Przekaźnik Buchholza jest zabezpieczeniem gazowym stosowanym w transformatorach olejowych z konserwatorem. Jego działanie opiera się na wykrywaniu skutków awarii wewnętrznych, a nie na bezpośrednim pomiarze prądów zwarciowych.
W praktyce reaguje na dwa charakterystyczne zjawiska:
- wolne gromadzenie się gazów (zwykle sygnał alarmowy) – gdy w wyniku długotrwałego przegrzewania lub degradacji izolacji/oleju powstają gazy,
- gwałtowny przepływ oleju (zadziałanie na wyłączenie) – gdy nastąpi poważniejsze uszkodzenie wewnętrzne, które w krótkim czasie wytwarza duże ilości gazów i powoduje intensywny ruch oleju w kierunku konserwatora.
Odpowiedź "Zwarcie między uzwojeniem pierwotnym i wtórnym." jest poprawna, ponieważ jest to klasyczne uszkodzenie wewnętrzne transformatora. Taki defekt może wywołać duże lokalne nagrzewanie, rozkład oleju i izolacji oraz wydzielanie gazów, a przy większej dynamice – również gwałtowny przepływ oleju. To właśnie te zjawiska uruchamiają element wyłączający w przekaźniku Buchholza.
Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z następujących powodów:
- "Przerwa w uziemieniu punktu neutralnego." – dotyczy sposobu pracy układu sieciowego i ochrony przeciwporażeniowej/ziemnozwarciowej, ale nie jest typowym wewnętrznym uszkodzeniem transformatora powodującym wydzielanie gazów w jego oleju.
- "Niesymetryczne obciążenie transformatora." – jest stanem obciążenia (warunkiem pracy), który sam w sobie nie musi powodować gwałtownego rozkładu oleju. Może pogarszać warunki cieplne, lecz nie stanowi typowej bezpośredniej przyczyny zadziałania Buchholza na wyłączenie.
- "Przerwa w uzwojeniu pierwotnym." – obwód otwarty nie jest typowym źródłem intensywnego wydzielania gazów i nagłego przepływu oleju, więc nie odpowiada klasycznym przyczynom zadziałania Buchholza na wyłączenie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada "Buchholz" i "wyłączenie", myśl o poważnym uszkodzeniu wewnętrznym (zwarcia, przebicia izolacji), które generuje gazy i ruch oleju, a nie o zewnętrznych warunkach pracy sieci.
