KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Którą z wymienionych chorób zbóż zwalcza się chemicznie w okresie wegetacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rdzę brunatną zwalcza się typowo fungicydami stosowanymi nalistnie w czasie wegetacji, gdy porażenie pojawia się na liściach.
Śnieć cuchnąca jest chorobą głównie odnasienną (kluczowa jest zaprawa).
Zgorzel siewek dotyczy wschodów i gleby, a pleśń śniegowa – okresu zimowego i profilaktyki.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza, czy potrafisz dopasować chorobę zbóż do typowego momentu i sposobu jej zwalczania. W praktyce część chorób ogranicza się przede wszystkim przez zaprawianie materiału siewnego i agrotechnikę, a część można skutecznie ograniczać zabiegami fungicydowymi nalistnymi w łanie w trakcie sezonu.

Poprawna jest odpowiedź "Rdzę brunatną.", ponieważ rdze zbóż są chorobami porażającymi nadziemne części roślin (zwłaszcza liście). W sprzyjających warunkach mogą szybko się rozwijać, dlatego w ochronie praktycznej przewiduje się lustracje i – w razie potrzeby – opryski fungicydowe w okresie wegetacji.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do chorób, które zwykle nie są kojarzone z typowym "opryskiem w łanie" jako podstawową metodą ograniczania:

  • "Śnieć cuchnącą." – to choroba silnie związana z materiałem siewnym; kluczowe jest niedopuszczenie do wysiewu porażonego ziarna i zastosowanie zaprawy. Oprysk nalistny w późniejszym czasie nie jest standardowym, podstawowym rozwiązaniem.
  • "Zgorzel siewek." – dotyczy wschodów i młodych siewek, a źródłem problemu bywa gleba oraz patogeny atakujące podstawę łodyżki i korzenie. Zazwyczaj mówi się tu o profilaktyce: zaprawianiu, doborze stanowiska, unikaniu zbyt wczesnych/za gęstych siewów, prawidłowym zmianowaniu, a nie o klasycznym zabiegu nalistnym w pełni wegetacji.
  • "Pleśń śniegową." – wiąże się z warunkami zimowania (długie zaleganie śniegu, wysoka wilgotność), a ograniczanie opiera się głównie na doborze odmian, terminie i gęstości siewu oraz innych działaniach agrotechnicznych. Nie jest to typowy przykład choroby, którą "zwalcza się chemicznie w okresie wegetacji" jednym standardowym opryskiem.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: choroby liści i łanu częściej łączą się z zabiegami fungicydowymi w sezonie, a choroby odnasienne i siewek – z zaprawą oraz profilaktyką uprawową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rdza brunatna to choroba liści zbóż objawiająca się zwykle drobnymi, brunatnymi skupieniami zarodników na liściach. Powoduje osłabienie asymilacji i może obniżać plon. Rozpoznanie opiera się na lustracji łanu i ocenie nasilenia objawów.
Bo choroba rozwija się na częściach nadziemnych (głównie liściach) w trakcie sezonu, więc zabieg fungicydowy nalistny może ograniczyć dalsze porażenie i straty plonu. Kluczowe jest trafienie w odpowiedni moment po lustracji i ocenie zagrożenia.
Chodzi o zabiegi ochrony roślin wykonywane na rosnącej uprawie (opryski), a nie o działania przed siewem. W przypadku chorób grzybowych są to zwykle fungicydy stosowane nalistnie po stwierdzeniu objawów lub ryzyka infekcji.
W praktyce podstawą ograniczania śnieci cuchnącej jest materiał siewny: kwalifikowane ziarno, zaprawa i higiena. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych śnieć traktuje się jako chorobę związaną z nasionami, a nie typowy cel oprysku w czasie wegetacji.
Najczęściej stawia się na profilaktykę: zaprawianie ziarna, właściwy termin i gęstość siewu, unikanie stresu roślin, poprawne zmianowanie i dobre przygotowanie stanowiska. Mechanizm choroby dotyczy wczesnych faz rozwoju, więc liczy się start uprawy.
Najczęściej po zimie, zwłaszcza gdy długo zalega śnieg i utrzymuje się wysoka wilgotność. Uszkodzenia widoczne są zwykle na roślinach po zejściu okrywy śnieżnej. Ograniczanie wiąże się głównie z agrotechniką i warunkami zimowania.
Pomaga pytanie: kiedy pojawiają się objawy i gdzie są widoczne. Choroby odnasienne często ujawniają się od wschodów i dotyczą kłosów/ziarna, a ich "pierwszą linią" bywa zaprawa. Choroby liści narastają w sezonie i częściej łączy się je z opryskiem.
Częsty błąd to wybór "grzybowo brzmiącej" choroby bez analizy etapu zwalczania. Inny to mylenie zabiegów przed siewem (zaprawa) z zabiegami nalistnymi. Warto zawsze dopasować chorobę do: nasiona–siewki–liście–kłos.
Ucz się w schemacie: choroba → źródło infekcji → objawy → etap rozwoju → metoda ograniczania. Pomagają zdjęcia objawów i krótkie fiszki. Na egzaminie szukaj słów kluczowych typu "w okresie wegetacji", "zaprawa", "siewki", "zimowanie".
Skup się na frazie "chemicznie w okresie wegetacji" i sprawdź, która choroba jest typowo nalistna. Następnie odrzuć choroby kojarzone z zaprawianiem ziarna, problemami wschodów lub warunkami zimowymi. To prowadzi do właściwego wyboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rdzę brunatną zwalcza się typowo fungicydami stosowanymi nalistnie w czasie wegetacji, gdy porażenie pojawia się na liściach.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z fitopatologii roślin uprawnych (choroby zbóż)
  • Metodyki integrowanej ochrony roślin dla zbóż (materiały doradcze)
  • Materiały szkoleniowe PIORiN/ODR dotyczące rozpoznawania chorób i progów szkodliwości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego