KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 30.
Którego przyrządu pomiarowego należy użyć podczas bezdotykowej kontroli temperatury powierzchni grzejników?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bezdotykowy pomiar temperatury powierzchni wykonuje się pirometrem, który odczytuje temperaturę na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt. Multimetr mierzy wielkości elektryczne, wakuometr podciśnienie, a anemometr prędkość przepływu powietrza.

Pełne wyjaśnienie:

Bezdotykowa kontrola temperatury oznacza, że przyrząd nie dotyka mierzonej powierzchni. W praktyce technicznej realizuje się to najczęściej przez pomiar promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt. Tak działa pirometr (często nazywany "termometrem IR"), dlatego odpowiedź "Pirometru." jest właściwa dla kontroli temperatury powierzchni grzejnika.

Pozostałe przyrządy nie służą do tego typu zadania:

  • "Multimetru." – multimetr jest miernikiem parametrów elektrycznych (np. napięcia, prądu, rezystancji). Nie jest przyrządem do bezdotykowego pomiaru temperatury powierzchni; nawet gdy ma funkcję temperatury, zwykle wymaga sondy stykowej.
  • "Wakuometru." – wakuometr służy do pomiaru podciśnienia (ciśnienia niższego od atmosferycznego), a nie temperatury.
  • "Anemometru." – anemometr mierzy prędkość ruchu powietrza (np. w wentylacji). Nie mierzy temperatury powierzchni, tylko co najwyżej może mieć oddzielny czujnik temperatury powietrza.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj jaką wielkość trzeba zmierzyć (tu: temperatura) i w jakich warunkach (tu: bezdotykowo, na powierzchni). Dopiero potem dobieraj przyrząd – to ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury, zwykle powierzchni. Działa na podstawie promieniowania cieplnego (najczęściej podczerwieni) emitowanego przez obiekt. Umożliwia szybki odczyt bez przykładania czujnika do mierzonego elementu.
Pirometr "widzi" promieniowanie podczerwone emitowane przez nagrzaną powierzchnię i przelicza je na temperaturę. Wynik zależy m.in. od emisyjności materiału, odległości oraz tego, czy cel pomiaru wypełnia pole widzenia przyrządu.
Multimetr służy głównie do pomiarów elektrycznych (napięcie, prąd, rezystancja). Nawet jeśli ma funkcję temperatury, zazwyczaj wymaga sondy stykowej (np. termopary). To nie spełnia warunku "bezdotykowo" dla kontroli powierzchni grzejnika.
Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia (ciśnienia niższego od atmosferycznego). Spotyka się go np. w układach próżniowych lub serwisie instalacji wymagających kontroli ciśnienia. Nie jest to przyrząd do pomiaru temperatury.
Anemometr mierzy prędkość przepływu powietrza (np. w wentylacji, przy przeciągach, w kanałach). Pytanie dotyczy temperatury powierzchni grzejnika, a nie ruchu powietrza, więc anemometr nie jest właściwym wyborem.
Typowe błędy to: ignorowanie warunku "bezdotykowo", wybieranie "znanego" miernika (np. multimetru) bez analizy funkcji oraz pomijanie wpływu emisyjności i odległości w pomiarze IR. Na egzaminie zawsze dopasuj przyrząd do mierzonej wielkości.
Problematyczne są powierzchnie błyszczące, metaliczne lub odbijające promieniowanie (np. polerowane elementy), bo pirometr może "widzieć" odbicia ciepła z otoczenia. W praktyce pomaga dobór emisyjności, matowienie miejsca pomiaru lub taśma o znanej emisyjności.
Ustaw odpowiednią odległość, celuj w fragment powierzchni bez refleksów i upewnij się, że pole pomiaru obejmuje tylko grzejnik (bez tła). Jeśli urządzenie ma ustawienie emisyjności, dopasuj je do materiału. Wykonaj kilka odczytów w różnych punktach.
Pirometr jest przeznaczony głównie do temperatury powierzchni (promieniowanie z obiektu), a nie powietrza. Do temperatury powietrza zwykle stosuje się termometry z czujnikiem w strumieniu powietrza. Użycie pirometru "w powietrzu" bywa niemiarodajne.
Ucz się mapowania: wielkość → przyrząd (temperatura, ciśnienie, przepływ, wielkości elektryczne). Ćwicz rozpoznawanie po słowach-kluczach typu "bezdotykowo", "podciśnienie", "prędkość powietrza". To szybko eliminuje błędne odpowiedzi.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że bezdotykowy pomiar temperatury powierzchni wykonuje się pirometrem, który odczytuje temperaturę na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekt.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pirometr" – opis przyrządu i zasady bezdotykowego pomiaru temperatury (IR), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Multimetr" – zakres mierzonych wielkości (elektrycznych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Multimetr - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL): "Anemometr" – definicja i zastosowanie (pomiar prędkości wiatru/przepływu powietrza), https://pl.wikipedia.org/wiki/Anemometr - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z metrologii technicznej (rozdziały o czujnikach temperatury i pirometrach)
  • Instrukcje producentów pirometrów (opis zasady działania i ograniczeń pomiaru, np. emisyjność)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące pracy przy gorących powierzchniach i bezpiecznego wykonywania pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego