KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 17.
Którą z wymienionych wielkości można zmierzyć za pomocą miernika przedstawionego na zdjęciu?
Ilustracja przedstawia miernik uniwersalny, znany również jako multimetr, model M-830B.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Typowy multimetr pozwala mierzyć napięcie przemienne (V~) odpowiednimi przewodami pomiarowymi i zakresem. Pomiar prądu AC zwykle wymaga osobnego wejścia/bezpiecznika lub cęgów, rezystancja izolacji wymaga megomomierza, a temperatura – sondy i funkcji T/°C.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza, czy potrafisz dobrać rodzaj mierzonej wielkości do typu przyrządu rozpoznawanego ze zdjęcia. W praktyce mechatronika najczęściej spotyka się mierniki uniwersalne (multimetry), które mają funkcje pomiaru napięcia stałego i przemiennego, a często także podstawowych wielkości pomocniczych.

Odpowiedź "Napięcie przemienne." jest poprawna, jeśli przedstawiony przyrząd jest multimetrem lub miernikiem mającym zakres V~. Taki pomiar wykonuje się zwykle przewodami pomiarowymi podłączonymi do wejść COM i V oraz ustawiając pokrętło/tryb na V~.

Pozostałe propozycje to typowe "pułapki" związane z doborem przyrządu:

  • "Natężenie prądu przemiennego." – prąd mierzy się inaczej niż napięcie. Często wymaga to włączenia miernika szeregowo w obwód i użycia osobnego gniazda A/mA (z bezpiecznikiem). W wielu zadaniach egzaminacyjnych prąd AC kojarzy się też z miernikiem cęgowym, a nie klasycznym pomiarem przewodami.
  • "Rezystancję izolacji." – to pomiar specjalistyczny wykonywany megomomierzem (testerem izolacji), który podaje podwyższone napięcie pomiarowe. Standardowy multimetr mierzy co najwyżej zwykłą rezystancję elementów, ale nie rezystancję izolacji w wymagany sposób i zakresie.
  • "Temperaturę." – niektóre multimetry mają funkcję pomiaru temperatury, ale wymaga ona odpowiedniej sondy i oznaczeń (np. °C/°F, T). Jeśli na przyrządzie nie ma takiej funkcji lub gniazda/sondy, nie można traktować temperatury jako podstawowej wielkości mierzonej tym urządzeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się "rezystancja izolacji", rozważ od razu megomomierz; jeśli "natężenie prądu AC", sprawdź, czy chodzi o cęgi lub wejście A i metodę włączenia w obwód. Najbezpieczniej wybierać funkcję, która jest typowa i jednoznaczna dla miernika uniwersalnego, czyli pomiar napięcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Multimetr to uniwersalny miernik elektryczny do podstawowych pomiarów, np. napięcia (AC/DC), rezystancji i często ciągłości obwodu. W mechatronice używa się go m.in. do kontroli zasilania, sprawdzania połączeń przewodów i szybkiej diagnostyki elementów w szafach sterowniczych.
Szukaj oznaczenia V~ (lub symbolu fali/tyldy) przy zakresie napięcia. Zwykle przewody są w gniazdach COM oraz V, a pokrętło ustawione na zakres napięcia AC. To najczęstszy i najbardziej jednoznaczny tryb pomiaru w miernikach uniwersalnych.
Pomiar prądu wymaga włączenia miernika szeregowo i użycia gniazda A/mA z bezpiecznikiem. Część multimetrów ma ograniczenia zakresu, a prądy większe i prąd AC często wygodniej mierzy się miernikiem cęgowym, bez rozłączania przewodu.
Rezystancja izolacji opisuje stan izolacji przewodów/uzwojeń względem masy lub innych żył. Mierzy się ją miernikiem rezystancji izolacji (megomomierzem), który wykonuje test przy podwyższonym napięciu pomiarowym. Zwykły multimetr nie zastępuje tego badania.
Niektóre multimetry mają funkcję temperatury, ale tylko wtedy, gdy posiadają odpowiedni tryb (np. °C/°F) i współpracują z sondą (często termoparą). Jeśli na panelu i w zestawie nie ma takiej funkcji/sondy, to temperatury nie da się wiarygodnie zmierzyć tym przyrządem.
Typowe błędy to: wybór złego trybu (DC zamiast AC), wpięcie przewodu do gniazda A zamiast V, ustawienie zbyt niskiego zakresu oraz dotykanie metalowych części sond. W diagnostyce mechatronicznej ważne jest też sprawdzenie stanu przewodów i bezpieczników miernika.
Miernik cęgowy jest lepszy, gdy chcesz zmierzyć prąd bez rozłączania obwodu, zwłaszcza przy większych wartościach lub w ciasnej szafie. Zakładasz cęgi na jeden przewód, a pomiar jest szybki i bezpieczniejszy niż wpinanie multimetru w szereg.
Przed pomiarem porównaj: (1) ustawienie pokrętła/trybu, (2) gniazdo, do którego wpięty jest przewód (COM, V, A/mA), (3) spodziewaną wartość w obwodzie. Jeśli nie znasz wartości, zacznij od wyższego zakresu i dopiero potem schodź niżej.
Zwykła rezystancja dotyczy elementu w normalnym obwodzie i zwykle mierzy się ją małym prądem pomiarowym multimetru. Rezystancja izolacji bada, czy izolacja nie ma upływności, dlatego test wykonuje się inną metodą i przy innym napięciu. Stąd potrzeba megomomierza.
Ucz się "po funkcjach": jakie wielkości mierzy multimetr, cęgi, megomomierz i termometr, oraz jak je podłączać. Trenuj rozpoznawanie symboli na pokrętłach (V~, V=, Ω, ciągłość). Na egzaminie patrz na gniazda i oznaczenia, nie tylko na kształt obudowy.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Typowy multimetr pozwala mierzyć napięcie przemienne (V~) odpowiednimi przewodami pomiarowymi i zakresem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Multimetr" (opis zastosowań i mierzonych wielkości): https://pl.wikipedia.org/wiki/Multimetr - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL) – "Miernik cęgowy" (pomiar prądu bez rozłączania obwodu): https://pl.wikipedia.org/wiki/Miernik_c%C4%99gowy - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (PL) – "Miernik rezystancji izolacji" (megomomierz, przeznaczenie): https://pl.wikipedia.org/wiki/Miernik_rezystancji_izolacji - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcje obsługi typowych multimetrów cyfrowych (sekcje: pomiar V~ i V=)
  • Podstawy metrologii elektrycznej w mechatronice (rozdziały o przyrządach pomiarowych)
  • Materiały dydaktyczne BHP dot. bezpiecznego wykonywania pomiarów w instalacjach elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego