KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 21.
Którą klasę ochronności posiada urządzenie elektryczne opatrzone przedstawionym symbolem graficznym?
Ilustracja przedstawia symbol graficzny związany z elektryką, który jest używany do oznaczania klasy ochronności urządzeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa ochronności informuje, jak zapewniono ochronę przed porażeniem w urządzeniu. Symbol umieszczany na obudowie lub tabliczce znamionowej pozwala przypisać urządzenie do właściwej klasy (I/II/III). Dla wskazanego symbolu poprawna jest odpowiedź "I", czyli urządzenie wymaga ochrony przez przewód ochronny i uziemienie.

Pełne wyjaśnienie:

Klasa ochronności urządzenia elektrycznego określa, w jaki sposób zapewniono ochronę użytkownika przed porażeniem prądem w razie uszkodzenia. W praktyce (także na budowie i podczas robót instalacyjnych) ma to znaczenie przy doborze zasilania, kontroli stanu przewodów oraz ocenie, czy urządzenie musi być podłączone do przewodu ochronnego.

Odpowiedź "I" oznacza urządzenie, w którym podstawową ochronę stanowi izolacja części czynnych, a ochronę przy uszkodzeniu zapewnia połączenie dostępnych części przewodzących z przewodem ochronnym (PE) i uziemieniem. Dlatego urządzenia tej klasy są zwykle zasilane przewodem z żyłą ochronną i wymagają sprawnej instalacji ochronnej.

Pozostałe klasy odnoszą się do innych rozwiązań ochronnych:

  • "II" dotyczy urządzeń z podwójną lub wzmocnioną izolacją, które nie wymagają połączenia z przewodem ochronnym PE (ochrona opiera się na konstrukcji izolacyjnej).
  • "III" dotyczy urządzeń zasilanych bardzo niskim napięciem (zwykle ze źródła separowanego), gdzie ryzyko porażenia ogranicza samo napięcie i sposób zasilania.

Na egzaminie warto pamiętać, że pytanie wymaga rozpoznania konkretnego symbolu z obudowy/oznaczeń. W praktyce zawodowej to prosta, ale ważna umiejętność: błędne przypisanie klasy może skutkować użyciem urządzenia bez wymaganej ochrony (np. bez PE), co zwiększa ryzyko porażenia, szczególnie w warunkach budowy i przy pracach instalacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa ochronności określa, jak konstrukcyjnie zapewniono ochronę przed porażeniem prądem. Informuje m.in., czy urządzenie wymaga przewodu ochronnego PE (uziemienia), czy opiera się na podwójnej izolacji, albo czy jest zasilane bardzo niskim napięciem.
Najpierw odszukaj symbol na tabliczce znamionowej lub obudowie. Następnie porównaj go z wykazem symboli bezpieczeństwa elektrycznego. To oznaczenie jest szybką informacją dla użytkownika, jakiego rodzaju ochrony wymaga urządzenie w eksploatacji.
W klasie I dostępne elementy metalowe są połączone z przewodem ochronnym PE. Gdy dojdzie do uszkodzenia izolacji i pojawi się napięcie na obudowie, prąd popłynie do PE, co ułatwia zadziałanie zabezpieczeń i ogranicza ryzyko porażenia użytkownika.
Klasa II nie opiera się na przewodzie ochronnym PE, tylko na podwójnej lub wzmocnionej izolacji. Klasa I zakłada użycie PE i uziemienia jako ochrony przy uszkodzeniu. W praktyce widać to też w budowie przewodu zasilającego i w wymaganiach instalacji.
Urządzenia klasy III spotyka się tam, gdzie stosuje się bardzo niskie napięcie ze względu na bezpieczeństwo, np. w trudnych warunkach środowiskowych lub w miejscach o podwyższonym ryzyku. Kluczowe jest właściwe źródło zasilania i separacja od sieci.
Nie zawsze. Brak PE często sugeruje klasę II (podwójna izolacja), ale urządzenie może też być zasilane w inny sposób (np. bardzo niskim napięciem). Na egzaminie i w praktyce decydujące jest oznaczenie symbolami oraz informacje na tabliczce znamionowej.
Częsty błąd to mylenie klas I/II/III na podstawie skojarzeń (np. liczba żył przewodu) zamiast symbolu. Inny błąd to automatyczny wybór "najpopularniejszej" klasy bez analizy oznaczenia. Warto uczyć się symboli i ich znaczenia.
Przy robotach gazowniczych używa się elektronarzędzi, detektorów i osprzętu zasilanego elektrycznie. Poprawna identyfikacja klasy ochronności pomaga dobrać bezpieczne zasilanie i ograniczyć ryzyko porażenia, co ma znaczenie zwłaszcza w warunkach budowy i remontów.
Najczęściej na tabliczce znamionowej, spodzie obudowy, w pobliżu złącza zasilania albo w dokumentacji producenta. Jeśli symbol jest nieczytelny, nie należy zakładać klasy "na oko" — trzeba odwołać się do dokumentacji lub oznaczeń na urządzeniu.
Przećwicz rozpoznawanie symboli z tabliczek znamionowych i piktogramów bezpieczeństwa. Ucz się przez porównywanie: co oznacza klasa I, co II, a co III, i jakie ma to konsekwencje praktyczne (PE, izolacja, napięcie zasilania). To skraca czas na egzaminie.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Klasa ochronności informuje, jak zapewniono ochronę przed porażeniem w urządzeniu."

Źródła:

  • IEC 61140, "Protection against electric shock — Common aspects for installation and equipment" (norma opisująca zasady ochrony przeciwporażeniowej i pojęcia klas ochronności)
  • IEC 60417, "Graphical symbols for use on equipment" (baza symboli graficznych stosowanych na urządzeniach, w tym symboli związanych z bezpieczeństwem elektrycznym)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z elektrotechniki w zakresie ochrony przeciwporażeniowej
  • Katalogi/opracowania producentów osprzętu elektrycznego opisujące klasy ochronności i oznaczenia
  • Bazy symboli graficznych stosowanych na wyposażeniu elektrycznym (normatywne wykazy symboli)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego