KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 22.
Która metoda obróbki wykończeniowej powierzchni druku cyfrowego umożliwia uzyskanie efektu wskazanego strzałką?
Ilustracja przedstawia fragment powierzchni druku cyfrowego, na której widoczny jest efekt lakierowania wybiórczego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakierowanie wybiórcze polega na nałożeniu lakieru tylko na wybrane fragmenty grafiki, co daje lokalny połysk i podkreślenie elementu (często widoczne jako "błyszcząca plama" wskazana strzałką). Laminowanie pokrywa zwykle całość arkusza folią, kalandrowanie dotyczy wygładzania materiału, a grawerowanie tworzy ubytek/wzór, nie typowy połysk.

Pełne wyjaśnienie:

W obróbce wykończeniowej druków cyfrowych jedna z najczęściej rozpoznawalnych metod to lakierowanie wybiórcze (spot varnish). Jej istotą jest nałożenie lakieru tylko na określone obszary wydruku: np. logo, napis, element zdjęcia czy ornament. W efekcie uzyskuje się wyraźne zróżnicowanie powierzchni – fragment lakierowany może być bardziej błyszczący (lub mieć inną fakturę) niż tło. Taki lokalny akcent to typowy efekt, który na ilustracjach bywa wskazywany strzałką.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu efektu?

  • Kalandrowanie to proces wygładzania i/lub nadawania połysku materiałowi (najczęściej papierowi) poprzez docisk w kalandrze. Jest to obróbka bardziej "globalna" dla podłoża i nie służy do selektywnego wyróżniania pojedynczych elementów grafiki.
  • Grawerowanie laserowe polega na miejscowym usuwaniu lub modyfikacji materiału wiązką lasera. Daje efekt rycia, zmiany koloru, mikrotekstury albo ubytku – nie jest standardową metodą uzyskania selektywnego połysku typowego dla lakieru.
  • Laminowanie polega na pokryciu powierzchni folią (matową lub błyszczącą). Najczęściej obejmuje całą powierzchnię arkusza, więc efekt jest jednolity. Choć istnieją rozwiązania specjalne, w klasycznym ujęciu egzaminacyjnym laminowanie nie odpowiada za "punktowe" wyróżnienie fragmentu tak, jak robi to lakierowanie wybiórcze.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na zdjęciu widać, że tylko część projektu "łapie światło" i błyszczy wyraźniej od tła, a reszta pozostaje matowa, najczęściej chodzi o lakierowanie wybiórcze (często UV). Jeśli całość jest równo matowa/błyszcząca i wygląda na "zafoliowaną", bardziej prawdopodobne jest laminowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakierowanie wybiórcze to uszlachetnienie polegające na nałożeniu lakieru tylko na wybrane fragmenty wydruku (np. logo, napis, detal zdjęcia). Daje lokalny połysk lub inną fakturę, dzięki czemu elementy projektu są wyróżnione i wyglądają "premium".
Najczęściej widać różnicę w odbiciu światła: tylko wybrane miejsca mocniej błyszczą albo wyglądają na "bardziej gładkie" niż tło. Przy poruszaniu kartką efekt zmienia się zależnie od kąta patrzenia, a reszta powierzchni pozostaje matowa lub mniej błyszcząca.
Laminowanie polega zwykle na pokryciu całej powierzchni arkusza folią (matową lub błyszczącą), więc efekt jest jednolity. Lakierowanie wybiórcze działa punktowo: podkreśla tylko fragmenty projektu. Dlatego, gdy połysk jest "miejscowy", częściej chodzi o lakier, a nie folię.
Kalandrowanie to proces docisku i wygładzania materiału (często papieru) w celu poprawy gładkości, grubości i czasem połysku. W praktyce dotyczy raczej właściwości podłoża i jest procesem ogólnym, a nie metodą selektywnego wyróżniania pojedynczych elementów grafiki.
Grawerowanie laserowe to technika wykonywania wzorów przez miejscowe usuwanie lub modyfikację materiału. Może tworzyć linie, wgłębienia, zmianę barwy lub faktury, ale nie jest typowym sposobem uzyskania selektywnego połysku na zadrukowanej powierzchni jak w lakierowaniu wybiórczym.
Najważniejsze zalety to: podbicie estetyki (efekt premium), kierowanie uwagi na ważne elementy (logo, hasło), poprawa wrażenia dotykowego oraz częściowe zwiększenie odporności na zabrudzenia w lakierowanych miejscach. To popularne wykończenie okładek i materiałów reklamowych.
Laminowanie warto wybrać, gdy priorytetem jest ochrona całej powierzchni (odporność na wilgoć, ścieranie, zabrudzenia) i jednolity wygląd (mat/błysk). Lakier wybiórczy stosuje się częściej, gdy celem jest punktowe wyróżnienie elementów, a nie pełna ochrona arkusza.
Częsty błąd to utożsamianie każdego połysku z laminowaniem. Warto sprawdzić, czy połysk jest na całej powierzchni (typowo folia), czy tylko w wybranych miejscach (typowo lakier wybiórczy). Drugi błąd to mylenie efektu rycia/ubytek z połyskiem powierzchniowym.
Lakierowanie pełne pokrywa całą powierzchnię wydruku i zmienia wygląd w sposób jednolity (np. całość bardziej błyszcząca). Lakierowanie wybiórcze dotyczy tylko wskazanych elementów projektu, tworząc kontrast (np. błyszczące logo na matowym tle), co jest częstym efektem w zadaniach egzaminacyjnych.
Najpierw oceń, czy różnica dotyczy tylko części projektu. Jeśli tak, najbardziej typowe jest lakierowanie wybiórcze. Jeśli cały wydruk wygląda na jednolicie "zafoliowany" (mat lub błysk), rozważ laminowanie. Jeśli widać wgłębienia/rycie, myśl o grawerowaniu, a nie o lakierze.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Lakierowanie wybiórcze polega na nałożeniu lakieru tylko na wybrane fragmenty grafiki, co daje lokalny połysk i podkreślenie elementu (często widoczne jako "błyszcząca plama" wskazana strzałką)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Lakierowanie" (hasło opisujące lakierowanie jako proces powierzchniowy, w tym zastosowania w poligrafii) https://pl.wikipedia.org/wiki/Lakierowanie - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Laminowanie" (opis procesu laminowania i efektu ochronnego/powierzchniowego) https://pl.wikipedia.org/wiki/Laminowanie - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Grawerowanie" (opis grawerowania, w tym laserowego, jako techniki wykonywania wgłębień/wzorów) https://pl.wikipedia.org/wiki/Grawerowanie - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligrafii (działy: uszlachetnianie/obróbka wykończeniowa)
  • Materiały producentów urządzeń i lakierów UV dotyczące lakierowania wybiórczego (karty techniczne, opisy procesów)
  • Ćwiczenia praktyczne: porównanie próbek laminowanych i lakierowanych (pełne vs wybiórcze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego