KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 23.
Która metoda polega na ograniczeniu hałasu na drodze transmisji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ograniczanie hałasu "na drodze transmisji" polega na osłabieniu fali dźwiękowej między źródłem a odbiorcą, np. przez bariery i przeszkody terenowe.
Dlatego poprawnym przykładem są ekrany akustyczne wzdłuż dróg. Skracanie ekspozycji i PPE dotyczą odbiorcy, a ciche procesy – źródła.

Pełne wyjaśnienie:

W ochronie przed hałasem często stosuje się podział działań według miejsca oddziaływania:

  • u źródła – zmniejszanie emisji (np. dobór cichszej technologii, modernizacja maszyn),
  • na drodze transmisji (propagacji) – osłabianie dźwięku pomiędzy źródłem a odbiorcą (np. bariery, obudowy, ekrany, odpowiednie ukształtowanie przestrzeni),
  • u odbiorcy – ograniczanie narażenia człowieka (np. organizacja czasu pracy, środki ochrony indywidualnej).

Odpowiedź "Stosowanie ekranów akustycznych wzdłuż dróg szybkiego ruchu." jest właściwa, ponieważ ekran działa jak przeszkoda w przestrzeni: ogranicza docieranie fali akustycznej do terenów chronionych, czyli ingeruje w trasę rozchodzenia się hałasu.

Pozostałe propozycje nie dotyczą drogi transmisji:

  • "Ograniczenie czasu ekspozycji pracownika na hałas." nie zmniejsza hałasu w środowisku, tylko redukuje dawkę/oddziaływanie na konkretną osobę (działanie u odbiorcy).
  • "Środki ochrony indywidualnej pracowników." (np. ochronniki słuchu) również dotyczą odbiorcy – hałas w otoczeniu pozostaje taki sam, zmniejsza się jedynie poziom docierający do ucha.
  • "Wybór i stosowanie procesów technologicznych o małej emisji hałasu." to typowe działanie u źródła, bo zmienia/ogranicza generowanie hałasu.

W zadaniach egzaminacyjnych warto szybko zadać sobie pytanie: czy rozwiązanie stoi między źródłem a człowiekiem? Jeśli tak, zwykle jest to metoda na drodze transmisji (np. ekran). Jeśli zmienia maszynę – u źródła. Jeśli dotyczy organizacji pracy lub PPE – u odbiorcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To działania, które osłabiają dźwięk pomiędzy źródłem hałasu a odbiorcą. Nie zmieniają one samego źródła i nie polegają na ochronie osobistej, tylko na "przegrodzeniu" lub wytłumieniu propagacji, np. ekranami, obudowami, przegrodami.
Najczęściej wyróżnia się: u źródła (mniej hałasu wytwarzanego), na drodze transmisji (mniej hałasu dociera), u odbiorcy (mniejsze narażenie człowieka, np. organizacja pracy lub ochronniki słuchu). Ten podział często pojawia się w zadaniach.
Ekran stoi między jezdnią (źródłem) a terenem chronionym (odbiorcą). Jego rola polega na ograniczeniu przenikania fali akustycznej i zmianie warunków rozchodzenia się dźwięku. To klasyczny przykład ingerencji w propagację, a nie w technologię źródła.
Nie. Ochronniki słuchu (PPE) działają u odbiorcy: zmniejszają poziom dźwięku docierający do ucha pracownika, ale nie zmieniają hałasu w otoczeniu. Dlatego w klasyfikacji "źródło–droga–odbiorca" są rozwiązaniem indywidualnym, a nie metodą na drodze transmisji.
Zapytaj: "Czy zmieniam maszynę/proces, żeby mniej hałasował?" – to metoda u źródła. "Czy wstawiam przeszkodę/izolację, żeby mniej hałasu dotarło?" – to metoda na drodze transmisji. Ta prosta kontrola pomaga uniknąć typowych pomyłek.
Stosuje się je, gdy hałas komunikacyjny może przekraczać dopuszczalne poziomy lub powodować uciążliwość w rejonie zabudowy mieszkaniowej, szkół czy szpitali. Ekrany są rozwiązaniem przestrzennym: ograniczają docieranie dźwięku do terenów wrażliwych bez ingerencji w ruch pojazdów.
Częsty błąd to mylenie "zmniejszenia narażenia" z "zmniejszeniem hałasu". Skrócenie ekspozycji i PPE zmniejszają ryzyko dla człowieka, ale nie redukują emisji w środowisku. Drugi błąd to automatyczne kojarzenie "technologii" z drogą transmisji, choć zwykle jest to działanie u źródła.
Przykładami są: ograniczanie czasu przebywania w hałasie, rotacja pracowników, wyznaczanie stref ciszy w zakładzie oraz stosowanie ochronników słuchu. Wspólną cechą jest to, że nie zmieniają one propagacji dźwięku w przestrzeni, tylko zmniejszają dawkę hałasu docierającą do człowieka.
Bo dotyczą tego, ile hałasu powstaje. Jeśli dobierasz maszynę o niższej emisji lub zmieniasz proces na mniej hałaśliwy, to redukujesz generowanie dźwięku. To inna logika niż stawianie bariery (transmisja) lub ochrona słuchu (odbiorca).
Naucz się schematu źródło–droga–odbiorca i przypisz po 2–3 typowe przykłady do każdej grupy. Na egzaminie czytaj odpowiedź i lokalizuj działanie: czy zmienia emisję, czy tłumi w przestrzeni, czy chroni człowieka. To zwykle wystarcza do poprawnego wyboru.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skracanie ekspozycji i PPE dotyczą odbiorcy, a ciche procesy – źródła."

Źródła:

  • World Health Organization, "Environmental Noise Guidelines for the European Region", 2018, rozdziały dot. źródeł i ograniczania hałasu
  • Directive 2002/49/EC of the European Parliament and of the Council of 25 June 2002 relating to the assessment and management of environmental noise (END)
  • European Commission, Environment: Environmental noise (overview of END) – https://environment.ec.europa.eu/topics/noise/environmental-noise_en (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z akustyki środowiska oraz ochrony przed hałasem (działy: propagacja dźwięku, metody ograniczania)
  • Materiały dydaktyczne o klasyfikacji metod redukcji hałasu (źródło–droga–odbiorca)
  • Dokumenty i poradniki instytucji publicznych dotyczące hałasu środowiskowego (opisy ekranów, map akustycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego