W praktyce kontroli jakości szkła optycznego rozróżnia się dwie grupy cech: wady materiałowe (np. pęcherzyki, smugi/striae, inkluzje) oraz parametry optyczne materiału (np. współczynnik załamania i dyspersję). Pytanie dotyczy tego, którą z podanych cech można ocenić układem obserwacyjnym przedstawionym na rysunku.
Odpowiedź "Pęcherzykowatość." jest poprawna, ponieważ pęcherzyki (zamknięte puste przestrzenie/gaz w masie szkła) są typową wadą wewnętrzną, którą wykrywa się i ocenia metodami oględzinowymi: przez odpowiednie oświetlenie próbki i obserwację obrazu. Układ optyczny w takim zadaniu służy przede wszystkim do ujawnienia defektów i ich oceny (obecność, rozmieszczenie, nasilenie) na podstawie tego, jak zaburzają przechodzenie światła.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:
- "Smużystość." odnosi się do niejednorodności/struktur w szkle (smugi), które także mogą być oceniane optycznie, ale zwykle wymagają innego sposobu ujawniania i kryteriów oceny niż typowa kontrola pęcherzyków. Jeśli układ z rysunku jest przeznaczony do detekcji pęcherzyków, wybór smużystości jest błędem wynikającym z mylenia różnych klas wad.
- "Współczynnik dyspersji." jest parametrem materiałowym opisującym zależność załamania od długości fali. Do jego wyznaczenia potrzebne są pomiary zależne od barwy/λ (np. metody pryzmatyczne/spektrometryczne), a nie typowa obserwacja wad w bryle szkła.
- "Współczynnik załamania." to również parametr materiałowy. Wyznacza się go przyrządami i metodami metrologicznymi (np. refraktometr, metody kątowe), a nie poprzez samą kontrolę wizualną wad wewnętrznych.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli odpowiedzi mieszają wady (pęcherzyki, smugi) i parametry (n, dyspersja), najpierw zdecyduj, czy przedstawiony układ służy do oględzin/defektoskopii, czy do pomiaru liczbowego. Układ do oględzin najczęściej prowadzi do odpowiedzi związanej z wadami, a nie z wyznaczaniem n lub dyspersji.
