KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 39.
Która z wymienionych czynności należy do oględzin podczas konserwacji wirnika silnika komutatorowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oględziny w konserwacji to przede wszystkim kontrola wzrokowa stanu elementów. Dlatego właściwe jest "Sprawdzenie stanu wycinków komutatora", bo dotyczy oceny zużycia, nadpaleń i zabrudzeń. Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do pomiarów elektrycznych lub czynności warsztatowych, a nie do oględzin.

Pełne wyjaśnienie:

W konserwacji silnika komutatorowego wyróżnia się różne grupy czynności: oględziny (kontrola wzrokowa), pomiary/diagnostykę (z użyciem przyrządów) oraz czynności naprawczo-warsztatowe (np. obróbka lub wyważanie). Pytanie dotyczy wyłącznie oględzin wirnika, czyli tego, co można ocenić wzrokiem podczas przeglądu.

Odpowiedź "Sprawdzenie stanu wycinków komutatora" jest prawidłowa, ponieważ wycinki (segmenty) komutatora stanowią element wirnika współpracujący ze szczotkami. W oględzinach ocenia się m.in. równomierność powierzchni, ślady iskrzenia i nadpaleń, zabrudzenia, pęknięcia oraz oznaki przegrzania. Taka kontrola pozwala szybko zdecydować, czy potrzebne jest czyszczenie, dalsza diagnostyka lub naprawa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do "oględzin":

  • "Pomiar rezystancji izolacji" wymaga przyrządu pomiarowego (np. megomomierza) i jest pomiarem elektrycznym, a nie kontrolą wzrokową.
  • "Wyważenie" jest czynnością typowo warsztatową wykonywaną w celu ograniczenia drgań; nie jest to oględzina, tylko zabieg technologiczny.
  • "Sprawdzenie braku zwarć międzyzwojowych" to diagnostyka uzwojeń (np. odpowiednimi metodami testowymi); nie da się jej rzetelnie wykonać samą obserwacją.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli w odpowiedzi pojawia się słowo "pomiar" albo opis testu elektrycznego, to zwykle nie są to oględziny. Oględziny to ocena stanu mechanicznego i powierzchni elementów (tu: komutatora) oraz widocznych uszkodzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oględziny to kontrola wzrokowa stanu elementów bez wykonywania pomiarów przyrządami. W silniku komutatorowym obejmuje to m.in. ocenę komutatora, szczotek, połączeń, zabrudzeń oraz widocznych śladów przegrzania czy iskrzenia.
Wycinki komutatora współpracują bezpośrednio ze szczotkami, więc ich zużycie i nadpalenia szybko wpływają na iskrzenie, nagrzewanie i spadek sprawności. Oględziny pozwalają wcześnie wykryć nierówności, zabrudzenia i uszkodzenia powierzchni.
Typowe sygnały to: nierówna lub pofalowana powierzchnia, ciemne nadpalenia, ślady intensywnego iskrzenia, rowki, pęknięcia oraz nadmierne zabrudzenie pyłem ze szczotek. Często towarzyszy temu zapach przegrzania i wzrost hałasu pracy.
Oględziny wykonuje się wzrokiem (czasem z lupą i oświetleniem), a pomiar rezystancji izolacji wymaga przyrządu i podania napięcia pomiarowego. Jeśli czynność nie da się wykonać bez miernika, to nie jest to oględzina, tylko badanie/pomiar.
Nie. Wyważenie to czynność warsztatowa wykonywana, gdy występują nadmierne drgania lub po naprawach mechanicznych. Oględziny mogą co najwyżej wskazać przesłanki (np. ślady ocierania, uszkodzenia), ale samo wyważanie nie jest kontrolą wzrokową.
Takie sprawdzenie wykonuje się, gdy są objawy uszkodzeń uzwojeń (spadek mocy, nagrzewanie, nietypowe iskrzenie) albo po awarii. To diagnostyka wymagająca metody testowej i zwykle przyrządów, więc wykracza poza same oględziny.
W praktyce ocenia się także stan uzwojeń (widoczne przypalenia, przesunięcia, uszkodzenia izolacji), połączeń z komutatorem, mechaniczne uszkodzenia pakietu blach oraz ślady tarcia. Celem jest wykrycie uszkodzeń widocznych bez demontażu uzwojeń.
Bo wszystkie te czynności mogą pojawiać się w jednym "przeglądzie", więc łatwo je wrzucić do jednej kategorii. Na egzaminie pomaga reguła: oględziny = wzrok, pomiary = miernik, naprawy = czynności warsztatowe (np. wyważanie, obróbka).
Najczęściej wybiera się odpowiedzi zawierające słowo "pomiar", bo brzmią bardziej fachowo, mimo że pytanie dotyczy oględzin. Drugi błąd to mylenie napraw (np. wyważanie) z kontrolą stanu. Warto zawsze szukać w pytaniu słowa-klucza: "oględziny".
Ułóż listę czynności w trzech grupach: oględziny, pomiary, naprawy. Następnie ćwicz na przykładach: komutator i szczotki zwykle pasują do oględzin, rezystancja izolacji do pomiarów, a wyważenie do warsztatu.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Oględziny w konserwacji to przede wszystkim kontrola wzrokowa stanu elementów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Komutator" – opis elementu i roli segmentów komutatora, https://pl.wikipedia.org/wiki/Komutator (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Silnik komutatorowy" – budowa i elementy silnika, w tym wirnik i komutator, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_komutatorowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni maszyn elektrycznych: budowa i eksploatacja silników komutatorowych
  • Instrukcje producentów elektronarzędzi dotyczące przeglądów szczotek i komutatora
  • Karty ćwiczeń z pomiarów rezystancji izolacji (megomomierz) oraz podstaw diagnostyki uzwojeń

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego