KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Którą zasadę postępowania administracyjnego wyraża przytoczony przepis?
Ilustracja przedstawia fragment tekstu związanego z Kodeksem postępowania administracyjnego, a konkretnie artykuł 9.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasada informowania dotyczy obowiązku organu, aby w toku postępowania udzielać stronom i innym uczestnikom jasnych informacji oraz pouczeń o ich prawach i obowiązkach, tak by nie poniosły szkody z powodu nieznajomości procedury. Pozostałe zasady odnoszą się odpowiednio do sprawności, perswazji lub ustalania stanu faktycznego.

Pełne wyjaśnienie:

Zasady ogólne postępowania administracyjnego wyznaczają standard działania organu wobec strony. Jeżeli przepis (przytoczony w zadaniu) wskazuje, że organ ma udzielać informacji i/lub pouczeń stronom oraz innym uczestnikom postępowania o przysługujących im uprawnieniach i ciążących obowiązkach, to wyraża on zasadę informowania. Jej sens praktyczny polega na tym, aby osoba załatwiająca sprawę w urzędzie mogła świadomie korzystać z praw procesowych (np. składać wnioski, wypowiadać się co do materiału, odbierać pisma, wnosić środki zaskarżenia) i nie ponosiła negatywnych skutków wyłącznie dlatego, że nie zna procedury.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zasada szybkości i prostoty postępowania dotyczy organizacji i tempa prowadzenia sprawy (sprawne działanie, unikanie zbędnych czynności). Sama w sobie nie koncentruje się na treści pouczeń i informacji kierowanych do strony.
  • Zasada przekonywania odnosi się do tego, by organ wyjaśniał motywy rozstrzygnięcia i dążył do dobrowolnego wykonania decyzji poprzez racjonalne argumenty. To inny cel niż informowanie o uprawnieniach i obowiązkach procesowych.
  • Zasada prawdy obiektywnej koncentruje się na ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego (postępowanie dowodowe, kompletność ustaleń). Nawet jeśli organ informuje o dowodach, istotą tej zasady jest "co jest prawdą w sprawie", a nie "jakie prawa ma strona".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w przepisie pojawiają się sformułowania o pouczeniu, udzielaniu informacji lub ochronie strony przed skutkami nieznajomości procedury, najczęściej właściwą odpowiedzią jest właśnie zasada informowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obowiązek organu, aby w toku sprawy przekazywać stronie i uczestnikom jasne, zrozumiałe informacje oraz pouczenia o prawach i obowiązkach procesowych. Ma to zapobiegać sytuacji, w której strona traci uprawnienia tylko dlatego, że nie zna procedury.
Szukaj sformułowań o "udzielaniu informacji", "pouczeniu", "wyjaśnianiu praw i obowiązków" albo ochronie strony przed skutkami nieznajomości prawa procesowego. Jeśli sednem przepisu jest komunikacja i pouczenia, zwykle chodzi o zasadę informowania.
Informowanie dotyczy przekazania stronie wiedzy o jej prawach, obowiązkach i czynnościach w toku sprawy. Przekonywanie dotyczy sposobu uzasadniania i argumentowania przez organ, aby strona rozumiała motywy rozstrzygnięcia i skłaniała się do dobrowolnego wykonania decyzji.
Zasada prawdy obiektywnej koncentruje się na ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego (dowody, wyjaśnienie okoliczności). Zasada informowania dotyczy relacji komunikacyjnej organ–strona: pouczeń i informacji o uprawnieniach. To inne cele i inny "rdzeń" obowiązków organu.
Zwykle nie. Szybkość i prostota odnoszą się do sprawnego prowadzenia sprawy i ograniczania zbędnych czynności. Przepis o pouczeniach i informacjach wskazuje raczej na ochronę strony i zapewnienie jej świadomego udziału w postępowaniu, czyli zasadę informowania.
Wtedy, gdy jest to potrzebne do realnego skorzystania z praw procesowych: np. przy doręczeniach, środkach zaskarżenia, terminach, wnioskach dowodowych czy dostępie do akt. Zakres pouczeń zależy od sytuacji strony i etapu sprawy, ale cel jest stały: świadomy udział w postępowaniu.
Typowe przykłady to: informacja o możliwości ustanowienia pełnomocnika, o prawie wglądu w akta, o sposobie i terminie wniesienia odwołania/zażalenia, o konieczności uzupełnienia braków formalnych oraz o skutkach niezłożenia dokumentów w terminie.
Nie zawsze "każdy" brak informacji ma takie znaczenie, ale co do zasady organ powinien udzielać pouczeń istotnych dla ochrony praw strony. W praktyce ocenia się, czy brak informacji mógł pozbawić stronę realnej możliwości działania (np. wniesienia środka zaskarżenia).
Najpierw ustal, "o co chodzi" w fragmencie: komunikacja i pouczenia → informowanie; argumentowanie i akceptacja decyzji → przekonywanie; dowody i ustalenia faktów → prawda obiektywna; organizacja i tempo sprawy → szybkość i prostota. Dopiero potem porównuj z odpowiedziami.
Pytanie wymaga przypisania zasady do konkretnego brzmienia przepisu. Bez cytatu (albo bez czytelnego załącznika) zdający może nie mieć podstawy do analizy i będzie zgadywać. Na egzaminie zawsze opieraj wybór na słowach-kluczach i sensie normy, a nie na intuicji.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe zasady odnoszą się odpowiednio do sprawności, perswazji lub ustalania stanu faktycznego."

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego – dział dotyczący zasad ogólnych
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne do zasad ogólnych postępowania administracyjnego (materiały szkolne, skrypty)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z rozpoznawania zasad KPA na podstawie krótkich fragmentów przepisów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego