Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 12.
Którego z wymienionych instrumentów geodezyjnych nie należy używać do wykonania pomiarów wysokościowych punktów osnowy realizacyjnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pomiarów wysokościowych punktów osnowy realizacyjnej standardowo stosuje się niwelatory (techniczne lub precyzyjne), bo są przeznaczone do niwelacji i zapewniają wymaganą dokładność. Tachimetr optyczny nie jest typowym instrumentem do takich pomiarów wysokościowych, dlatego nie powinien być wybierany.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiary wysokościowe punktów osnowy realizacyjnej wykonuje się tak, aby uzyskać wiarygodne rzędne (wysokości) punktów stanowiących podstawę do tyczenia i kontroli robót. W praktyce kluczowe są: metoda pomiaru oraz wymagana dokładność.

  • Niwelator techniczny jest przeznaczony do niwelacji geometrycznej w pracach o typowej dokładności terenowej. Pozwala sprawnie wyznaczać różnice wysokości i rzędne w zastosowaniach inżynieryjnych.
  • Niwelator precyzyjny służy do niwelacji o podwyższonej dokładności (np. przy osnowach i kontrolach wymagających mniejszych błędów). Z założenia jest to instrument dedykowany do pomiarów wysokości.
  • Tachimetr elektroniczny (stacja totalna) umożliwia wyznaczanie wysokości metodami pośrednimi, m.in. przez pomiary kątowo-odległościowe i obliczenie składowej wysokościowej. Może być stosowany w pomiarach sytuacyjno-wysokościowych, zwłaszcza gdy jednocześnie potrzebne są współrzędne i rzędne.
  • Tachimetr optyczny jest instrumentem starszego typu, zasadniczo kojarzonym z pomiarami kątowymi i odległościami w sposób mniej zautomatyzowany. Nie jest typowym wyborem do wykonywania pomiarów wysokościowych punktów osnowy realizacyjnej, gdzie preferuje się niwelatory (dla niwelacji geometrycznej) albo nowoczesny tachimetr elektroniczny, jeśli stosuje się metodę pośrednią.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Niwelator techniczny – jest właściwym instrumentem do wielu standardowych pomiarów wysokościowych; odrzucenie go wynika zwykle z mylenia go z instrumentem "mniej ważnym", a nie z faktycznego braku zastosowania.
  • Niwelator precyzyjny – tym bardziej nadaje się do wyznaczania wysokości, gdy liczy się dokładność; błąd wynika często z utożsamiania "precyzyjny" z "zbyt specjalistyczny", mimo że to nadal instrument do wysokości.
  • Tachimetr elektroniczny – w wielu zadaniach realizacyjnych jest dopuszczalny do wyznaczania wysokości metodami pośrednimi; błąd polega na fałszywym przekonaniu, że tachimetr służy wyłącznie do sytuacji (planu), a nie do wysokości.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy stricte pomiarów wysokościowych, w pierwszej kolejności rozważ instrumenty dedykowane do niwelacji. Tachimetry rozpatruj wtedy, gdy dopuszcza się metodę trygonometryczną lub potrzebny jest jednoczesny pomiar 3D.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są pomiary wysokościowe w geodezji?
Pomiary wysokościowe to działania, których celem jest wyznaczenie różnic wysokości i rzędnych punktów w terenie. W praktyce wykonuje się je najczęściej niwelacją geometryczną (niwelator + łaty), a czasem metodami pośrednimi, np. z użyciem tachimetru. Kluczowa jest wymagana dokładność.
Jakie instrumenty służą do niwelacji geometrycznej?
Do niwelacji geometrycznej używa się przede wszystkim niwelatorów (technicznych lub precyzyjnych) oraz łat niwelacyjnych. To instrumenty projektowane do wyznaczania różnic wysokości. Dobór konkretnego niwelatora zależy od wymaganej dokładności i charakteru prac.
Dlaczego niwelator precyzyjny bywa wymagany w osnowach?
Niwelator precyzyjny stosuje się, gdy trzeba ograniczyć błędy i uzyskać bardziej powtarzalne wyniki. W osnowach (w tym realizacyjnych) wysokości stanowią bazę dla tyczenia i kontroli, więc większa dokładność pomiaru przekłada się na mniejsze ryzyko błędów wykonawczych na obiekcie.
Czy tachimetr może służyć do wyznaczania wysokości punktów?
Tak, tachimetr (szczególnie elektroniczny) może wyznaczać wysokości metodami pośrednimi, wykorzystując pomiar odległości i kąta pionowego oraz odpowiednie obliczenia. Trzeba jednak pamiętać, że w wielu zadaniach stricte wysokościowych preferuje się niwelację geometryczną, bo zwykle zapewnia lepszą dokładność.
Jaka jest różnica między tachimetrem optycznym a elektronicznym?
Tachimetr optyczny to instrument starszego typu, oparty na odczytach optycznych i ręcznej rejestracji wyników. Tachimetr elektroniczny (stacja totalna) automatyzuje pomiary i zapis danych, mierzy odległości elektronicznie i ułatwia obliczenia wysokości. Różnią się też typową dokładnością i ergonomią pracy.
Kiedy wybiera się niwelator techniczny zamiast precyzyjnego?
Niwelator techniczny wybiera się zwykle do zadań o standardowej dokładności, gdy liczy się szybkość i prostota pomiaru, np. przy pracach budowlanych i kontrolach robót ziemnych. Niwelator precyzyjny stosuje się, gdy wymagania dokładnościowe są wyższe lub gdy pomiar ma charakter bardziej kontrolny.
Co to jest osnowa realizacyjna i do czego służy?
Osnowa realizacyjna to zbiór punktów geodezyjnych zakładanych na potrzeby realizacji inwestycji. Na jej podstawie wykonuje się tyczenie oraz kontrolę położenia i wysokości elementów budowy. Dlatego punkty tej osnowy muszą mieć stabilizację i parametry (w tym wysokości) adekwatne do wymagań zadania.
Dlaczego w pytaniach egzaminacyjnych podkreśla się "pomiary wysokościowe"?
Podkreślenie "pomiary wysokościowe" ma skierować uwagę na dobór instrumentu dedykowanego do wyznaczania różnic wysokości. Uczniowie często automatycznie wybierają tachimetr jako "uniwersalny", a egzamin sprawdza, czy potrafią rozróżnić sytuacje, w których właściwsza jest niwelacja i odpowiedni niwelator.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze instrumentu do wysokości?
Najczęstsze błędy to: utożsamianie każdego pomiaru geodezyjnego z tachimetrem, pomijanie wymagań dokładnościowych, mylenie niwelacji geometrycznej z trygonometryczną oraz traktowanie "precyzyjnego" sprzętu jako zbędnego. Warto zawsze dopasować instrument do metody i oczekiwanej dokładności.
Jak rozwiązywać zadania typu "którego instrumentu nie używać" na egzaminie?
Najpierw ustal, jaka metoda pomiaru jest najbardziej typowa dla danej wielkości (tu: wysokości). Następnie sprawdź, które instrumenty są do niej przeznaczone (niwelatory), a które są mniej adekwatne lub rzadziej stosowane. Na końcu oceń, czy któraś opcja odstaje funkcją lub typową dokładnością.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że do pomiarów wysokościowych punktów osnowy realizacyjnej standardowo stosuje się niwelatory (techniczne lub precyzyjne), bo są przeznaczone do niwelacji i zapewniają wymaganą dokładność.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Niwelator" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelator (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Tachimetr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetr (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z geodezji inżynieryjnej (działy: osnowy realizacyjne, pomiary wysokościowe)
  • Instrukcje użytkowania niwelatorów i tachimetrów (zakres dokładności, tryby pomiaru wysokości)
  • Zadania egzaminacyjne dotyczące doboru instrumentów do pomiarów sytuacyjno-wysokościowych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego