Wywiad w diagnostyce ortoptycznej ma pomóc znaleźć takie zdarzenia i obciążenia, które mogły zaburzyć rozwój widzenia obuocznego lub doprowadzić do wtórnego zezowania. Dlatego za istotne uznaje się informacje o czynnikach okołoporodowych, wrodzonych i uszkadzających narząd wzroku.
Odpowiedź "Jaskra zamkniętego kąta" jest nieistotna w etiologii zeza w kontekście wywiadu rodzinnego, ponieważ jest to jednostka chorobowa dotycząca mechanizmu odpływu cieczy wodnistej i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, a nie typowy czynnik prowadzący do zaburzeń ustawienia oczu i współpracy obuocznej. Może oczywiście wpływać na komfort widzenia, ale nie jest klasycznym elementem wywiadu rodzinnego ukierunkowującego etiologię zeza.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do sytuacji, które mogą sprzyjać powstaniu zeza:
- "Przedwczesny poród" wiąże się ze zwiększonym ryzykiem problemów okulistycznych i neurologicznych u dziecka, które mogą wtórnie przekładać się na zaburzenia widzenia obuocznego i zez.
- "Uraz gałki ocznej" może prowadzić do obniżenia ostrości widzenia, ograniczeń ruchomości, zmian w mięśniach/unerwieniu lub dolegliwości bólowych; to z kolei może wywołać zez wtórny (sensoryczny lub porażenny) albo nasilić wcześniej utajone odchylenie.
- "Toksoplazmoza w okresie płodowym" to przykład zakażenia wrodzonego mogącego uszkadzać struktury oka (np. siatkówkę i naczyniówkę) i pogarszać jakość bodźca wzrokowego w krytycznym okresie rozwoju, co sprzyja zaburzeniom fuzji i rozwojowi zeza/ambliopii.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: pytania o etiologię zeza najczęściej "celują" w czynniki rozwojowe (wrodzone/okołoporodowe), refrakcyjne, neurologiczne oraz uszkadzające widzenie (infekcje, urazy), a nie w choroby typowo jaskrowe.
