KWALIFIKACJA MOD11 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 5.
Która z właściwości tkaniny jest oceniana przez metrologa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metrolog zajmuje się wykonywaniem standaryzowanych pomiarów właściwości materiałów z użyciem aparatury i metod badawczych. Odporność na pilling (mechacenie) wyznacza się w laboratorium, np. metodą skrzynkową lub Martindale’a, i ocenia w skali. Splot, wykończenie i kolor zwykle identyfikuje się głównie wzrokowo/organoleptycznie.

Pełne wyjaśnienie:

Metrolog w ujęciu przemysłowym to specjalista od pomiarów i czynności niezbędnych do ich wykonania: doboru metody, przygotowania próbek, użycia aparatury, oceny wyników oraz pracy zgodnie z wymaganiami metod znormalizowanych. W tekstyliach szczególnie istotne są właściwości fizyczne i mechaniczne, które dają się wyznaczać w sposób powtarzalny.

Odpowiedź "Odporność na pilling." jest poprawna, bo pilling (mechacenie) to zjawisko tworzenia się kulek włóknistych na powierzchni tkaniny wskutek tarcia. Jego odporność bada się w warunkach laboratoryjnych przy użyciu specjalistycznych urządzeń (np. aparatu skrzynkowego lub urządzenia Martindale’a) i następnie ocenia w skali (typowo 1–5). To klasyczny przykład właściwości wymagającej aparatury i procedury badawczej.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do kluczowej idei pytania, bo dotyczą cech, które w praktyce kontroli materiału są najczęściej rozpoznawane lub oceniane organoleptycznie, a nie "mierzone" metrologicznie w sensie badania według metody normowej:

  • "Rodzaj splotu." — zwykle ustala się przez obserwację struktury tkaniny (analiza przeplotu), ewentualnie z użyciem lupy/mikroskopu, ale nie jest to typowy pomiar właściwości użytkowej w teście aparaturowym.
  • "Rodzaj wykończenia." — to informacja technologiczna/identyfikacyjna (np. wykończenie mechaniczne lub chemiczne), częściej wynika z dokumentacji lub oceny cech powierzchni, a nie z jednego pomiaru metrologicznego.
  • "Kolor." — bywa mierzony instrumentowo w zaawansowanej kontroli jakości, jednak w podstawowym ujęciu branżowym jest często oceniany wzrokowo (organoleptycznie). W kontekście tego pytania chodzi o wskazanie właściwości jednoznacznie kojarzonej z badaniem normowym tkanin, czyli pillingu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się cecha wymagająca aparatury badawczej i procedury z normy, jest to typowy trop na zadania "metrologiczne".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pilling (mechacenie) to tworzenie się na powierzchni tkaniny małych kulek włókien w wyniku tarcia podczas użytkowania. Jest badany, bo wpływa na wygląd i trwałość wyrobów odzieżowych oraz na reklamacje. Wynik pozwala porównać partie materiału i dobrać tkaninę do rodzaju odzieży.
Metrolog wykonuje badanie według metody znormalizowanej z użyciem aparatury (np. aparatu skrzynkowego lub urządzenia Martindale’a). Najpierw wywołuje pilling w kontrolowanych warunkach, a potem ocenia stopień zmechacenia w ustalonej skali. Kluczowa jest powtarzalność i porównywalność wyników.
Rodzaj splotu to przede wszystkim cecha konstrukcyjna tkaniny (układ przeplotu nitek). Zwykle się go identyfikuje przez obserwację struktury, a nie wyznacza w teście aparaturowym jako parametr użytkowy. W pytaniu chodzi o właściwość, dla której stosuje się stanowisko badawcze i procedurę pomiarową.
Tak, kolor może być mierzony instrumentowo (np. w kontroli jakości z użyciem urządzeń pomiarowych barwy). Jednak w wielu podstawowych zadaniach zawodowych kolor jest oceniany organoleptycznie, a pytanie egzaminacyjne zwykle wskazuje cechę jednoznacznie kojarzoną z badaniem normowym tkanin, taką jak odporność na pilling.
W praktyce spotyka się m.in. metodę skrzynkową oraz zmodyfikowaną metodę Martindale’a, opisane w normach PN-EN ISO 12945. Metody te polegają na kontrolowanym tarciu/przetaczaniu próbek i późniejszej ocenie stopnia zmechacenia. Dają porównywalne wyniki między laboratoriami.
Badanie pillingu warto wykonać przy wdrażaniu nowej tkaniny do kolekcji, przy zmianie dostawcy lub partii surowca oraz gdy pojawiają się reklamacje związane z szybkim mechaceniem. Wynik pomaga ocenić ryzyko użytkowe i dobrać materiał do odzieży narażonej na tarcie.
Najczęstszy błąd to mylenie oceny organoleptycznej z pomiarem metrologicznym. Uczniowie wybierają cechy "widoczne" (kolor, wykończenie) zamiast właściwości badanych aparaturowo według procedur. Warto szukać w odpowiedziach słów kojarzących się z testem laboratoryjnym i skalą oceny.
Skala 1–5 opisuje stopień zmechacenia po badaniu: wyższa wartość oznacza lepszą odporność (mniej widocznych kulek i zmian powierzchni), a niższa gorszą odporność (silne mechacenie). Taka skala ułatwia porównanie materiałów i raportowanie wyników w kontroli jakości.
Wykończenie to szeroka grupa procesów technologicznych wpływających na chwyt, wygląd i funkcje tkaniny. Często rozpoznaje się je na podstawie dokumentacji technologicznej lub oględzin/dotyku, bo nie ma jednego prostego testu dla "rodzaju wykończenia". Pilling natomiast ma typowe procedury badania aparaturowego.
Ucz się rozróżniać: identyfikację cech (np. splot, wykończenie) od badań właściwości użytkowych (np. pilling) wykonywanych aparaturą według metod znormalizowanych. Przećwicz nazwy typowych badań laboratoryjnych tkanin i to, do czego służą oraz jakie dają wyniki.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Metrolog zajmuje się wykonywaniem standaryzowanych pomiarów właściwości materiałów z użyciem aparatury i metod badawczych."

Źródła:

  • PN-EN ISO 12945-1:2002, "Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 1: Pilling box method" (odniesienie do metod badania pillingu).
  • PN-EN ISO 12945-2:2002, "Textiles — Determination of fabric propensity to surface fuzzing and to pilling — Part 2: Modified Martindale method" (odniesienie do metod badania pillingu).

Materiały:

  • Normy badawcze dotyczące pillingu (PN-EN ISO 12945)
  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa włókienniczego dla kierunków odzieżowych
  • Materiały dydaktyczne z laboratorium badań tkanin (metody oceny właściwości fizycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego