KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 10.
W karcie pacjenta przy dacie ostatniej wizyty zapisano: pacjent zgłosi się za tydzień w celu leczenia zęba 45 (MOD). Przed wizytą tego pacjenta należy przygotować kształtkę na ząb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie "45" w systemie dwucyfrowym FDI wskazuje: "4" = prawa żuchwa (dolny prawy łuk), a "5" = drugi przedtrzonowiec. Dlatego należy przygotować kształtkę/matrycę dla drugiego przedtrzonowca dolnego prawego. Skrót "MOD" opisuje powierzchnie ubytku, nie zmienia numeru zęba.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie stomatologicznym często stosuje się system dwucyfrowy (FDI/ISO 3950). Pierwsza cyfra oznacza ćwiartkę uzębienia stałego, a druga cyfra oznacza kolejny ząb w tej ćwiartce, licząc od linii pośrodkowej.

Dla uzębienia stałego:

  • "1" i "2" odnoszą się do szczęki (góra),
  • "3" i "4" odnoszą się do żuchwy (dół),
  • "4" oznacza prawą żuchwę (dolny prawy łuk pacjenta).

Druga cyfra w ćwiartce (1–8) odpowiada typom zębów:

  • "4" to pierwszy przedtrzonowiec,
  • "5" to drugi przedtrzonowiec,
  • "6" to pierwszy trzonowiec,
  • "7" to drugi trzonowiec.

Zatem "45" to drugi przedtrzonowiec dolny prawy. To właśnie dla tego zęba należy przygotować kształtkę/matrycę.

Skrót "MOD" opisuje rozległość ubytku lub planowanego wypełnienia: mezjalna (M), okluzyjna (O) i dystalna (D) powierzchnia. Informacja o powierzchniach jest ważna dla doboru akcesoriów (np. matrycy, klina), ale nie wpływa na rozpoznanie numeru zęba.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Pierwszy przedtrzonowiec górny lewy" nie pasuje, bo dotyczy szczęki i strony lewej, a "45" wskazuje żuchwę prawą.
  • "Pierwszy trzonowiec górny lewy" jest błędny zarówno co do łuku (góra/lewa), jak i typu zęba (trzonowiec to zwykle "6").
  • "Drugi trzonowiec dolny prawy" ma prawidłowy łuk (dolny prawy), ale zły typ zęba: drugi trzonowiec to zwykle "7", czyli odpowiadałby zapisowi "47", nie "45".

Wskazówka do nauki: najpierw rozpoznaj ćwiartkę z pierwszej cyfry (góra/dół i strona), a dopiero potem typ zęba z drugiej cyfry (1–8).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W systemie FDI pierwsza cyfra oznacza ćwiartkę, a druga kolejny ząb od linii pośrodkowej. "45" to prawa żuchwa (4) i drugi przedtrzonowiec (5), czyli drugi przedtrzonowiec dolny prawy.
Patrz na pierwszą cyfrę: "1–2" to szczęka, a "3–4" to żuchwa (uzębienie stałe). Ponieważ w zapisie jest "4", chodzi o żuchwę (dolny łuk) po stronie prawej pacjenta.
Druga cyfra to kolejność w ćwiartce: 4 – pierwszy przedtrzonowiec, 5 – drugi przedtrzonowiec, 6 – pierwszy trzonowiec, 7 – drugi trzonowiec. To pozwala szybko odróżnić przedtrzonowce od trzonowców.
"MOD" opisuje powierzchnie ubytku lub planowanego wypełnienia: M – mezjalna, O – okluzyjna (żująca), D – dystalna. To informacja o zakresie odbudowy, a nie o numerze zęba.
W systemie FDI druga cyfra "5" odpowiada drugiemu przedtrzonowcowi. Trzonowce zaczynają się zwykle od "6" (pierwszy trzonowiec) i "7" (drugi trzonowiec). Dlatego trzonowiec dolny prawy miałby oznaczenie z "6" lub "7", a nie "5".
Strony zawsze odnoszą się do pacjenta, nie do osoby asystującej. Pomaga zasada: w uzębieniu stałym "1" i "4" są po prawej stronie pacjenta, a "2" i "3" po lewej. Najpierw ustal stronę, potem typ zęba.
Nie. W systemie FDI zęby mleczne mają inne oznaczenia ćwiartek (zwykle "5–8"). "45" odnosi się do uzębienia stałego: ćwiartka "4" i ząb "5". Jeśli w dokumentacji używa się FDI, "45" oznacza stały drugi przedtrzonowiec.
Najczęściej przygotowuje się elementy do odtworzenia ścian stycznych: matrycę/kształtkę oraz klin, a także narzędzia do zakładania i dociskania matrycy. Dobór zależy od zęba i rozległości ubytku, ale punkt wyjścia to prawidłowe rozpoznanie numeru zęba.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie strony (prawa/lewa), mylenie szczęki z żuchwą oraz przestawianie przedtrzonowców z trzonowcami (np. "5" mylone z "7"). Warto zawsze rozbić numer na dwie cyfry i sprawdzić każdą osobno.
Ćwicz schemat ćwiartek i kolejność 1–8 w każdej ćwiartce. Dobrą metodą jest powtarzanie: 1 siekacz przyśrodkowy, 2 siekacz boczny, 3 kieł, 4 pierwszy przedtrzonowiec, 5 drugi przedtrzonowiec, 6–8 trzonowce. Potem rozwiązuj krótkie serie pytań (np. 20 numerów dziennie).
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oznaczenie "45" w systemie dwucyfrowym FDI wskazuje: "4" = prawa żuchwa (dolny prawy łuk), a "5" = drugi przedtrzonowiec.

Źródła:

  • ISO 3950:2016 Dentistry — Designation system for teeth and areas of the oral cavity, ISO.org (opis normy) https://www.iso.org/standard/65233.html - accessed 2026-02-28
  • FDI World Dental Federation – Tooth numbering system (FDI notation overview) https://www.fdiworlddental.org/tooth-numbering-system - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia (PL) – Systemy numeracji zębów https://pl.wikipedia.org/wiki/Systemy_numeracji_z%C4%99b%C3%B3w - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o numeracji FDI/ISO 3950 (schematy ćwiartek i kolejności zębów)
  • Atlas anatomii zębów i uzębienia (schemat łuków zębowych)
  • Skrypty z asystowania przy wypełnieniach (matryce, kształtki, kliny) dla ubytków na powierzchniach stycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego