KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 33.
Którą funkcję w silniku koparki spełnia element przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia wałek rozrządu, który jest kluczowym elementem silnika spalinowego, odpowiedzialnym za sterowanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Element mechanizmu rozrządu steruje pracą zaworów, czyli ich otwieraniem i zamykaniem w odpowiednich momentach cyklu pracy silnika. Funkcje przenoszenia napędu na koła lub gąsienice oraz zmiany przełożeń dotyczą układu jezdnego i skrzyni biegów, a nie sterowania zaworami.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku koparki (najczęściej wysokoprężnym) za napełnianie i opróżnianie cylindra odpowiadają zawory ssące oraz wydechowe. Aby silnik pracował prawidłowo, zawory muszą otwierać się i zamykać w ściśle określonych chwilach, skorelowanych z położeniem tłoka i fazami cyklu pracy.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Steruje pracą zaworów w silniku." Tę funkcję pełni element należący do mechanizmu rozrządu (np. wałek rozrządu z krzywkami, koło/napęd rozrządu lub element współpracujący), którego zadaniem jest wymuszenie ruchu zaworów (bezpośrednio lub przez dźwignie/popychacze) w odpowiednim czasie.

Pozostałe propozycje dotyczą innych układów maszyny i nie opisują roli elementu pracującego w silniku:

  • "Przenosi napęd na koła jezdne." To funkcja elementów układu napędowego i jezdnego (mosty, półosie, przekładnie, zwolnice), a nie mechanizmu zaworowego.
  • "Przenosi napęd na gąsienice." Podobnie jak wyżej, dotyczy układu jazdy maszyn gąsienicowych (przekładnie, koła napędowe, reduktory), a nie sterowania pracą zaworów silnika.
  • "Zmienia przełożenia w skrzyni biegów." Zmiana przełożeń zachodzi w przekładni (skrzyni biegów lub układzie hydrokinetycznym/hydrostatycznym), co jest odrębnym zespołem od rozrządu silnika.

W praktyce operator i serwisant powinni rozróżniać te układy, bo objawy awarii są inne: problemy z rozrządem wpływają na pracę silnika (moc, dymienie, kultura pracy), a usterki przeniesienia napędu czy skrzyni biegów wpływają głównie na jazdę i zmianę zakresów/prędkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mechanizm rozrządu to zespół elementów, który synchronizuje pracę zaworów z ruchem tłoka. Jego zadaniem jest doprowadzenie do tego, aby zawory ssące i wydechowe otwierały się i zamykały we właściwych momentach cyklu pracy silnika.
Wałek rozrządu steruje pracą zaworów: poprzez krzywki wymusza ich otwieranie, a po minięciu krzywki umożliwia zamknięcie zaworu (zwykle dzięki sprężynie). Dzięki temu silnik może zasysać powietrze i odprowadzać spaliny w odpowiednich fazach.
Jeśli zawory otwierają się w złym momencie lub za krótko, cylinder nie napełnia się prawidłowo powietrzem, a spaliny nie są skutecznie usuwane. To obniża sprawność, powoduje spadek mocy, wzrost dymienia i pogorszenie kultury pracy silnika.
Elementy silnika zwykle współpracują z cylindrami, zaworami, wałem korbowym, układem smarowania lub rozrządem. Części układu jezdnego (koła, gąsienice, przekładnie jazdy) są związane z przeniesieniem momentu na podłoże. W pytaniu kluczowy jest kontekst: "w silniku".
Nie bezpośrednio. Rozrząd dotyczy pracy silnika i sterowania zaworami, a skrzynia biegów (lub inny układ przeniesienia napędu) odpowiada za dobór przełożeń i przekazanie momentu do napędu jazdy lub hydrauliki. To różne zespoły o innych zadaniach.
Częste objawy to spadek mocy, nierówna praca, trudności z rozruchem, nietypowe odgłosy z okolic pokrywy rozrządu oraz zwiększone dymienie. W praktyce zawsze wymaga to diagnostyki serwisowej, bo podobne objawy mogą dawać też inne usterki.
Najczęściej przy opisie usterek lub w komunikacji z serwisem, np. przy spadku mocy czy hałasach w silniku. Operator nie reguluje zwykle zaworów samodzielnie, ale powinien rozumieć, że "zawory" dotyczą silnika, a nie napędu jazdy czy skrzyni biegów.
Typowe są pomyłki polegające na przypisywaniu elementom silnika funkcji "napędzania kół/gąsienic" albo "zmiany biegów", bo to kojarzy się z ruchem maszyny. Warto zawsze najpierw ustalić, czy pytanie dotyczy silnika, czy układu przeniesienia napędu.
Oznacza to, że dany element odpowiada za czas i sposób otwierania oraz zamykania zaworów w silniku. Dzięki temu dopływ powietrza do cylindra i odpływ spalin odbywa się w odpowiednich momentach, co warunkuje poprawne spalanie i pracę jednostki napędowej.
Ucz się blokami: silnik (rozrząd, smarowanie, chłodzenie, zasilanie), przeniesienie napędu oraz układ jezdny. Trenuj rozpoznawanie funkcji po opisie i po rysunku. Na egzaminie najpierw ustal, którego układu dotyczy pytanie.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Element mechanizmu rozrządu steruje pracą zaworów, czyli ich otwieraniem i zamykaniem w odpowiednich momentach cyklu pracy silnika."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (działy: rozrząd, zawory)
  • Instrukcje obsługi/serwisowe silników stosowanych w maszynach roboczych (rozdziały o mechanizmie rozrządu)
  • Schematy poglądowe czterosuwowego cyklu pracy silnika i pracy zaworów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego