KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 20.
Która rasa ojcowska trzody chlewnej, o umaszczeniu czerwonym, przydatna jest do krzyżowania towarowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rasa Duroc ma charakterystyczne czerwone umaszczenie i jest powszechnie zaliczana do komponentu ojcowskiego w krzyżowaniu towarowym. Pozostałe wskazane rasy typowo nie mają czerwonej maści (częściej białe, łaciate lub czarne z pasem), więc nie spełniają warunku z pytania.

Pełne wyjaśnienie:

W krzyżowaniu towarowym świń zwykle łączy się komponent mateczny (nastawiony m.in. na plenność i cechy macierzyńskie) z komponentem ojcowskim (nastawionym na cechy tuczne i rzeźne). Pytanie zawiera dodatkowy, bardzo istotny warunek: umaszczenie czerwone. To ograniczenie pozwala wskazać rasę, która pasuje jednocześnie do roli ojcowskiej oraz do opisu fenotypowego.

Odpowiedź "Duroc" jest właściwa, ponieważ ta rasa jest kojarzona z czerwonym (rudawym) umaszczeniem i jest często wykorzystywana jako komponent ojcowski w produkcji mieszańców towarowych. W praktyce rolniczej oznacza to dobór knura Duroc do loch (często mieszańców lub ras matecznych), aby poprawiać cechy przyrostów, wykorzystania paszy i jakości tuszy/mięsa w potomstwie przeznaczonym na tucz.

Pozostałe odpowiedzi odpadają z powodu niespełnienia warunku "czerwone umaszczenie":

  • "Pietrain" jest rasą kojarzoną przede wszystkim z bardzo wysoką mięsnością, ale jej typowe umaszczenie nie jest czerwone (często jasne z łatami). Można ją spotkać jako komponent ojcowski, lecz nie pasuje do opisu barwy.
  • "Landrace" ma zwykle białe umaszczenie i jest częściej wiązana z cechami matecznymi (linie mateczne), więc nie odpowiada jednocześnie barwie i typowej roli.
  • "Hampshire" jest rozpoznawalna po czarnym umaszczeniu z białym pasem na łopatkach, więc wyklucza ją już sam warunek koloru.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o rasy zwierząt najpierw "złap" cechę najłatwiejszą do odsiawania odpowiedzi (tu: kolor), a dopiero potem sprawdzaj przeznaczenie (tu: rasa ojcowska w krzyżowaniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rasa ojcowska to komponent używany po stronie knura, dobierany głównie pod cechy tuczne i rzeźne potomstwa (np. tempo wzrostu, mięsność, wykorzystanie paszy). W krzyżowaniu towarowym jej zadaniem jest "poprawić wynik produkcyjny" mieszańców przeznaczonych na tucz.
Duroc ma typowe rude/czerwone umaszczenie, które jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych cech tej rasy. Dlatego w testach często łączy się ją właśnie z kryterium barwy, aby odróżnić ją od ras białych, łaciatych lub czarnych z pasem.
Hampshire jest zwykle czarna z wyraźnym białym pasem (tzw. "belt") obejmującym łopatki i przednie kończyny. To cecha fenotypowa bardzo charakterystyczna i wyraźnie odróżniająca ją od ras o czerwonej lub białej maści.
Pietrain bywa wykorzystywana jako komponent ojcowski ze względu na bardzo wysoką mięsność. W zadaniu egzaminacyjnym decydują jednak jednocześnie dwa warunki: rola ojcowska oraz czerwone umaszczenie; Pietrain zwykle nie spełnia kryterium barwy.
Krzyżowanie towarowe to kojarzenie ras/linie w celu uzyskania mieszańców przeznaczonych do produkcji (najczęściej na tucz i ubój), a nie do dalszej hodowli. Celem jest wykorzystanie zalet różnych komponentów i uzyskanie lepszych wyników użytkowych.
Najpierw wypisz w głowie "kotwice" kolorystyczne: Duroc – czerwony/rudy, Hampshire – czarny z białym pasem, Landrace – biała, Pietrain – jasna z łatami. Potem dopasuj dodatkowe kryterium z pytania (np. komponent ojcowski/mateczny).
Landrace jest najczęściej kojarzona z białym umaszczeniem i w praktyce bywa wykorzystywana jako komponent mateczny (cechy rozrodu i macierzyńskie). W pytaniu wymagane jest czerwone umaszczenie oraz rasa ojcowska, więc Landrace nie spełnia obu warunków jednocześnie.
Częsty błąd to pomijanie ograniczenia z pytania (np. kolor) i wybieranie rasy "mięsnej" z pamięci. Drugi błąd to mieszanie ras ojcowskich i matecznych. Pomaga metoda: najpierw filtr po cechach oczywistych (umaszczenie), potem po użytkowości.
Dobór knura jako komponentu ojcowskiego wykonuje się przy planowaniu produkcji mieszańców towarowych na tucz: przed kryciem/inseminacją loch. Wybiera się rasę/linie, która ma poprawić konkretne wyniki (np. przyrosty, mięsność) i pasuje do warunków utrzymania.
Ułóż fiszki "rasa → umaszczenie → typ użytkowy → zastosowanie w krzyżowaniu". Ćwicz też zadania porównawcze (np. ojcowska vs mateczna) i ucz się po cechach wyróżniających. Dobre efekty daje nauka na zdjęciach plus krótkie opisy w zeszycie.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rasa Duroc ma charakterystyczne czerwone umaszczenie i jest powszechnie zaliczana do komponentu ojcowskiego w krzyżowaniu towarowym.

Źródła:

  • Oklahoma State University, Department of Animal & Food Sciences: "Breeds of Livestock – Duroc Swine" (opis umaszczenia i cech rasy), https://breeds.okstate.edu/swine/duroc.html (dostęp: 01.03.2026)
  • Oklahoma State University, Department of Animal & Food Sciences: "Breeds of Livestock – Hampshire Swine" (opis umaszczenia z białym pasem), https://breeds.okstate.edu/swine/hampshire.html (dostęp: 01.03.2026)
  • Oklahoma State University, Department of Animal & Food Sciences: "Breeds of Livestock – Pietrain Swine" (opis typowego umaszczenia i cech), https://breeds.okstate.edu/swine/pietrain.html (dostęp: 01.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli trzody chlewnej dla szkół rolniczych (dział: rasy i krzyżowanie)
  • Karty charakterystyk ras w publikacjach hodowlanych oraz materiałach związków/organizacji hodowców
  • Materiały szkoleniowe dotyczące krzyżowania towarowego i doboru komponentu ojcowskiego (zootechnika)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego