KWALIFIKACJA MOD3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Którą tkaninę należy zastosować na zaparzaczkę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najlepsza jest tkanina lniana, ponieważ dobrze znosi działanie pary i temperatury oraz jest chłonna.
W praktyce "zaparzaczka" powinna przepuszczać parę i nie topić się ani nie zostawiać śladów na prasowanym materiale, co sprzyja jakości wykończenia.

Pełne wyjaśnienie:

W krawiectwie dobór tkaniny na "zaparzaczkę" (materiał pomocniczy używany przy zaparzaniu/prasowaniu z parą) wynika z warunków pracy: wysoka temperatura, wilgoć (para), nacisk oraz ryzyko pozostawienia odcisków i wybłyszczeń na tkaninie wyrobu.

Odpowiedź "Lnianą." jest poprawna, ponieważ len jako włókno naturalne charakteryzuje się dobrą chłonnością i odpornością na działanie pary. Tkanina lniana dobrze "pracuje" z wilgocią, nie ulega łatwo deformacji w kontakcie z parą i zwykle nie stwarza ryzyka stopienia. Dzięki temu może pełnić funkcję warstwy pośredniej: ułatwia równomierne oddanie pary i chroni powierzchnię wyrobu przed zbyt bezpośrednim kontaktem ze stopą żelazka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Wełnianą." – wełna również jest włóknem naturalnym, ale w roli tkaniny pomocniczej do intensywnego działania pary i nacisku może zachowywać się mniej przewidywalnie (sprężystość, możliwość filcowania i zmiany faktury). W praktyce częściej dobiera się materiały o stabilniejszej, "gładkiej" pracy z parą.
  • "Stilonową." – włókna syntetyczne w wysokiej temperaturze mogą się odkształcać lub topić, a także zwiększają ryzyko przyklejenia/odciśnięcia struktury na materiale wyrobu. To czyni je gorszym wyborem przy kontakcie z żelazkiem i parą.
  • "Bistorową." – jest to odpowiedź problematyczna terminologicznie (nie jest powszechnie rozpoznawalnym typem tkaniny w podstawowym materiale dydaktycznym), więc nie daje jednoznacznej przesłanki, że spełnia wymagania pracy z parą i temperaturą. Na egzaminie lepiej opierać wybór na znanych surowcach i ich cechach użytkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy elementów używanych przy prasowaniu/zaparzaniu, szukaj materiału o dobrej odporności cieplnej, chłonności i neutralnym wpływie na powierzchnię tkaniny (brak połysku, brak odcisków, brak topienia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W praktyce krawieckiej "zaparzaczka" to materiał pomocniczy używany podczas zaparzania/prasowania, często jako warstwa pośrednia między żelazkiem a wyrobem. Ma ułatwiać pracę z parą i ograniczać ryzyko wybłyszczeń, odcisków struktury oraz miejscowych uszkodzeń materiału.
Len jest materiałem naturalnym o dobrej chłonności i zwykle dobrze znosi działanie pary oraz podwyższonej temperatury. Dzięki temu pomaga równomiernie rozprowadzić wilgoć i ciepło, a jednocześnie chroni powierzchnię prasowanego wyrobu przed bezpośrednim kontaktem ze stopą żelazka.
Często nie jest to najlepszy wybór. Włókna syntetyczne mogą reagować na wysoką temperaturę odkształceniem, zmiękczeniem lub stopieniem, a także zwiększać ryzyko przyklejenia się do powierzchni. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle preferuje się materiały stabilne cieplnie i chłonne.
Najważniejsze są: odporność na temperaturę, chłonność (praca z parą), przepuszczalność wilgoci oraz brak ryzyka pozostawienia śladów na wyrobie. Liczy się też stabilność tkaniny i jej "neutralność" – aby nie powodowała połysku, odgnieceń ani odcisków splotu.
Wełna kojarzy się z ciepłem, ale w kontekście zaparzania/prasowania ważniejsza jest przewidywalna praca z parą i naciskiem oraz brak zmian powierzchni. Wełna może inaczej reagować na wilgoć i tarcie (np. zmiana faktury), co w roli materiału pomocniczego bywa niepożądane.
Pomaga stosowanie warstwy pośredniej (np. zaparzaczki), dobór właściwej temperatury i ilości pary oraz prasowanie "przez" tkaninę pomocniczą zamiast bezpośrednio. Warto też dopasować ustawienia do surowca wyrobu i unikać zbyt dużego nacisku na delikatnych materiałach.
Zaparzanie (praca parą i ciepłem) wykorzystuje się m.in. przy formowaniu elementów, utrwalaniu kształtu po szyciu oraz wygładzaniu szwów i zapasów. Celem jest uzyskanie estetycznego wykończenia i stabilnego kształtu bez uszkodzenia powierzchni materiału.
W zadaniach teoretycznych kluczowe są typowe właściwości: naturalne (np. len, bawełna, wełna) są zwykle bardziej chłonne i lepiej współpracują z parą, a syntetyczne częściej są termoplastyczne i mniej chłonne. Na egzaminie łącz te cechy z zastosowaniem (prasowanie, podklejanie, wykończenie).
Typowe błędy to wybór materiału "na skojarzenie" (np. wełna = ciepło), ignorowanie wpływu wysokiej temperatury na syntetyki oraz nieuwzględnienie chłonności przy pracy z parą. Często pomija się też cel: ochrona powierzchni wyrobu przed połyskiem i odciskami.
Warto, bo takie określenia pojawiają się w praktyce i w pytaniach. Jeśli termin brzmi niejasno, spróbuj powiązać go z procesem technologicznym: "zaparzanie" sugeruje parę, prasowanie i formowanie. Następnie dobierz materiał o cechach pasujących do tej czynności.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa odzieżowego (właściwości włókien i tkanin)
  • Materiały dydaktyczne z technologii odzieży dotyczące prasowania i wykończania
  • Instrukcje stanowiskowe pracowni krawieckiej: prasowanie, zaparzanie, zabezpieczanie powierzchni tkanin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego