Operacja aktywna to taka operacja gospodarcza, która wpływa wyłącznie na aktywa: w aktywach zachodzi przesunięcie (zamiana) między ich składnikami, ale pasywa nie ulegają zmianie. Najczęściej ma postać: "jedno aktywo maleje, drugie aktywo rośnie", przy niezmienionej sumie bilansowej.
Odpowiedź "Podjęto pieniądze z banku do kasy." spełnia tę definicję: środki pieniężne na rachunku bankowym (aktywo) zmniejszają się, a kasa (aktywo) zwiększa się. To jest transfer wewnątrz aktywów, więc klasycznie jest to operacja aktywna.
Pozostałe odpowiedzi nie są operacjami aktywnymi:
- "Przekazano część zysku na kapitał zapasowy." dotyczy zmian w pasywach (przesunięcie w kapitałach własnych). To jest operacja pasywna, bo zmienia strukturę pasywów, nie aktywów.
- "Zaciągnięto gotówkowy kredyt bankowy." powoduje wzrost gotówki (aktywo rośnie), ale równocześnie powstaje zobowiązanie kredytowe (pasywo rośnie). To operacja aktywnо‑pasywna (zwiększają się aktywa i pasywa).
- "Spłacono zobowiązanie wobec dostawcy wekslem obcym." zmniejsza zobowiązanie wobec dostawcy (pasywo maleje), ale zwykle tworzy inne zobowiązanie/rozliczenie związane z wekslem (pasywo rośnie) albo zmienia strukturę zobowiązań. Nie jest to czysta zmiana w aktywach, więc nie jest operacją aktywną.
Wskazówka egzaminacyjna: aby szybko sklasyfikować operację, zadaj sobie dwa pytania: czy zmieniają się tylko aktywa? oraz czy pojawia się/znika zobowiązanie albo kapitał? Jeśli dotyka wyłącznie kasy/banku/zapasów/należności bez kapitałów i zobowiązań, najczęściej jest aktywna.