KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Która tkanina o tej samej gęstości i rodzaju surowca będzie najbardziej odporna na tworzenie pillingu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Splot płócienny ma dużo przeplotów, co stabilizuje konstrukcję tkaniny i ogranicza wysuwanie się włókien na powierzchnię podczas tarcia. Przy tej samej gęstości i tym samym surowcu zwykle daje to większą odporność na mechacenie (pilling) niż sploty o dłuższych przelotach nitek, jak atłas czy skośny.

Pełne wyjaśnienie:

Pilling (mechacenie) to tworzenie na powierzchni tkaniny małych kulek z włókien, które najpierw wysuwają się pod wpływem tarcia, następnie splątują, a na końcu zaczepiają o powierzchnię tkaniny. Na skłonność do pillingu wpływa m.in. surowiec, skręt przędzy, wykończenie oraz konstrukcja tkaniny (splot).

Odpowiedź "O splocie płóciennym." jest właściwa, ponieważ splot płócienny ma największą liczbę przeplotów wśród podstawowych splotów. Duża liczba przeplotów "wiąże" nitki osnowy i wątku, stabilizuje strukturę i utrudnia przemieszczanie się włókien ku powierzchni. W praktyce oznacza to, że przy takich samych warunkach porównania (ta sama gęstość i ten sam surowiec) powierzchnia jest zwykle mniej podatna na mechacenie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "O splocie atłasowym." Atłas ma długie przeloty nitek i mniejszą liczbę przeplotów, co sprzyja wycieraniu powierzchni i łatwiejszemu wyciąganiu włókien. Efektem może być większa skłonność do pillingu, mimo atrakcyjnego wyglądu.
  • "O splocie rypsowym." Ryps daje wyraźną prążkowaną fakturę; jego odporność na pilling zależy od wielu czynników. Nie jest to z zasady konstrukcja "najbardziej odporna" w porównaniu z płóciennym przy założeniu identycznej gęstości i surowca.
  • "O splocie skośnym." Splot skośny ma mniej przeplotów niż płócienny i często większą ruchliwość nitek w strukturze, co przy tarciu może ułatwiać wysuwanie włókien i tworzenie zmechaceń.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu zastrzeżono "ten sam surowiec i gęstość", szukaj odpowiedzi wynikającej głównie z budowy splotu (liczby przeplotów i długości przelotów), a nie z cech włókna czy wykończenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pilling to powstawanie na powierzchni tkaniny małych kulek z włókien w wyniku tarcia podczas użytkowania i prania. Najpierw włókna wychodzą na wierzch, potem się splątują i tworzą "mech". Skłonność do pillingu zależy od surowca, przędzy, wykończenia oraz konstrukcji (splotu).
Splot decyduje o liczbie przeplotów i długości przelotów nitek. Im więcej przeplotów, tym stabilniejsza powierzchnia i mniejsza ruchliwość włókien, co utrudnia ich wysuwanie na wierzch. Sploty z dłuższymi przelotami częściej "łapią" tarcie i łatwiej tworzą zmechacenia.
Splot płócienny ma krótkie przeloty nitek i dużo punktów wiązania osnowy z wątkiem. To zwiększa zwartość i stabilność powierzchni, przez co włókna trudniej się wyciągają i splątują w kulki. W praktyce bywa to korzystne w odzieży intensywnie użytkowanej.
Często tak, bo atłas ma długie przeloty i mniej przeplotów, ale "zawsze" to zbyt mocne słowo. O wyniku decyduje też surowiec (np. włókna syntetyczne vs naturalne), skręt przędzy i wykończenie przeciwpillingowe. Na egzaminie porównuj zgodnie z warunkiem: ten sam surowiec i gęstość.
Splot płócienny daje regularną, "szachownicową" strukturę bez wyraźnych linii ukośnych. Splot skośny tworzy charakterystyczne prążki ukośne widoczne pod światło lub na gładkiej tkaninie (np. w dżinsie). To szybka metoda praktyczna przy doborze materiału do odzieży.
Typowy błąd to wybór "ładniejszego" splotu (np. atłas) zamiast analizowania konstrukcji. Inny błąd to ignorowanie warunku porównania i mylenie wpływu surowca z wpływem splotu. Warto pamiętać: pilling wynika z tarcia i łatwości wysuwania włókien na powierzchnię.
Tak. Wykończenia mogą ograniczać wystawanie włókien, zwiększać gładkość lub stabilizować przędzę, co zmniejsza mechacenie. Jednak w pytaniach egzaminacyjnych, gdy zastrzeżono "ten sam surowiec i gęstość", zwykle testuje się wpływ splotu jako kluczowej różnicy konstrukcyjnej.
Jest kluczowa w miejscach narażonych na tarcie: boki tułowia, rękawy, okolice plecaka/torebki, wnętrze ud czy mankiety. Ma znaczenie także w odzieży roboczej i szkolnej, gdzie liczy się trwały wygląd po wielu praniach. Dobór splotu to jeden z praktycznych sposobów ograniczenia problemu.
Można wykonać prosty test tarcia: potrzeć próbkę o podobną tkaninę lub o gąbkę w jednym miejscu przez kilkadziesiąt cykli i obserwować, czy pojawia się "meszek" i kulki. To nie zastępuje badań laboratoryjnych, ale pomaga krawcowi wstępnie ocenić materiał przed szyciem.
Ucz się parami: splotcecha użytkowa (np. płócienny: stabilny, odporny; atłas: gładki, podatniejszy na zaciągnięcia). Warto mieć próbki tkanin i ćwiczyć rozpoznawanie pod lupą. Na testach zwracaj uwagę na słowa-klucze: "ta sama gęstość", "ten sam surowiec".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Splot płócienny ma dużo przeplotów, co stabilizuje konstrukcję tkaniny i ogranicza wysuwanie się włókien na powierzchnię podczas tarcia."

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Textile pilling – https://en.wikipedia.org/wiki/Pilling (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z materiałoznawstwa odzieżowego (działy: sploty tkanin, własności użytkowe)
  • Instrukcje laboratoriów szkolnych dotyczące badania mechacenia (pillingu)
  • Karty techniczne tkanin od dostawców (parametry: splot, masa, odporność na pilling)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego