KWALIFIKACJA ROL9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 33.
Która z wymienionych roślin, płytko korzeniąca się, powinna być posiana po roślinach o głębokim systemie korzeniowym, w celu utrzymania właściwej struktury gleby?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pszenica ozima ma typowo płytszy, wiązkowy system korzeniowy, dlatego może być wysiewana po roślinach głęboko korzeniących się, aby zachować korzystną strukturę gleby. Burak cukrowy, rzepak ozimy i lucerna siewna zwykle korzenią się głębiej (palowo), więc nie spełniają warunku "płytko korzeniąca się".

Pełne wyjaśnienie:

W płodozmianie często dąży się do naprzemiennego stosowania roślin o różnej budowie i głębokości systemu korzeniowego. Rośliny o głębokim systemie korzeniowym (często palowym) penetrują niższe warstwy profilu glebowego, mogą poprawiać jego spulchnienie w głębi i lepiej wykorzystują wodę oraz składniki z głębszych warstw. Następnie, aby utrzymać właściwą strukturę gleby i nie "eksploatować" stale tych samych warstw, w praktyce wysiewa się rośliny o płytszym systemie korzeniowym.

Odpowiedź "Pszenica ozima" jest właściwa, ponieważ zboża (w tym pszenica) mają zwykle system korzeniowy wiązkowy, który w porównaniu z wieloma roślinami korzeniącymi się palowo jest płytszy i intensywniej zagospodarowuje warstwę orną. To pasuje do warunku w pytaniu: roślina płytko korzeniąca się wysiewana po roślinach o głębokim systemie korzeniowym.

Pozostałe propozycje nie spełniają kryterium "płytko korzeniąca się":

  • "Burak cukrowy" jest kojarzony z silnym, głębiej penetrującym systemem korzeniowym (korzeń spichrzowy z częścią palową), więc nie jest typowym przykładem rośliny płytko korzeniącej się.
  • "Rzepak ozimy" wytwarza korzeń palowy i potrafi penetrować głębsze warstwy gleby, dlatego również nie pasuje do opisu rośliny płytko korzeniącej się.
  • "Lucerna siewna" należy do roślin wieloletnich o bardzo silnym, głębokim systemie korzeniowym; bywa wręcz wykorzystywana w zmianowaniu jako roślina poprawiająca właściwości gleby w głębi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się warunek o głębokości korzenienia, najpierw podziel rośliny na te o korzeniu palowym (często głębiej) i o korzeniach wiązkowych (często płycej). Dopiero potem rozważ cel agrotechniczny (tu: utrzymanie struktury gleby w zmianowaniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że większość aktywnych korzeni rozwija się głównie w płytszej warstwie gleby (zwykle w warstwie ornej). Taka roślina słabiej penetruje głębokie warstwy profilu glebowego niż gatunki o silnym korzeniu palowym.
Najczęściej są to rośliny z wyraźnym korzeniem palowym lub bardzo silnym systemem korzeniowym, który schodzi głęboko (np. wiele roślin bobowatych wieloletnich i część okopowych). W praktyce pomagają "otworzyć" glebę w głębi.
Chodzi o równomierne wykorzystanie profilu glebowego i utrzymanie dobrej struktury. Rośliny głęboko korzeniące się poprawiają warunki w głębszych warstwach, a płytko korzeniące się zagospodarowują głównie warstwę orną i nie obciążają stale tych samych stref gleby.
Tak. Pszenica (zboże) ma typowo system wiązkowy skoncentrowany bardziej w warstwie ornej, natomiast lucerna jest rośliną o bardzo silnym, głębokim systemie korzeniowym. To jedna z kluczowych różnic wykorzystywanych w płodozmianie.
Najczęstsze to: pomijanie warunku "płytko/głęboko", kierowanie się popularnością uprawy zamiast cechą korzeni oraz mylenie roślin o dużej biomasie nadziemnej z głęboko korzeniącymi się. Pomaga szybkie grupowanie: palowy vs wiązkowy.
Burak cukrowy jest kojarzony z silnym korzeniem (część spichrzowa i palowa), który może sięgać głębiej niż typowe korzenie zbóż. W zadaniu szuka się rośliny względnie płytszej, wysiewanej po głęboko korzeniących się dla zachowania struktury gleby.
Najczęściej tak, ponieważ wytwarza korzeń palowy i potrafi penetrować niższe warstwy gleby. Z tego powodu w pytaniu o roślinę płytko korzeniącą się rzepak zwykle będzie dystraktorem, a nie odpowiedzią poprawną.
Prawidłowe następstwo roślin ogranicza degradację struktury, poprawia przewiewność i retencję wody oraz pomaga lepiej wykorzystywać składniki pokarmowe na różnych głębokościach. Ważne jest naprzemienne stosowanie roślin o różnych systemach korzeniowych.
Gdy gleba ma tendencję do zaskorupiania, zagęszczenia lub gdy zależy Ci na długofalowym utrzymaniu żyzności i dobrej struktury. Wtedy dobór roślin o różnej głębokości korzenienia jest narzędziem poprawy właściwości fizycznych gleby.
Najlepiej zrobić tabelę roślin z cechami: typ korzenia (palowy/wiązkowy), głębokość, wymagania i typowe miejsce w zmianowaniu. Potem ćwicz pytania, w których kluczowe jest jedno kryterium (np. "płytko korzeniąca się"), aby nie gubić warunku zadania.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pszenica ozima ma typowo płytszy, wiązkowy system korzeniowy, dlatego może być wysiewana po roślinach głęboko korzeniących się, aby zachować korzystną strukturę gleby."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z agrotechniki/produkcji roślinnej (działy: płodozmian, systemy korzeniowe)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych dotyczące zmianowania roślin
  • Notatki z ćwiczeń polowych: charakterystyka roślin uprawnych (w tym głębokość korzenienia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego