Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2024



PYTANIE NR 8.
Która sól, spośród wymienionych, w roztworze wodnym wykazuje odczyn kwasowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
NH4Cl jest solą mocnego kwasu (HCl) i słabej zasady (NH3). W wodzie jon amonowy NH4+ ulega hydrolizie, tworząc jony H+, więc roztwór ma odczyn kwasowy. KNO3 (mocny kwas + mocna zasada) jest obojętny, a K2CO3 daje odczyn zasadowy.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyn roztworu soli w wodzie zależy od tego, czy jej jony ulegają hydrolizie. Kluczowa zasada jakościowa jest następująca:

  • sól mocnego kwasu i mocnej zasady zwykle daje roztwór obojętny (brak istotnej hydrolizy),
  • sól mocnego kwasu i słabej zasady daje roztwór kwasowy (hydroliza kationowa),
  • sól słabego kwasu i mocnej zasady daje roztwór zasadowy (hydroliza anionowa).

Odpowiedź NH4Cl jest poprawna, ponieważ zawiera jon NH4+, który jest sprzężonym kwasem słabej zasady amoniaku (NH3). W reakcji z wodą zachodzi równowaga: NH4+ + H2O ⇌ NH3 + H3O+. Powstawanie H3O+ oznacza odczyn kwasowy.

Dlaczego pozostałe sole nie pasują?

  • KNO3: jon K+ pochodzi od mocnej zasady KOH, a NO3− od mocnego kwasu HNO3. Takie jony praktycznie nie hydrolizują, więc roztwór jest w przybliżeniu obojętny.
  • NaNO2: NO2− jest anionem słabego kwasu azotawego (HNO2), więc ulega hydrolizie anionowej z wytworzeniem OH−. To przesuwa odczyn w stronę zasadową, a nie kwasową.
  • K2CO3: CO32− jest anionem słabego kwasu węglowego, silnie hydrolizuje z wytworzeniem OH−, dlatego roztwór jest wyraźnie zasadowy.

Wskazówka egzaminacyjna: najszybciej oceń, czy w soli występuje jon będący sprzężonym kwasem słabej zasady (np. NH4+) lub sprzężoną zasadą słabego kwasu (np. CO32−, NO2−). To zwykle przesądza o odczynie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest hydroliza soli w roztworze wodnym?
Hydroliza soli to reakcja jonów soli z wodą, która może wytwarzać H3O+ (odczyn kwasowy) lub OH− (odczyn zasadowy). Zachodzi głównie wtedy, gdy w soli występuje jon pochodzący od słabego kwasu albo słabej zasady.
Jak rozpoznać, że sól da roztwór kwasowy?
Roztwór jest kwasowy, gdy sól pochodzi od mocnego kwasu i słabej zasady. Wtedy kation (np. NH4+) hydrolizuje, tworząc H3O+. W praktyce sprawdzasz, czy kation jest "sprzężonym kwasem" słabej zasady.
Dlaczego NH4Cl ma odczyn kwasowy w wodzie?
W NH4Cl istotny jest jon NH4+, który reaguje z wodą: NH4+ + H2O ⇌ NH3 + H3O+. Powstające H3O+ obniża pH, więc odczyn jest kwasowy.
Czy KNO3 daje roztwór kwasowy, zasadowy czy obojętny?
KNO3 to sól mocnego kwasu (HNO3) i mocnej zasady (KOH). Jej jony praktycznie nie hydrolizują, więc w typowych warunkach roztwór ma odczyn zbliżony do obojętnego.
Dlaczego NaNO2 nie jest odpowiedzią dla odczynu kwasowego?
Anion NO2− pochodzi od słabego kwasu azotawego, więc w wodzie działa jak zasada i może wytwarzać OH−. To przesuwa pH w górę (odczyn zasadowy), dlatego NaNO2 nie spełnia warunku "odczyn kwasowy".
Jakie sole najczęściej dają roztwór zasadowy?
Najczęściej zasadowe są sole słabego kwasu i mocnej zasady, bo ich aniony hydrolizują z wytwarzaniem OH−. Typowe przykłady to węglany lub niektóre sole słabych kwasów tlenowych. Zawsze warto rozpoznać, czy anion jest sprzężoną zasadą słabego kwasu.
Co oznacza, że jon "nie hydrolizuje" w wodzie?
To znaczy, że reakcja jonu z wodą jest tak słaba, iż praktycznie nie zmienia stężenia H3O+ ani OH−. Tak zachowują się zwykle jony pochodzące od mocnych kwasów i zasad (np. K+, NO3−), więc ich sole dają roztwory bliskie obojętnym.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy ocenie odczynu soli?
Częsty błąd to patrzenie tylko na jeden jon, np. widząc Cl− zakłada się "kwasowość", mimo że Cl− jest anionem mocnego kwasu i sam nie zakwasza roztworu. Drugi błąd to ignorowanie faktu, że aniony słabych kwasów (np. CO32−) zwykle podnoszą pH.
Czy da się przewidzieć pH soli bez obliczeń?
Tak, jakościowo. Wystarczy rozpoznać pochodzenie jonów: mocny kwas + mocna zasada → obojętny; mocny kwas + słaba zasada → kwasowy; słaby kwas + mocna zasada → zasadowy. Obliczenia są potrzebne dopiero, gdy trzeba podać przybliżone pH lub porównać "siłę" hydrolizy.
Jak przygotować się do zadań o hydrolizie soli na egzamin?
Naucz się listy typowych mocnych kwasów i mocnych zasad, a potem ćwicz klasyfikację soli według pochodzenia jonów. Pomaga schemat: sprawdź kation (czy pochodzi od słabej zasady) i anion (czy pochodzi od słabego kwasu). Na końcu dopasuj: kwasowy/obojętny/zasadowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "NH4Cl jest solą mocnego kwasu (HCl) i słabej zasady (NH3)."

Źródła:

  • A. Bielański, "Chemia nieorganiczna", rozdział o kwasach i zasadach oraz hydrolizie soli (wydania akademickie, brak weryfikacji numerów stron).
  • OpenStax, "Chemistry 2e", sekcje: Acid-Base Equilibria oraz Salt Hydrolysis, https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-03-02).

Materiały:

  • Podręcznik chemii ogólnej: rozdział o kwasach i zasadach oraz hydrolizie soli
  • Zadania rachunkowe i jakościowe z pH oraz hydrolizy jonów (zbiór zadań maturalnych/technicznych)
  • Tablice chemiczne: zestawienie mocnych kwasów i mocnych zasad
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego