KWALIFIKACJA MED2 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 29.
Która metoda badania przesiewowego jest odpowiednia do oceny ryzyka wystąpienia chorób dziąseł w populacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik CPITN służy do badań przesiewowych w kierunku problemów przyzębia w populacji, dlatego nadaje się do oceny ryzyka chorób dziąseł. DMFT/dmft opisują doświadczenie próchnicy (zęby z próchnicą, usunięte, wypełnione), a OHI-S ocenia poziom higieny (płytka/kamień), nie stan przyzębia.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniach przesiewowych szuka się metody, która szybko i w ujednolicony sposób pozwala ocenić problem zdrowotny w większej grupie (populacji), aby określić skalę zjawiska i wytypować osoby lub grupy wymagające dalszych działań.

Odpowiedź "Badanie wskaźnika CPITN" jest właściwa, ponieważ CPITN jest wskaźnikiem ukierunkowanym na ocenę stanu tkanek przyzębia w ujęciu przesiewowym/epidemiologicznym. Z tego powodu jest stosowany do orientacyjnej oceny zagrożenia chorobami dziąseł/przyzębia w populacji oraz do porównywania wyników między grupami.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych obszarów:

  • "Badanie wskaźnika DMFT" nie służy do oceny chorób dziąseł, tylko do opisu doświadczenia próchnicy w uzębieniu stałym. Wskaźnik ten zlicza zęby z ubytkami próchnicowymi, usunięte z powodu próchnicy oraz wypełnione.
  • "Badanie wskaźnika dmft" odnosi się analogicznie do uzębienia mlecznego i również dotyczy próchnicy, a nie chorób przyzębia.
  • "Badanie wskaźnika OHI-S" koncentruje się na higienie jamy ustnej (obecności płytki i/lub kamienia nazębnego). Może pośrednio wiązać się z ryzykiem zapaleń dziąseł, ale nie jest wskaźnikiem przesiewowym zaprojektowanym do oceny chorób przyzębia w populacji w takim sensie jak CPITN.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy próchnicy, zwykle właściwe są DMFT/dmft. Gdy dotyczy higieny, pojawia się OHI-S lub wskaźniki płytki. Gdy dotyczy dziąseł/przyzębia w badaniach przesiewowych populacji, typową odpowiedzią jest CPITN.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CPITN to wskaźnik używany w badaniach przesiewowych dotyczących stanu przyzębia w populacji. Pozwala w sposób ujednolicony ocenić problem periodontologiczny w grupie osób i porównać wyniki między populacjami. Nie zastępuje pełnego badania periodontologicznego u pacjenta.
DMFT opisuje doświadczenie próchnicy w uzębieniu stałym: liczbę zębów z ubytkami próchnicowymi, usuniętych z powodu próchnicy oraz wypełnionych. Dotyczy twardych tkanek zęba, a nie tkanek przyzębia, więc nie jest wskaźnikiem ryzyka chorób dziąseł.
dmft to wskaźnik próchnicy dotyczący uzębienia mlecznego (małe litery odróżniają go od DMFT dla uzębienia stałego). Informuje o liczbie zębów mlecznych z próchnicą, usuniętych z powodu próchnicy oraz wypełnionych. Nie służy do oceny zapaleń dziąseł.
OHI-S (uproszczony wskaźnik higieny jamy ustnej) ocenia poziom higieny przez określenie obecności osadu/płytki i kamienia na wybranych powierzchniach zębów. Stosuje się go do oceny nawyków higienicznych i efektów instruktażu higieny, a nie do przesiewu chorób przyzębia.
Skup się na tym, jakiej choroby dotyczy pytanie. Próchnica i wypełnienia kierują do DMFT/dmft. Higiena (płytka, osad, kamień) kieruje do OHI-S lub wskaźników płytki. Dziąsła/przyzębie w badaniu przesiewowym populacji najczęściej wskazują na CPITN.
Tak, gorsza higiena (więcej płytki) zwykle zwiększa ryzyko zapaleń dziąseł, ale OHI-S nie jest wskaźnikiem zaprojektowanym jako narzędzie przesiewowe chorób przyzębia w populacji. Ocenia głównie czystość zębów, a nie bezpośrednio stan tkanek przyzębia.
Badania przesiewowe stosuje się, gdy trzeba szybko ocenić skalę problemu w większej grupie, np. w szkole, zakładzie pracy lub programie zdrowotnym. Wynik pomaga zaplanować profilaktykę, edukację oraz wskazać osoby wymagające dalszej diagnostyki i leczenia periodontologicznego.
Najczęściej myli się obszary: próchnica vs przyzębie vs higiena. Uczniowie wybierają DMFT "bo jest znany", mimo że pytanie dotyczy dziąseł. Drugi błąd to traktowanie OHI-S jako oceny przyzębia. Pomaga strategia: najpierw nazwij problem chorobowy, potem dobierz wskaźnik.
W praktyce spotyka się oba skróty w kontekście badań populacyjnych przyzębia, ale szczegóły nazewnictwa i modyfikacji metody zależą od zaleceń i podręczników. Na poziomie egzaminu kluczowe jest rozpoznanie, że CPITN/CPI dotyczą przesiewu periodontologicznego, a nie próchnicy.
Zrób tabelę: nazwa wskaźnika → co ocenia → do czego służy → populacja/indywidualnie. Ćwicz rozpoznawanie po słowach-kluczach: "próchnica" (DMFT/dmft), "higiena/płytka" (OHI-S), "dziąsła/przyzębie, przesiew" (CPITN). To skraca czas na egzaminie.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Wskaźnik CPITN służy do badań przesiewowych w kierunku problemów przyzębia w populacji, dlatego nadaje się do oceny ryzyka chorób dziąseł."

Źródła:

  • World Health Organization, Oral Health Surveys: Basic Methods, rozdziały dotyczące wskaźników przyzębia (CPI/CPITN) i wskaźników próchnicy (DMFT/dmft).
  • World Health Organization, materiały metodyczne dot. Community Periodontal Index / CPITN (dokumenty i instrukcje stosowania w badaniach populacyjnych).

Materiały:

  • Podręczniki z profilaktyki stomatologicznej i epidemiologii stomatologicznej (rozdziały o wskaźnikach)
  • Materiały WHO dotyczące badań epidemiologicznych zdrowia jamy ustnej i wskaźników przyzębia
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z rozpoznawania wskaźników (CPITN/CPI, DMFT/dmft, OHI-S)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego