U dziecka w wieku 10–12 miesięcy oczekuje się przede wszystkim rozwoju komunikacji przedwerbalnej, naśladownictwa oraz prostych interakcji społecznych. Gesty takie jak machanie "pa‑pa" są przykładem intencjonalnej komunikacji: dziecko używa ruchu ręki, aby przekazać znaczenie (pożegnanie) i często łączy to z kontaktem wzrokowym oraz reakcją na dorosłego.
Zabawa w chowanego (np. "a ku‑ku") jest typową formą zabawy społecznej i naprzemiennej w końcówce 1. roku życia. Wymaga ona zainteresowania drugą osobą, przewidywania sekwencji zdarzeń i czerpania radości z interakcji. To są kompetencje adekwatne dla niemowlęcia prawidłowo rozwijającego się.
Pozostałe propozycje opisują umiejętności z wyraźnie późniejszych etapów:
- Samodzielne krojenie pokarmów i dostarczanie do ust wymaga zaawansowanej koordynacji wzrokowo‑ruchowej, planowania motorycznego oraz bezpiecznego używania narzędzi. W wieku 10–12 miesięcy dziecko może próbować jeść palcami lub łyżeczką przy pomocy dorosłego, ale krojenie jest zbyt trudne i nieadekwatne rozwojowo.
- Zabawa symboliczna (udawanie, że klocek jest telefonem, "karmienie" lalki) zwykle pojawia się później niż proste naśladownictwo i zabawa funkcjonalna. W okolicach 1. roku życia częściej obserwuje się manipulowanie przedmiotem, naśladowanie gestów i proste zabawy społeczne.
- Tworzenie złożonych zdań to poziom rozwoju języka charakterystyczny dla wieku przedszkolnego, a nie niemowlęcego. Pod koniec 1. roku życia mogą pojawiać się pojedyncze słowa lub sylaby o znaczeniu, ale nie rozbudowane struktury zdaniowe.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o kamienie milowe najpierw ustal wiek, a potem wybierz odpowiedź z tej samej "półki" rozwojowej (gesty i prosta zabawa dla niemowląt, a nie złożone czynności narzędziowe czy zaawansowany język). Pamiętaj też, że rozwój ma zakresy, ale niektóre opcje mogą być jednoznacznie zbyt wczesne lub zbyt późne.
