KWALIFIKACJA CHM6 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
Która ilustracja przedstawia zgłębnik do pobierania cieczy z większych głębokości i substancji łatwopalnych?
Ilustracja przedstawia cztery różne urządzenia, które mogą być używane w kontekście technologicznym, prawdopodobnie związane
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgłębnik do pobierania cieczy z większych głębokości musi umożliwiać opuszczanie do wnętrza zbiornika i bezpieczne pobranie próbki.
W praktyce do cieczy łatwopalnych preferuje się rozwiązania metalowe, które ograniczają ryzyko zapłonu (m.in. przez odprowadzanie ładunków). Ilustracja z takim przyrządem odpowiada opisowi.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba rozpoznać zgłębnik (próbnik) do pobierania cieczy z większych głębokości, czyli przyrząd pozwalający pobrać próbkę nie tylko z powierzchni, ale z wybranego poziomu w zbiorniku (np. beczce, cysternie, zbiorniku magazynowym). Kluczowe są tu cechy użytkowe: możliwość opuszczania na odpowiednią głębokość, kontrola napełnienia i szczelności oraz łatwe wyjęcie przy zachowaniu bezpieczeństwa.

Druga część opisu dotyczy substancji łatwopalnych. W takiej pracy istotne jest minimalizowanie źródeł zapłonu, w tym ograniczanie ryzyka związanego z ładunkami elektrostatycznymi i iskrzeniem. Dlatego w praktyce spotyka się rozwiązania metalowe oraz takie, które można włączyć w reżim uziemienia/połączeń wyrównawczych zgodnie z procedurami zakładowymi.

Poprawna ilustracja powinna więc przedstawiać przyrząd, który jednoznacznie kojarzy się z próbkowaniem "z głębi" (np. konstrukcja do opuszczania, odpowiednia długość, elementy pozwalające na pobór na zadanym poziomie), a nie np. prostą pipetę, czerpak powierzchniowy czy naczynie do przelewania.

Dlaczego pozostałe ilustracje mogą być mylące?

  • Jeśli przedstawiają przyrządy do poboru z powierzchni (np. czerpak), nie spełniają warunku "z większych głębokości".
  • Jeśli pokazują naczynia/lejki do przelewania, to nie są to typowe próbniki do kontroli jakości.
  • Jeśli są to przyrządy z tworzyw bez cech pozwalających na bezpieczną pracę z cieczami łatwopalnymi, mogą nie pasować do części dotyczącej bezpieczeństwa.

Na egzaminie warto zapamiętać: w próbkowaniu liczy się nie tylko "czy da się nabrać ciecz", ale z jakiej warstwy i jak bezpiecznie to zrobić dla danej klasy zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgłębnik (próbnik) to przyrząd do pobierania próbki cieczy ze zbiornika z określonej głębokości, a nie tylko z powierzchni. Umożliwia opuszczenie do wnętrza zbiornika i pobór reprezentatywnej próbki do kontroli jakości lub badań.
Szukaj cech umożliwiających opuszczanie i pobór z poziomu: wydłużona konstrukcja, element do zawieszenia/opuszczania oraz część pobierająca próbkę. Przyrządy "powierzchniowe" (czerpaki) zwykle nie mają funkcji poboru z wybranej warstwy.
Ciecze łatwopalne wymagają ograniczenia ryzyka zapłonu. Dobór przyrządu uwzględnia m.in. możliwość bezpiecznego użytkowania, minimalizację iskrzenia i procedury ograniczające elektryczność statyczną. Sprzęt i sposób pracy muszą pasować do zagrożeń danej substancji.
Najczęstsze zagrożenia to zapłon par, wybuch mieszanin parowo-powietrznych, porażenia/urazy przy pracy w strefach zagrożonych oraz oddziaływanie toksyczne. Istotne są też ładunki elektrostatyczne i niekontrolowane rozlanie podczas poboru.
Gdy ciecz może być niejednorodna (warstwowanie, osady, różnice temperatury lub składu) albo gdy wymagane jest badanie reprezentatywności produktu. Próbkowanie z różnych poziomów pomaga ocenić jakość całej objętości, a nie tylko warstwy przy powierzchni.
Często myli się przyrządy do poboru z powierzchni z przyrządami do poboru z głębi oraz naczynia do przelewania z próbnikiem kontrolnym. Błędem jest też skupienie się na jednym detalu zamiast na funkcji: "czy da się pobrać próbkę z wybranego poziomu".
Nie zawsze. Materiał jest ważny, ale liczą się też warunki pracy, wymagania BHP i procedury zakładowe (np. uziemienie, sposób opuszczania, szczelność, kompatybilność chemiczna). Na egzaminie metal często jest wskazówką, ale nie jest jedynym kryterium.
Dobór zależy od: lepkości cieczy, głębokości zbiornika, wymagań reprezentatywności (z jakiej warstwy), zagrożeń (łatwopalność, toksyczność) oraz kompatybilności materiałowej. W praktyce kieruje się też instrukcjami SOP i kartą charakterystyki substancji.
Powinien umożliwiać pobór próbki bez zanieczyszczeń, być łatwy do czyszczenia, odporny chemicznie oraz zapewniać powtarzalność. Dodatkowo musi być bezpieczny w użyciu (ergonomia, minimalizacja rozlania) i zgodny z wymaganiami dla danej klasy zagrożenia.
Najlepiej ćwiczyć na zdjęciach i opisach funkcji: do czego służy przyrząd, z jakimi mediami pracuje i jakie ma ograniczenia. Warto tworzyć fiszki "nazwa–zastosowanie–cechy rozpoznawcze" oraz analizować typowe pułapki (np. czerpak vs zgłębnik).
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Ilustracja z takim przyrządem odpowiada opisowi."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu pobierania próbek w technologii chemicznej (skrypty szkolne/techniczne)
  • Instrukcje zakładowe/procedury SOP dotyczące próbkowania cieczy, w tym substancji łatwopalnych
  • Karty charakterystyki (SDS) dla cieczy łatwopalnych – sekcje o bezpiecznej manipulacji i magazynowaniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego