W bilansie obowiązuje zasada równowagi: aktywa = pasywa. Każda operacja gospodarcza musi tę równowagę zachować, ale może zmieniać jednocześnie obie strony bilansu albo tylko jedną stronę (w ramach przesunięć).
Poprawna jest odpowiedź: "Spłata zobowiązania wekslowego gotówką z kasy." Skutek bilansowy jest podwójny:
- Aktywa maleją, bo zmniejszają się środki pieniężne w kasie (wydatek gotówki).
- Pasywa maleją, bo spłata długu zmniejsza zobowiązanie (np. wekslowe).
Taka operacja jest klasycznym przykładem jednoczesnej zmiany w aktywach i pasywach (spadek–spadek), przy zachowaniu równości bilansowej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w kontekście pytania?
- "Udzielenie kontrahentowi pożyczki długoterminowej." Najczęściej oznacza to zamianę jednego składnika aktywów (środki pieniężne) na inny składnik aktywów (należność/pożyczka długoterminowa). Pasywa nie muszą się zmienić.
- "Zakup obligacji ze środków na rachunku bankowym." To z reguły przesunięcie w aktywach: spada rachunek bankowy, rosną inwestycje (obligacje). Pasywa pozostają bez zmian.
- "Wpływ należności od odbiorcy na rachunek bankowy." To także typowe przesunięcie w aktywach: maleją należności, rośnie rachunek bankowy. Pasywa się nie zmieniają.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się spłata zobowiązania (kredytu, pożyczki, weksla) ze środków pieniężnych, najczęściej zmieniają się obie strony bilansu: aktywa (pieniądz) i pasywa (zobowiązanie).
