KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 3.
Która z wymienionych tkanin wytworzona jest techniką żakardową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Adamaszek jest tkaniną wzorzystą wytwarzaną techniką żakardową (wzór powstaje w procesie tkania dzięki sterowaniu nićmi osnowy). Shantung, gabardyna i popelina to nazwy tkanin kojarzone z innymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi/splotami, a nie z żakardem.

Pełne wyjaśnienie:

Technika żakardowa odnosi się do sposobu tkania, w którym wzór na tkaninie powstaje już na etapie jej wytwarzania, dzięki możliwości niezależnego sterowania wieloma nićmi osnowy. W praktyce daje to tkaniny o wyraźnych, często powtarzalnych motywach (ornamenty, figury), które nie są nadrukiem ani haftem, tylko efektem konstrukcji splotu.

Odpowiedź "Adamaszek" jest poprawna, ponieważ adamaszek to klasyczny przykład tkaniny wzorzystej wykonywanej na krośnie żakardowym. Charakterystyczne jest tu uzyskiwanie rysunku poprzez zestawienie pól o różnym sposobie przeplatania nitek, co daje efekt połysku/matowości i zróżnicowania faktury.

Pozostałe odpowiedzi nie wskazują na technikę żakardową:

  • "Shantung" to nazwa tkaniny (często kojarzonej z jedwabiem) o specyficznej, nierównej fakturze wynikającej m.in. z nieregularności przędzy; nie jest to określenie techniki żakardowej ani synonim tkaniny żakardowej.
  • "Gabardyna" jest zwykle łączona z wyraźną linią ukośną (charakter twillowy/skośny) i stosowana w odzieży wierzchniej lub garniturowej; to nie jest nazwa tkaniny definiowanej przez mechanizm tworzenia żakardowego wzoru.
  • "Popelina" to tkanina o gładkiej powierzchni i typowej strukturze wynikającej z doboru osnowy i wątku; również nie jest to określenie tkaniny żakardowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "technika żakardowa", szukaj nazw tkanin wzorzystych tworzonych w procesie tkania (np. adamaszek), a nie nazw związanych głównie z fakturą przędzy, kierunkiem prążka czy ogólnym typem gładkiej tkaniny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tkanina żakardowa to tkanina, w której wzór powstaje podczas tkania, a nie przez nadruk. Uzyskuje się go dzięki mechanizmowi umożliwiającemu sterowanie wieloma nićmi osnowy, co pozwala tworzyć złożone motywy i zmiany splotu na powierzchni materiału.
Adamaszek jest typowym przykładem tkaniny, gdzie ornament lub motyw jest wytkany (wynika z konstrukcji przeplotu), często z widoczną grą połysku i matu. To cechy charakterystyczne dla tkanin wykonywanych techniką żakardową.
Wzór żakardowy jest "wbudowany" w strukturę tkaniny: bywa widoczny także po lewej stronie (często w odwróceniu) i jest związany ze zmianą splotu lub układu nitek. Nadruk zwykle leży na powierzchni i nie zmienia konstrukcji przeplotu.
W krawiectwie "żakard" odnosi się do techniki tkania oraz do tkanin o wytkanych wzorach. To informacja ważna przy doborze materiału, bo sugeruje określoną dekoracyjność, fakturę i zachowanie się tkaniny podczas szycia.
Najczęściej gabardyna jest kojarzona z tkaniną o wyraźnym ukośnym prążku, czyli z określoną konstrukcją splotu, a nie z wytkanym ornamentem. W egzaminacyjnych zestawach odpowiedzi gabardyna zwykle jest przeciwstawiana tkaninom żakardowym.
Adamaszek wykorzystuje się tam, gdzie liczy się efekt wzoru i elegancja materiału, np. w elementach odzieży wizytowej, dodatkach oraz w tekstyliach dekoracyjnych. Dla krawca ważna jest też kontrola kierunku wzoru podczas krojenia.
To częsty efekt skojarzeń: oba terminy brzmią "szlachetnie" i mogą kojarzyć się z tkaninami ozdobnymi. Jednak shantung jest rozpoznawany głównie po fakturze i charakterze przędzy, a żakard po sposobie tworzenia wytkanego wzoru.
Tkanina żakardowa często ma wyczuwalną fakturę wynikającą ze zmiany splotu w obrębie wzoru. Może też sprawiać wrażenie "grubszej" lub bardziej zwartej w miejscach, gdzie przeplot jest inny, co ma znaczenie przy prasowaniu i układaniu szwów.
Gdy chcesz uzyskać efekt dekoracyjny bez dodatkowych zdobień (np. bez nadruku czy haftu). Żakard dobrze sprawdza się w projektach, gdzie materiał ma "grać pierwsze skrzypce", ale wymaga uważnego dopasowania wzoru na elementach odzieży.
Najlepiej zrobić własną listę: nazwa tkaniny → cecha rozpoznawcza → typ splotu/techniki. Pomaga też oglądanie próbek i porównywanie lewej i prawej strony materiału. Na egzaminie czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy techniki, splotu czy surowca.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Adamaszek jest tkaniną wzorzystą wytwarzaną techniką żakardową (wzór powstaje w procesie tkania dzięki sterowaniu nićmi osnowy)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Adamaszek - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBakard - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Gabardyna - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Atlas/kompendium materiałoznawstwa odzieżowego (działy: tkaniny, sploty, tkaniny wzorzyste)
  • Ilustrowane katalogi tkanin (próbki: adamaszek, gabardyna, popelina) z opisem splotu
  • Notatki własne: tabela "nazwa tkaniny → typ/splot/charakterystyczna cecha"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego