byłoby odwrotne niż w NAND.
- OR dawałoby "1", gdy przynajmniej jedno wejście jest "1". Wtedy przypadek "oba = 1" także daje "1", więc nie ma sytuacji, w której wyjście spada do "0" wyłącznie przy jednoczesnym zadziałaniu obu wejść.
- NOR jest negacją OR: wynik jest "1" tylko wtedy, gdy oba wejścia są "0". To typowo opisuje układ aktywny wyłącznie przy braku sygnałów na obu wejściach, a nie układ, który wyłącza się dopiero przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków.
Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach najpierw rozważ przypadek graniczny "S1=1 i S2=1". Jeżeli właśnie wtedy wyjście jest nieaktywne, to bardzo często oznacza to negację koniunkcji, czyli NAND (oczywiście przy założeniu standardowego mapowania stanów 0/1 w danym schemacie).
