Bilans dzieli się na aktywa (majątek jednostki) i pasywa (źródła finansowania majątku: kapitały własne oraz zobowiązania). Pytanie dotyczy operacji, która wywołuje zmiany wyłącznie w pasywach, czyli nie wpływa na żaden składnik aktywów.
Poprawna jest odpowiedź: "Przeznaczono część zysku na zwiększenie kapitału zapasowego 12 000 zł". Taka operacja to decyzja o podziale/rozdysponowaniu wyniku finansowego. W ujęciu bilansowym oznacza to przesunięcie w obrębie kapitałów własnych: zmniejsza się pozycja związana z wynikiem (np. "zysk netto" lub konto rozliczenia wyniku), a zwiększa się kapitał zapasowy. To są dwie pozycje pasywów, więc aktywa pozostają bez zmian.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie spełniają warunku "tylko pasywa"?
- "Zakupiono dłużne papiery wartościowe 3 500 zł" – zakup inwestycji finansowych co do zasady oznacza zamianę jednego składnika aktywów na inny (np. środki pieniężne maleją, a inwestycje krótkoterminowe/finansowe rosną). Zmiana zachodzi więc w aktywach.
- "Sprzedano towary za gotówkę 23 000 zł" – sprzedaż za gotówkę wpływa na aktywa (rośnie gotówka, maleją zapasy towarów). Dodatkowo powstaje efekt wynikowy (przychód/koszt), ale warunek zadania jest złamany już przez sam fakt zmiany w aktywach.
- "Zrealizowano czek rozrachunkowy 5 200 zł" – realizacja czeku oznacza zmianę środków pieniężnych/rozrachunków (np. wpływ na rachunek bankowy lub wypływ). To są pozycje aktywów (pieniądze) i/lub rozrachunków, więc nie jest to zmiana wyłącznie w pasywach.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawiają się słowa "gotówka", "rachunek bankowy", "zakup", "sprzedaż", zwykle oznacza to zmianę w aktywach. Operacje "podział zysku", "zwiększenie kapitału", "przeniesienie na kapitał zapasowy" najczęściej są przesunięciami w pasywach (kapitałach własnych).
