KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 37.
Która z wymienionych czynności zalicza się do oględzin maszyny elektrycznej w czasie ruchu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oględziny maszyny w czasie ruchu polegają na bezinwazyjnej obserwacji jej pracy (np. temperatury obudowy, hałasu, drgań). "Obserwacja stopnia nagrzania obudowy" spełnia ten warunek. Pomiar rezystancji izolacji, sprawdzanie styków i wymiana szczotek to czynności wykonywane po zatrzymaniu i zabezpieczeniu maszyny.

Pełne wyjaśnienie:

"Oględziny maszyny elektrycznej w czasie ruchu" oznaczają ocenę jej stanu podczas pracy, bez demontażu i bez wchodzenia w strefy, które wymagają wyłączenia lub odsłonięcia elementów będących pod napięciem albo w ruchu. Typowe oględziny w ruchu to obserwacja zewnętrznych objawów pracy: czy maszyna nie przegrzewa się, czy nie wydaje nietypowych dźwięków, czy nie występują nadmierne drgania, czy nie ma zapachu spalenizny, iskrzenia widocznego z zewnątrz itp.

Odpowiedź "Obserwacja stopnia nagrzania obudowy." jest poprawna, ponieważ kontrola temperatury obudowy (dotykowo w bezpiecznych warunkach lub bezdotykowo, jeśli stosuje się odpowiednie narzędzia) jest właśnie przykładem oględzin/obserwacji podczas pracy. Pozwala wstępnie ocenić przeciążenie, pogorszone chłodzenie, zbyt wysoką temperaturę otoczenia lub inne nieprawidłowości.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do "oględzin w ruchu", bo są to czynności wymagające postoju albo ingerencji serwisowej:

  • "Pomiar rezystancji izolacji uzwojeń." to pomiar wykonywany przy wyłączonej, odłączonej i odpowiednio przygotowanej maszynie. Wymaga dostępu do obwodów oraz warunków pomiarowych, których nie spełnia praca w ruchu.
  • "Sprawdzenie stanów styków łączników." zwykle wymaga otwarcia aparatu/rozdzielnicy lub przynajmniej czynności kontrolno-serwisowych, co nie jest oględzinami maszyny w ruchu i może wymagać wyłączenia oraz zabezpieczenia przed porażeniem.
  • "Wymiana zużytych szczotek." jest typową pracą obsługowo-naprawczą. Wymaga zatrzymania maszyny, dostępu do szczotkotrzymaczy i zachowania procedur bezpieczeństwa, więc nie może być zaliczona do oględzin podczas pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "w czasie ruchu", szukaj odpowiedzi opisujących obserwację zewnętrznych objawów pracy, a nie pomiary wymagające odłączenia lub czynności naprawcze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kontrola stanu maszyny podczas pracy, wykonywana bez demontażu i bez ingerencji serwisowej. Obejmuje głównie obserwację objawów: nagrzewania, hałasu, drgań, zapachu przegrzania czy widocznych nieprawidłowości na zewnątrz.
Bo jest to czynność bezpośredniej obserwacji stanu pracy, możliwa do wykonania bez zatrzymywania maszyny. Nagrzewanie obudowy bywa wczesnym sygnałem przeciążenia, problemu z chłodzeniem lub uszkodzenia łożysk, więc pasuje do oględzin.
Zwykle nie. Taki pomiar wymaga przygotowania obwodu i warunków bezpieczeństwa, dlatego wykonuje się go po wyłączeniu, odłączeniu i zabezpieczeniu maszyny. W praktyce to czynność diagnostyczna "na postoju", a nie oględziny w ruchu.
Najczęstsze to: nadmierne nagrzewanie, nietypowy hałas, wzrost drgań, zapach spalenizny, nierówna praca, spadek mocy lub trudności z rozruchem. W oględzinach w ruchu oceniasz właśnie takie objawy zewnętrzne.
Gdy pojawią się objawy ryzykowne: gwałtowny wzrost temperatury, dym, iskrzenie, silne drgania, wycieki, nienormalne odgłosy lub zadziałanie zabezpieczeń. Wtedy oględziny w ruchu nie wystarczają i należy bezpiecznie wyłączyć urządzenie.
Często wybierają odpowiedzi z hasłem "pomiar", bo brzmi profesjonalnie. Tymczasem wiele pomiarów (np. izolacji) wykonuje się po odłączeniu. Oględziny w ruchu to głównie obserwacja objawów pracy, a nie czynności wymagające ingerencji.
Oględziny to sprawdzenie bez rozbierania (patrzę, słucham, oceniam z zewnątrz). Czynności naprawcze to ingerencja: wymiana, regulacja, dokręcanie, czyszczenie wewnątrz, prace przy stykach lub elementach ruchomych.
Najczęściej nie, bo "sprawdzenie styków" zwykle wymaga dostępu do aparatu i czynności serwisowej, a to może oznaczać konieczność wyłączenia i zabezpieczenia. W oględzinach w ruchu ograniczasz się do zewnętrznych objawów pracy.
W praktyce wykorzystuje się m.in. bezdotykowy termometr (pirometr) lub kamerę termowizyjną, bo pozwalają ocenić temperaturę bez dotykania elementów. Na egzaminie ważne jest rozumienie zasady: to nadal obserwacja stanu pracy.
Powtórz podział czynności na: oględziny w ruchu, obsługę okresową na postoju oraz naprawy. Ucz się rozpoznawać, które działania wymagają wyłączenia i zabezpieczenia. Pracuj na przykładach z DTR i typowych procedur utrzymania ruchu.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Oględziny maszyny w czasie ruchu polegają na bezinwazyjnej obserwacji jej pracy (np. temperatury obudowy, hałasu, drgań)."

Źródła:

  • PN-EN 50110-1:2014 (lub nowsza) "Eksploatacja urządzeń elektrycznych" – zasady organizacji prac i rozróżnienie prac przy urządzeniach będących w ruchu/eksploatacji od prac wymagających wyłączenia (dokładny punkt zależny od wydania).
  • PN-EN 60204-1:2018-12 "Bezpieczeństwo maszyn – Wyposażenie elektryczne maszyn – Część 1: Wymagania ogólne" – ogólne wymagania bezpieczeństwa dla obsługi i prac eksploatacyjnych (dokładny punkt zależny od wydania).

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji (DTR) maszyn elektrycznych – rozdziały o obsłudze okresowej i kontroli w trakcie pracy
  • Podręczniki z podstaw eksploatacji i diagnostyki maszyn elektrycznych (temperatura, drgania, hałas)
  • Materiały szkolne z BHP dla prac przy urządzeniach elektrycznych (procedury wyłączenia i zabezpieczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego