KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 12.
Która klasa ubytków według Blacke'a wymaga przygotowania formówki z metalowym paskiem do odbudowy korony zęba?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa II wg Blacka obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów bocznych. Aby odtworzyć ścianę styczną, prawidłowy zarys korony i punkt styczny, stosuje się formówkę (matrycę) z metalowym paskiem, która stabilizuje materiał i nadaje kształt odbudowie.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji ubytków wg Blacka kluczowe jest powiązanie klasy ubytku z jego lokalizacją oraz z wymaganiami technicznymi odbudowy.

Klasa II dotyczy ubytków zlokalizowanych na powierzchniach stycznych zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców), często z udziałem powierzchni żującej. W takich ubytkach trzeba odtworzyć brakującą ścianę styczną oraz zapewnić prawidłowy kontur korony i punkt styczny. Do tego służy formówka/matryca z metalowym paskiem, która działa jak "tymczasowa ścianka" pozwalająca uformować wypełnienie i zapobiegać jego nadmiarom w przestrzeni międzyzębowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Klasa III obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów przednich bez zajęcia brzegu siecznego. W praktyce częściej stosuje się rozwiązania dopasowane do zębów przednich i estetyki, a sama potrzeba metalowego paska nie jest tu typowym, definicyjnym wyróżnikiem.
  • Klasa IV to ubytki w zębach przednich z zajęciem brzegu siecznego. Choć mogą wymagać kontroli kształtu, jest to inna klasa niż typowa sytuacja, dla której standardowo kojarzy się metalowy pasek do odbudowy ściany stycznej zęba bocznego.
  • Klasa V dotyczy ubytków przyszyjkowych (okolica szyjki zęba) na powierzchniach gładkich. Zwykle nie trzeba odtwarzać ściany stycznej w przestrzeni międzyzębowej, więc użycie metalowego paska nie wynika z definicji tej klasy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się potrzeba odtworzenia ściany stycznej i kontroli kontaktu w zębach bocznych, najczęściej prowadzi to do rozpoznania klasy II.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podział ubytków próchnicowych na klasy (najczęściej I–V) według ich lokalizacji na powierzchniach zęba. Ułatwia komunikację w zespole, dobór techniki opracowania i odbudowy oraz przygotowanie właściwych narzędzi do zabiegu.
Klasa II dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców), często z rozszerzeniem na powierzchnię żującą. Wymaga odtworzenia ściany stycznej i prawidłowego punktu stycznego.
Metalowy pasek (matryca) tworzy tymczasową ścianę, która nadaje kształt odbudowie i zapobiega wypływaniu materiału do przestrzeni międzyzębowej. Dzięki temu łatwiej uzyskać prawidłowy kontur korony oraz kontakt z zębem sąsiednim.
Klin stabilizuje matrycę w przestrzeni międzyzębowej i dociska ją do brzegu ubytku. Pomaga też w kontroli szczelności przydziąsłowej oraz w uzyskaniu odpowiedniego kształtu i kontaktu, ograniczając ryzyko nawisu wypełnienia.
Klasa III dotyczy ubytków stycznych w zębach przednich bez zajęcia brzegu siecznego. W praktyce sposób izolacji i formowania zależy od sytuacji klinicznej, ale "metalowy pasek" nie jest tak charakterystyczny dla klasy III jak dla klasy II w zębach bocznych.
W klasie IV ubytek w zębie przednim obejmuje także brzeg sieczny, co zwykle zwiększa wymagania dotyczące wytrzymałości i kształtu odbudowy. Klasa III nie obejmuje brzegu siecznego, dotyczy tylko powierzchni stycznych zębów przednich.
Klasa V obejmuje ubytki przyszyjkowe na powierzchniach gładkich (od strony policzkowej lub językowej/podniebiennej). Zwykle kluczowe jest opracowanie brzegu w okolicy dziąsła i kontrola wilgoci, a nie odtwarzanie ściany stycznej.
Najczęściej myli się klasę II z klasą III (bo obie dotyczą powierzchni stycznych) albo wybiera klasę V, gdy w pytaniu pojawia się słowo "korona". Pomaga reguła: zęby boczne + powierzchnia styczna + matryca = zwykle klasa II.
W praktyce przygotuj m.in. system matrycowy (pasek, uchwyt), kliny, narzędzia do aplikacji i modelowania materiału oraz akcesoria do izolacji pola zabiegowego. Celem jest sprawne podanie elementów potrzebnych do odtworzenia ściany stycznej.
Najprostsza wskazówka: jeśli mowa o zębach bocznych i konieczności odtworzenia powierzchni stycznej (kontakt z zębem sąsiednim), to typowo chodzi o klasę II. To właśnie wtedy najczęściej potrzebna jest matryca z paskiem.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Klasa II wg Blacka obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów bocznych."

Źródła:

  • Wikipedia – "G.V. Black classification of carious lesions" (opis klas I–VI), https://en.wikipedia.org/wiki/G.V._Black_classification_of_caries - accessed 2026-02-18
  • StatPearls (NCBI Bookshelf) – "Dental Caries" / sekcje o klasyfikacji ubytków i zasadach odbudowy, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręcznik do stomatologii zachowawczej (rozdział: ubytki wg Blacka i odbudowy)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji dotyczące matryc, klinów i technik odbudowy
  • Atlas anatomii zęba i nazewnictwa powierzchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego