Metoda chromatografii jest techniką rozdzielania składników mieszaniny opartą na ich różnym podziale między fazę stacjonarną (np. sorbent w kolumnie, warstwa adsorbentu na płytce TLC, bibuła) a fazę ruchomą (eluent, rozpuszczalnik), która przemieszcza się względem fazy stacjonarnej.
Na rysunkach i schematach chromatografii często pojawiają się charakterystyczne elementy: nośnik/faza stacjonarna, kierunek przepływu eluenta oraz efekt rozdziału w postaci oddzielonych stref (pasm, plamek, frakcji). To odróżnia chromatografię od innych metod rozdziału, które mają inne "znaki rozpoznawcze".
- Wirowanie (centrifugacja) opiera się na działaniu siły odśrodkowej: typowy obraz to wirówka i probówki z osadem oraz supernatantem. Nie występuje tu faza stacjonarna i ruchoma w sensie chromatografii ani rozdział na pasma wzdłuż nośnika.
- Destylacja to rozdział wykorzystujący różnice temperatur wrzenia; schemat obejmuje zwykle kolbę ogrzewaną, chłodnicę i odbieralnik destylatu. Kluczowe są procesy parowania i skraplania, a nie migracja składników na nośniku.
- Sączenie (filtracja) polega na zatrzymaniu cząstek stałych na filtrze i przepływie cieczy; na schemacie widoczny jest lejek, sączek, filtr lub układ próżniowy. Nie ma tu rozdzielania składników na strefy wzdłuż fazy stacjonarnej.
W przygotowaniu do egzaminu warto ćwiczyć rozpoznawanie metod po schematach: szukaj elementów decydujących o mechanizmie rozdziału (przepływ eluenta i pasma/plamki dla chromatografii; chłodnica dla destylacji; filtr dla sączenia; probówki w wirówce dla wirowania).
