Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 17.
Której czynności nie wykonuje się przy porządkowaniu materiałów ulotnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brakowanie to procedura selekcji i wycofywania dokumentacji (usuwania po uzyskaniu podstaw do zniszczenia), a nie typowa czynność porządkowania materiałów ulotnych. Przy porządkowaniu wykonuje się m.in. segregację, porządkowanie wstępne i systematyzację, czyli układanie i grupowanie materiałów.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność odróżnienia czynności porządkowych od brakowania. Porządkowanie materiałów ulotnych obejmuje działania, które mają nadać zbiorowi ład i przygotować go do przechowywania oraz wyszukiwania informacji.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Brakowania"?
Brakowanie nie jest zwykłą czynnością porządkową. To proces selekcji i wycofywania dokumentacji, powiązany z kwalifikowaniem, oceną przydatności i (w praktyce) przygotowaniem do zniszczenia lub przekazania według ustalonych zasad. Jest więc odrębnym etapem postępowania z dokumentacją, a nie elementem technicznego układania materiałów ulotnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Systematyzacja – jest typowa dla porządkowania: polega na nadaniu uporządkowanego układu (np. tematycznego, rzeczowego, chronologicznego), aby materiały dało się łatwo odnaleźć i kontrolować.
  • Porządkowanie wstępne – to etap przygotowawczy: wstępne uporządkowanie, rozdzielenie na grupy, odseparowanie dubletów roboczych, ujednolicenie sposobu odkładania. Bez niego trudniej przejść do dalszego opracowania.
  • Segregacja – również należy do porządkowania: polega na rozdzieleniu materiałów według przyjętych cech (np. tematu, rodzaju druku, autora, jednostki organizacyjnej), co stanowi bazę do dalszego układania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się termin sugerujący formalne "wycofanie" lub "zniszczenie" dokumentacji, to zwykle nie jest to czynność porządkowa, tylko odrębna procedura selekcji. Porządkowanie kojarz z układaniem i grupowaniem, a brakowanie z eliminowaniem dokumentacji według reguł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są materiały ulotne w archiwum?
Materiały ulotne to zwykle druki i materiały o charakterze informacyjnym lub okolicznościowym (np. ulotki, broszury), które nie mają formy klasycznych akt. W archiwum wymagają uporządkowania tak, by można je było przechowywać i łatwo wyszukiwać, często według tematu, daty lub typu.
Jakie czynności obejmuje porządkowanie materiałów ulotnych?
Najczęściej są to czynności techniczno-porządkowe, takie jak segregacja, porządkowanie wstępne oraz systematyzacja (nadanie układu). Ich celem jest uporządkowanie zbioru i przygotowanie do ewidencji, przechowywania oraz udostępniania, bez wchodzenia w procedury selekcji do zniszczenia.
Dlaczego brakowanie nie jest częścią porządkowania materiałów ulotnych?
Brakowanie dotyczy selekcji i wycofywania dokumentacji (w praktyce przygotowania do zniszczenia lub innego rozstrzygnięcia). To nie jest "układanie" ani "grupowanie" materiałów, tylko odrębny proces decyzyjny i formalny. Porządkowanie skupia się na nadaniu ładu i układu, a nie na eliminowaniu.
Co oznacza systematyzacja w pracy archiwisty?
Systematyzacja to nadanie materiałom uporządkowanego układu według przyjętego klucza, np. rzeczowego, chronologicznego lub tematycznego. Dzięki temu materiały łatwiej przechowywać, kontrolować i wyszukiwać. To klasyczna czynność porządkowa, odróżniana od selekcji i wycofywania dokumentacji.
Czym różni się segregacja od systematyzacji?
Segregacja to rozdzielenie materiałów na grupy według cechy (np. rodzaj druku, temat, rok). Systematyzacja idzie krok dalej: układa te grupy w spójny porządek i ustala ich kolejność w zbiorze. W praktyce segregacja bywa etapem wcześniejszym, a systematyzacja porządkuje wynik segregowania.
Jakie błędy najczęściej robią uczniowie przy pytaniach o brakowanie?
Częsty błąd to utożsamianie brakowania z "robieniem porządku" i wybieranie go jako czynności porządkowej. Inny błąd polega na nieodróżnianiu prac technicznych (układanie, grupowanie) od procedur selekcji dokumentacji. Na egzaminie warto szukać słów sugerujących eliminowanie lub niszczenie.
Kiedy wykonuje się porządkowanie wstępne materiałów?
Porządkowanie wstępne wykonuje się na początku pracy ze zbiorem, zanim nada się mu docelowy układ. Ma uporządkować materiał na tyle, by dało się go sensownie posegregować, skontrolować i przygotować do dalszego opracowania. To etap techniczny, przydatny zwłaszcza przy materiałach różnorodnych.
Czy przy materiałach ulotnych stosuje się taki sam układ jak przy aktach?
Nie zawsze. Akta mają zwykle układ wynikający z kancelarii i spraw, a materiały ulotne często porządkuje się według cech praktycznych (temat, wydarzenie, okres, typ wydawnictwa). Najważniejsze jest, by przyjęty układ był konsekwentny, opisany i ułatwiał wyszukiwanie oraz bezpieczne przechowywanie.
Jak sprawdzić na egzaminie, że odpowiedź dotyczy czynności porządkowej?
Czynności porządkowe zwykle oznaczają: rozdzielanie, układanie, grupowanie i nadawanie ładu (np. segregacja, systematyzacja). Jeśli termin sugeruje ocenę przydatności, decyzję o usunięciu, zniszczeniu lub wycofaniu dokumentacji, to częściej dotyczy brakowania albo selekcji, czyli innego procesu niż porządkowanie.
Jak przygotować się do pytań o opracowanie i porządkowanie materiałów?
Warto uczyć się definicji i rozróżnień: co jest czynnością techniczną (segregacja, systematyzacja, porządkowanie wstępne), a co procedurą formalną (np. brakowanie). Pomaga robienie fiszek z terminami i krótkimi przykładami zastosowania w archiwum zakładowym oraz przy materiałach nietypowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Brakowanie to procedura selekcji i wycofywania dokumentacji (usuwania po uzyskaniu podstaw do zniszczenia), a nie typowa czynność porządkowania materiałów ulotnych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki (działy: porządkowanie, opracowanie, materiały nietypowe)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników dotyczące kwalifikacji archiwalnych
  • Instrukcje wewnętrzne archiwum zakładowego dotyczące porządkowania i postępowania z dokumentacją
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego