KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 6.
Która z funkcji zarządzania jest realizowana, w przypadku wprowadzenia przez kierownika premii uznaniowej dla podległych mu pracowników?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Premia uznaniowa jest narzędziem oddziaływania na zachowania pracowników poprzez wzmocnienie pożądanych postaw i wyników. Takie działanie realizuje funkcję motywowania. Planowanie dotyczy wyznaczania celów, organizowanie – porządkowania zasobów i zadań, a kontrolowanie – porównywania wyników z normami.

Pełne wyjaśnienie:

W klasycznym ujęciu zarządzania wyróżnia się cztery podstawowe funkcje: planowanie, organizowanie, motywowanie i kontrolowanie. Każda z nich odpowiada innemu typowi działań kierownika.

Dlaczego poprawne jest "Motywowanie."?
Wprowadzenie przez kierownika premii uznaniowej to zastosowanie bodźca (zwykle finansowego), który ma zachęcić pracowników do określonych zachowań: większego zaangażowania, wyższej jakości pracy, lepszej realizacji zadań lub utrzymania pożądanej postawy. To jest istota funkcji motywowania: wpływanie na ludzi tak, aby chcieli realizować cele organizacji oraz cele zespołu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Planowanie." – planowanie polega na ustalaniu celów, sposobów działania, harmonogramów i zasobów potrzebnych do realizacji zadań. Sama decyzja o przyznaniu premii nie jest wyznaczeniem planu, tylko narzędziem wpływu na pracowników.
  • "Kontrolowanie." – kontrolowanie to porównywanie rezultatów z przyjętymi standardami, wykrywanie odchyleń i podejmowanie działań korygujących. Premia uznaniowa może być oparta o ocenę wyników, ale jej funkcją w tej sytuacji jest przede wszystkim zachęta (motywacja), a nie pomiar i korekta.
  • "Organizowanie." – organizowanie dotyczy kształtowania struktury pracy (podziału zadań, przydziału odpowiedzialności, zapewnienia zasobów). Premia nie porządkuje procesu ani struktury, lecz oddziałuje na motywację.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawiają się nagrody, premie, pochwały, awanse, szkolenia rozwojowe lub inne bodźce wpływające na zaangażowanie, najczęściej testowana jest funkcja motywowania. Gdy mowa o celach i harmonogramach – planowanie; o strukturze i podziale pracy – organizowanie; o mierzeniu i ocenie wyników – kontrolowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podstawowe obszary działań kierownika, najczęściej ujmowane jako: planowanie, organizowanie, motywowanie i kontrolowanie. Pomagają one opisać, co robi menedżer: wyznacza cele, porządkuje zasoby, wpływa na ludzi i sprawdza wyniki.
Premia uznaniowa działa jak bodziec zachęcający do określonych zachowań (większego wysiłku, jakości, terminowości). Jej celem jest wzrost zaangażowania pracownika, czyli typowy efekt funkcji motywowania, a nie tworzenia planu lub kontroli procesu.
Motywowanie dotyczy wpływania na ludzi (nagrody, premie, pochwały, rozwój). Kontrolowanie dotyczy sprawdzania i porównywania wyników ze standardem (ocena, audyt, odchylenia, korekty). Gdy w opisie jest nagroda – zwykle chodzi o motywowanie.
Planowanie to ustalanie celów i sposobów ich osiągnięcia: wybór działań, terminów, zasobów oraz kryteriów sukcesu. W praktyce obejmuje np. budżety, harmonogramy, cele sprzedażowe lub plan zatrudnienia. Nie jest nim samo wprowadzenie premii.
Organizowanie polega na takim uporządkowaniu pracy i zasobów, aby cele były osiągalne: podział zadań, przydział odpowiedzialności, ustalenie procedur, zapewnienie narzędzi i czasu. To "układanie" procesu pracy, a nie wzmacnianie motywacji nagrodą.
Najczęściej wtedy, gdy kierownik chce szybko wzmocnić pożądane zachowania lub docenić ponadstandardowy wkład, którego nie obejmują sztywne regulaminy premiowania. W działach kadr i płac ważne jest jasne udokumentowanie przesłanek i poprawne naliczenie składników.
Nie zawsze wprost. Może wynikać z uznania za postawę, dyspozycyjność, jakość, zastępstwa czy inicjatywę. W odróżnieniu od premii stricte regulaminowej, ma bardziej uznaniowy charakter, ale wciąż jest narzędziem motywacyjnym, bo wzmacnia pożądane zachowania.
Częsty błąd to mylenie "kontroli" z "nagradzaniem": skoro ktoś dostał premię, to zdający zakłada, że to efekt kontroli. Drugi błąd to wybór "planowania", bo decyzja kierownika kojarzy się z planem. Warto szukać w treści: cel działania (wpływ na ludzi vs pomiar).
System wynagrodzeń i dodatków (w tym premie) jest jednym z narzędzi motywowania. Technik ekonomista powinien rozumieć, że elementy płacowe wpływają na zachowania pracowników, a jednocześnie muszą być poprawnie ujęte w dokumentacji i rozliczeniach płacowych.
Naucz się "słów-kluczy" dla każdej funkcji: planowanie (cele, budżet, harmonogram), organizowanie (podział pracy, zasoby, struktura), motywowanie (premia, pochwała, rozwój), kontrolowanie (mierzenie, ocena, odchylenia). Potem ćwicz krótkie scenki i przypisuj je do jednej funkcji.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że premia uznaniowa jest narzędziem oddziaływania na zachowania pracowników poprzez wzmocnienie pożądanych postaw i wyników.

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw zarządzania (rozdziały o funkcjach zarządzania i motywowaniu)
  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac dotyczące składników wynagrodzenia (w tym premii uznaniowych)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z zakresu organizacji i zarządzania w jednostkach organizacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego