KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 8.
Która próbka mleka spożywczego spełnia wymagania określone w zamieszczonej tabeli?
Ilustracja przedstawia tabelę z wymaganiami dla mleka spożywczego, która jest częścią egzaminu zawodowego dla cukiernika w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próbka I jest właściwa, ponieważ jako jedyna spełnia jednocześnie wszystkie kryteria z tabeli dla trzech parametrów: gęstości, kwasowości (°SH) i zawartości tłuszczu. W pozostałych próbkach co najmniej jeden parametr znajduje się poza zakresem dopuszczalnym, więc nie spełniają pełnych wymagań jakościowych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba porównać dane czterech próbek mleka z wymaganiami podanymi w tabeli. Kluczowe jest to, że zgodność dotyczy jednocześnie trzech parametrów:

  • gęstości (g/cm3)
  • kwasowości wyrażonej w stopniach °SH
  • zawartości tłuszczu (%)

Odpowiedź "Próbka I: gęstość: 1,031 g/cm3, kwasowość: 6°SH, zawartość tłuszczu: 3,3%" jest poprawna, ponieważ ta próbka mieści się w wymaganiach tabeli dla wszystkich trzech kryteriów naraz. To jest najczęstszy "hak" w tego typu pytaniach: próbka może wyglądać dobrze po dwóch parametrach, ale odpada po trzecim.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich ma co najmniej jeden parametr niezgodny z wymaganiami z tabeli:

  • "Próbka II: … 3,1%" – mimo podobnej gęstości i kwasowości, różni się zawartością tłuszczu i to rozstrzyga o niespełnieniu wymagań.
  • "Próbka III: … 1,029 … 5°SH …" – jednocześnie zmienia się gęstość i kwasowość; wystarczy, że choć jeden z tych wyników wykracza poza wymagany zakres, aby próbkę odrzucić.
  • "Próbka IV: … 1,028 … 7°SH …" – wskazuje na odchylenie zarówno w gęstości, jak i kwasowości w porównaniu z próbą spełniającą wymagania.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj tabelę jak "lista warunków do spełnienia". Zaznacz osobno, czy próbka spełnia gęstość, czy kwasowość i czy tłuszcz. Poprawna jest tylko ta, która ma trzy razy "TAK".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość informuje pośrednio o składzie mleka (m.in. zawartości suchej masy) i o możliwych nieprawidłowościach, np. rozcieńczeniu. W zadaniach egzaminacyjnych porównia się wynik gęstości z zakresem dopuszczalnym w tabeli i dopiero razem z innymi parametrami ocenia zgodność próbki.
°SH to sposób zapisu kwasowości miareczkowej, czyli wyniku badania opartego na miareczkowaniu próbki. W praktyce wskazuje ona m.in. świeżość i przebieg zmian w mleku. Na egzaminie kluczowe jest, by porównać wartość °SH z wymaganiem z tabeli (zakres min–max).
Tłuszcz mleczny wpływa na smak, kremowość i konsystencję wyrobów (kremy, ganache, masy mleczne). Zbyt niska lub zbyt wysoka zawartość tłuszczu może zmienić teksturę i stabilność produktu. W zadaniu trzeba sprawdzić, czy % tłuszczu mieści się w wymaganiach tabeli.
Najprościej zrobić mini-checklistę: (1) gęstość – zgodna/niezgodna, (2) kwasowość – zgodna/niezgodna, (3) tłuszcz – zgodny/niezgodny. Poprawna jest tylko próbka z trzema zgodnościami naraz. To zmniejsza ryzyko, że ocenisz próbkę "na oko" po jednym parametrze.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego parametru, mylenie granic (np. uznanie wartości równej granicy za błędną), oraz porównywanie "które większe" zamiast sprawdzenia, czy wynik mieści się w podanym przedziale. Pomaga zaznaczanie w tabeli min/max przy każdym parametrze.
W zadaniach typu "spełnia wymagania określone w tabeli" zwykle oznacza to, że próbka musi spełniać wszystkie warunki jednocześnie. Jeśli choć jeden parametr jest poza zakresem dopuszczalnym, próbka nie spełnia wymagań. Dlatego trzeba analizować komplet danych, nie tylko pojedynczy wynik.
W praktyce kontroli surowca spotyka się m.in. ocenę organoleptyczną (zapach, barwa), badania podstawowe składu (np. tłuszcz) oraz wskaźniki jakościowe (np. kwasowość). W arkuszach egzaminacyjnych często pojawiają się właśnie gęstość, kwasowość i tłuszcz, bo łatwo je zestawić z normą tabelaryczną.
Wymagania jakościowe są często podane jako konkretny zakres (np. od wartości minimalnej do maksymalnej). Gdy wynik jest blisko granicy, różnica tysięcznych może decydować o zgodności. Na egzaminie trzeba czytać liczby dokładnie (przecinki, miejsca po przecinku) i porównać z progami z tabeli.
"Typowe" wartości (kojarzone z praktyki) nie są podstawą oceny w tym zadaniu. Liczy się wyłącznie to, co jest zapisane w tabeli wymagań: zakres dopuszczalny lub wartość graniczna. Dlatego nie wybieraj próbki, która "brzmi normalnie", tylko tę, która spełnia wszystkie warunki z tabeli.
Surowiec niespełniający wymagań może powodować problemy technologiczne: zbyt kwaśny smak, rozwarstwianie, gorszą stabilność ubijania lub inną lepkość mas. Kontrola parametrów przed produkcją pomaga utrzymać powtarzalność wyrobów i ogranicza straty. Na egzaminie to łączy teorię z praktyką produkcyjną.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Próbka I jest właściwa, ponieważ jako jedyna spełnia jednocześnie wszystkie kryteria z tabeli dla trzech parametrów: gęstości, kwasowości (°SH) i zawartości tłuszczu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii gastronomicznej/cukierniczej dotyczące oceny jakości mleka
  • Materiały z towaroznawstwa surowców mleczarskich (parametry i metody kontroli)
  • Instrukcje zakładowe HACCP/GHP/GMP dotyczące przyjęcia i oceny surowców mlecznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego