KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 38.
Którego miernika należy użyć do pomiaru rezystancji izolacji przewodów w instalacji elektrycznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję izolacji przewodów mierzy się przyrządem wytwarzającym odpowiednie napięcie stałe i mierzącym bardzo duże rezystancje (zwykle w megaomach). Do tego służy megaomomierz. Omomierz oraz mostki (Thomsona, Wheatstone’a) są przeznaczone do innych zakresów i metod pomiaru rezystancji.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja izolacji przewodów w instalacji elektrycznej jest parametrem bezpieczeństwa: informuje, czy izolacja między żyłami oraz między żyłą a ziemią/PE nie uległa pogorszeniu (np. przez zawilgocenie, uszkodzenia mechaniczne, starzenie materiału). Taki pomiar wykonuje się w sposób odmienny niż zwykły pomiar rezystancji przewodnika.

Poprawnym przyrządem jest megaomomierz (tester izolacji), ponieważ:

  • jest przystosowany do pomiaru bardzo dużych rezystancji (typowo rzędu megaomów),
  • realizuje pomiar przy użyciu podwyższonego napięcia stałego (dobieranego w zależności od rodzaju obwodu), co pozwala wiarygodnie ocenić stan izolacji,
  • ma odpowiednie rozwiązania zabezpieczające i funkcje pomiarowe typowe dla testów izolacji.

Odpowiedź "omomierza" jest błędna, bo standardowy omomierz pracuje na niskim napięciu pomiarowym i jest przeznaczony głównie do małych i średnich rezystancji. W praktyce może nie wykryć problemów izolacji, które ujawniają się dopiero przy wyższym napięciu próbnym, a dodatkowo często nie ma wygodnego zakresu dla wartości w megaomach.

Odpowiedzi "mostka Thomsona" i "mostka Wheatstone'a" są błędne, bo są to metody/układy mostkowe do precyzyjnego wyznaczania rezystancji w innych zastosowaniach (np. bardzo małych rezystancji w przypadku Thomsona lub typowych rezystancji w przypadku Wheatstone’a), a nie standardowe narzędzia do oceny stanu izolacji przewodów instalacyjnych.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: pomiar izolacji = megaomomierz, bo izolacja ma "megaomy" i wymaga testu przy napięciu pomiarowym właściwym dla sprawdzanego obwodu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Megaomomierz (tester izolacji) to przyrząd do pomiaru rezystancji izolacji przewodów i urządzeń. Mierzy bardzo duże wartości (zwykle w megaomach) i wykonuje test przy odpowiednim napięciu stałym, dzięki czemu pozwala wykryć pogorszenie izolacji, np. zawilgocenie lub mikrouszkodzenia.
Omomierz zwykle mierzy przy niskim napięciu i jest zoptymalizowany pod małe/średnie rezystancje. Izolacja przewodów ma zwykle wartości bardzo duże i może "przebijać" dopiero przy wyższym napięciu testu. Megaomomierz wykonuje pomiar w warunkach lepiej odwzorowujących pracę izolacji.
W praktyce są to wartości bardzo duże, najczęściej w zakresie kilo- i megaomów, zależnie od instalacji i jej stanu. Dlatego potrzebny jest przyrząd z odpowiednim zakresem i napięciem pomiarowym. Megaomomierz jest zaprojektowany właśnie do takiego typu pomiarów diagnostycznych izolacji.
Wykonuje się go m.in. podczas sprawdzeń odbiorczych (po montażu lub modernizacji) oraz w czasie kontroli okresowych i diagnostyki usterek. Pomiar pomaga wykryć degradację izolacji zanim doprowadzi ona do porażenia, zadziałania zabezpieczeń lub uszkodzeń urządzeń zasilanych w obiekcie.
Najczęściej są to: zawilgocenie, zabrudzenia, uszkodzenia mechaniczne powłoki izolacyjnej, przegrzanie przewodów, starzenie materiału oraz błędy montażowe (np. przygniecenie kabla). Megaomomierz pozwala szybko wykryć, że izolacja jest w złym stanie, nawet jeśli instalacja jeszcze działa.
Tak. W obiektach z urządzeniami i instalacjami gazowymi często występują też obwody zasilania, sterowania i zabezpieczeń. Sprawna izolacja przewodów zmniejsza ryzyko zwarć, iskrzenia i awarii zasilania automatyki. To element ogólnego podejścia do bezpieczeństwa eksploatacji instalacji w budynku.
Nazwa wskazuje na typowy rząd wielkości mierzonych rezystancji: megaomy. Na egzaminie jest to szybka podpowiedź merytoryczna: gdy pytanie dotyczy "rezystancji izolacji", właściwy jest przyrząd do dużych rezystancji i testu izolacji, czyli megaomomierz (tester izolacji).
Mostek Wheatstone’a jest klasycznym układem do wyznaczania rezystancji metodą porównawczą, ale nie jest standardowym narzędziem do oceny stanu izolacji instalacji. Pomiary izolacji wymagają odpowiedniego napięcia testu i zakresu megaomów, a to zapewniają specjalizowane testery izolacji (megaomomierze).
Najczęstszy błąd to odruchowy wybór "omomierza", bo jest najbardziej znanym miernikiem. Drugi błąd to traktowanie pomiaru izolacji jak zwykłego pomiaru rezystancji przewodu. Warto kojarzyć: izolacja = duże rezystancje + test przy wyższym napięciu, więc megaomomierz.
Szukaj sformułowań: "rezystancja izolacji", "sprawdzenie izolacji przewodów", "pomiary odbiorcze instalacji", "test izolacji". Te hasła wskazują na pomiar dużych rezystancji i ocenę jakości izolacji, a nie na pomiar ciągłości czy małych oporów. Wtedy właściwy jest megaomomierz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rezystancję izolacji przewodów mierzy się przyrządem wytwarzającym odpowiednie napięcie stałe i mierzącym bardzo duże rezystancje (zwykle w megaomach).

Źródła:

  • PN-HD 60364-6:2016-07, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 6: Sprawdzanie (wymagania dotyczące sprawdzania, w tym pomiarów rezystancji izolacji)
  • IEC 61557-2:2013, Electrical safety in low voltage distribution systems up to 1000 V AC and 1500 V DC – Equipment for testing, measuring or monitoring of protective measures – Part 2: Insulation resistance
  • Fluke 1507/1503 Insulation Tester – Users Manual / Instruction Manual (opis zastosowania miernika do pomiaru rezystancji izolacji i charakteru pomiaru)

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki i pomiarów elektrycznych (działy: pomiar rezystancji izolacji, przyrządy pomiarowe)
  • Instrukcje obsługi mierników rezystancji izolacji (megohmmetrów) różnych producentów
  • Materiały szkoleniowe dotyczące sprawdzania instalacji elektrycznych (pomiary odbiorcze i okresowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego