KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 37.
Która sfera rozwojowa u 3-letniego dziecka jest najbardziej stymulowana podczas wyklejania plasteliną konkretnego szablonu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyklejanie szablonu plasteliną wymaga ugniatania, odrywania małych kawałków, dociskania i precyzyjnego prowadzenia dłoni w obrębie konturu.
Najsilniej angażuje to mięśnie dłoni i palców oraz koordynację wzrokowo-ruchową, czyli motorykę małą, a nie ruchy całego ciała.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas wyklejania konkretnego szablonu plasteliną dziecko wykonuje wiele precyzyjnych czynności manualnych: rozciera i ugniata masę w palcach, odrywa drobne fragmenty, formuje je, a następnie dokładnie umieszcza w wyznaczonym obszarze i dociska, aby wypełnić kontur. Taki zestaw działań najmocniej ćwiczy sprawność ręki, kontrolę nacisku oraz koordynację wzrokowo-ruchową. Dlatego najbardziej stymulowana jest motoryka mała.

Odpowiedź "motoryka duża" nie pasuje, bo motoryka duża dotyczy przede wszystkim pracy dużych grup mięśniowych (tułów, nogi, barki) i czynności takich jak bieganie, skakanie czy utrzymywanie równowagi. W omawianej aktywności ruch całego ciała jest drugorzędny, a kluczowa jest precyzja palców.

Odpowiedź "wyobraźnia" może być kusząca, bo prace plastyczne często wspierają twórczość. Jednak w pytaniu chodzi o wyklejanie konkretnego szablonu, czyli zadanie bardziej odtwórcze, gdzie dominującą funkcją jest wykonanie ruchów ręki w określonych granicach, a nie tworzenie nowej koncepcji.

Odpowiedź "pamięć" również nie jest najlepsza: dziecko może zapamiętywać kolejność działań lub wygląd kształtu, ale to nie jest główny, najbardziej obciążony obszar w tej aktywności. Największy "trening" dotyczy kontroli dłoni i palców.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawiają się elementy takie jak lepienie, nawlekanie, wydzieranie, wyklejanie, zapinanie guzików czy używanie pęsety/klamerek, zwykle chodzi o motorykę małą (precyzję palców). Gdy pojawiają się biegi, skoki, tory przeszkód i równowaga – wtedy rozważ motorykę dużą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Motoryka mała to sprawność dłoni i palców potrzebna do precyzyjnych ruchów, np. chwytania drobnych przedmiotów, lepienia, rysowania czy zapinania. U 3-latka obejmuje też kontrolę nacisku i coraz lepszą koordynację oko–ręka, ważną w zadaniach plastycznych.
Najmocniej rozwija precyzję palców, siłę dłoni, koordynację wzrokowo-ruchową oraz kontrolę nacisku. Dziecko uczy się też planowania ruchu w granicach konturu i kończenia zadania etapami, co wspiera koncentrację, ale dominujący jest trening ręki.
W tej aktywności kluczowe są drobne ruchy palców: odrywanie, rolowanie, dociskanie i wypełnianie konturu. Motoryka duża dotyczy dużych grup mięśni (bieganie, skakanie, równowaga). Ruch całego ciała jest tu tłem, a nie sednem zadania.
Sygnały to czynności manualne: lepienie, nawlekanie, zapinanie, wycinanie, wyklejanie, układanie drobnych elementów. Jeśli sukces zależy od precyzji palców i dłoni oraz koordynacji oko–ręka, zwykle testowana jest motoryka mała, nie ogólna sprawność ruchowa.
Dobrze sprawdzają się plastelina/masa, duże koraliki do nawlekania, klocki, klamerki, naklejki, farby do stempelków i proste narzędzia (np. wałek). Ważne, by elementy były bezpieczne rozmiarem, a opór materiału dopasowany do siły dłoni dziecka.
Może rozwijać wyobraźnię, ale zależy od formy zadania. Gdy dziecko ma "konkretny szablon" do wypełnienia, dominuje odtwarzanie i precyzja ruchu. Wyobraźnia jest silniej stymulowana, gdy dziecko tworzy własny projekt, dobiera kształty i wymyśla kompozycję bez narzuconego wzoru.
Częsty błąd to przypisywanie każdej aktywności plastycznej wyłącznie do "wyobraźni" i pomijanie faktu, że większość zadań to intensywny trening dłoni. Inny błąd to mylenie motoryki małej z dużą, gdy dziecko "jest w ruchu", choć decydujące są palce i chwyt.
Użyj miększej masy, większego szablonu i krótszych etapów pracy. Pomaga rozgrzewka dłoni (ugniatanie większej kulki, rolowanie wałeczka) oraz narzędzia wspierające chwyt (wałek, stempelki). Obserwuj zmęczenie dłoni i rób przerwy, by uniknąć frustracji.
Niepokojące mogą być: duża niechęć do manipulacji dłońmi, szybkie męczenie się ręki, wyraźna sztywność lub wiotkość, trudność w chwytaniu i puszczaniu przedmiotów czy znaczna nieporadność w prostych zadaniach (lepienie, klocki). Warto wtedy omówić obserwacje ze specjalistą.
Ucz się przez skojarzenia: wszystko, co dotyczy palców i dłoni (chwyt, precyzja, koordynacja oko–ręka) to motoryka mała; wszystko, co dotyczy tułowia, nóg, równowagi i lokomocji to motoryka duża. Ćwicz na przykładach aktywności: plastelina, nożyczki, nawlekanie, tory przeszkód.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 72% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention), "Important Milestones: Your Child By Three Years" (sekcja fine motor/physical development), https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-3yr.html (dostęp: 2026-02-28)
  • NHS (UK), "Developmental milestones: 3 to 5 years" (obszar physical development / using hands and fingers), https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/behaviour-and-milestones/developmental-milestones-3-to-5-years/ (dostęp: 2026-02-28)
  • American Academy of Pediatrics (HealthyChildren.org), "Developmental Milestones: 3 Years" (obszar movement/hand and finger skills), https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/toddler/Pages/Developmental-Milestones-3-Year-Olds.aspx (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu rozwoju motoryki małej i grafomotoryki w wieku przedszkolnym
  • Poradniki metodyczne do zajęć plastycznych i zabaw manipulacyjnych dla dzieci 2–4 lata
  • Listy kamieni milowych rozwojowych (fine motor) dla wieku 3 lat z wiarygodnych instytucji zdrowia/public health

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego