Samoopieka oznacza zdolność do wykonywania podstawowych czynności dnia codziennego (np. higiena, ubieranie, jedzenie, poruszanie się, korzystanie z toalety) w sposób bezpieczny i adekwatny do sytuacji. W praktyce opiekuna medycznego ocenia się ją przez pryzmat funkcjonowania, a nie wyłącznie przez nazwę rozpoznania.
Chora na wirusowe zapalenie wątroby typu C może być zdolna do samoopieki, ponieważ w wielu przypadkach (zwłaszcza przy stabilnym stanie ogólnym) choroba nie powoduje bezpośrednio ciężkich zaburzeń poznawczych ani znacznej niesprawności ruchowej. Kluczowe jest to, że samo rozpoznanie WZW C nie przesądza o niesamodzielności.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Chora onkologicznie w stanie terminalnym – stan terminalny wiąże się zwykle z narastającym osłabieniem, bólem, wyniszczeniem i potrzebą pomocy w większości czynności, często także ze wsparciem w zakresie komfortu i bezpieczeństwa.
- Chora na schizofrenię w okresie zaostrzenia choroby – zaostrzenie objawów (np. dezorganizacja zachowania, urojenia, omamy, brak krytycyzmu) może powodować, że pacjent nie wykonuje czynności samoobsługowych prawidłowo lub robi to w sposób ryzykowny; zwykle wymaga nadzoru i ukierunkowania.
- Chora na chorobę Alzheimera w fazie zaawansowania – zaawansowane otępienie oznacza istotne zaburzenia pamięci, orientacji i planowania, przez co chory traci zdolność do samodzielnej higieny, ubierania się i bezpiecznego funkcjonowania; często potrzebuje stałej opieki.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy samoopieki, myśl o funkcji (ADL) i bezpieczeństwie. Rozpoznanie, które nie musi ograniczać sprawności poznawczej/ruchowej, częściej będzie wskazywać na możliwość samoopieki niż choroby przebiegające z otępieniem, dezorganizacją lub stanem terminalnym.
