KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 4.
Której klasy ogranicznik przepięciowy przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia ogranicznik przepięciowy klasy D, co jest zgodne z podanym kontekstem egzaminacyjnym dla zawodu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ograniczniki klasy D (odpowiednik Typu 3) są zwykle montowane blisko odbiornika, często podtynkowo przy gniazdach lub w samym urządzeniu. Widoczna ramka montażowa osprzętu podtynkowego oraz wskaźnik stanu "GREEN OK / RED Replace" są cechami typowymi dla tego stopnia ochrony, a nie dla klas B/C montowanych w rozdzielnicach.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce spotyka się dwa sposoby oznaczania ograniczników przepięć: nowsze Typ 1/2/3 oraz starsze, instalatorskie klasy B/C/D. Klasa D odpowiada Typowi 3, czyli trzeciemu (końcowemu) stopniowi ochrony, stosowanemu najbliżej chronionego odbiornika.

Na rysunku widać element przeznaczony do montażu podtynkowego (metalowa ramka montażowa jak w osprzęcie podtynkowym) oraz wskaźnik stanu z opisem "GREEN -> OK" i "RED -> Replace". Taka konstrukcja jest typowa dla ograniczników Typ 3/klasy D, które mają chronić konkretne urządzenie (np. elektronikę, automatykę) przed przepięciami resztkowymi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Klasa B (Typ 1) to pierwszy stopień ochrony, zwykle w rozdzielnicy głównej, przeznaczony do odprowadzania dużych prądów udarowych. Ma inną formę (aparaty modułowe do rozdzielnic) i inne zadanie.
  • Klasa C (Typ 2) to drugi stopień ochrony, najczęściej w rozdzielnicach/podrozdzielnicach, redukujący przepięcia do poziomu bezpieczniejszego dla instalacji. Również typowo występuje jako aparat montowany w rozdzielnicy.
  • Klasa A nie jest standardowym, powszechnym oznaczeniem stopnia ochrony SPD w tym ujęciu (w praktyce używa się głównie B/C/D).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz ogranicznik w formie osprzętu podtynkowego lub wtyczkowego, myśl o Typie 3 / klasie D. Jeśli aparat jest modułowy do rozdzielnicy, to zwykle Typ 1 lub Typ 2 (klasa B lub C).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa D to instalatorskie (starsze) oznaczenie ogranicznika odpowiadające Typowi 3. Jest to końcowy stopień ochrony, montowany blisko chronionego urządzenia (np. przy gniazdku lub w urządzeniu), aby obniżyć przepięcie do poziomu bezpieczniejszego dla elektroniki.
Najczęściej ma postać kompaktowego modułu do montażu podtynkowego (z ramką), bywa oznaczony symbolem elementu (np. warystora) i ma wskaźnik stanu typu "GREEN OK / RED Replace". To odróżnia go od modułów do rozdzielnic na szynę DIN.
Klasy B i C (odpowiednio Typ 1 i Typ 2) są projektowane jako stopnie montowane w rozdzielnicach, aby przejmować energię udaru na wejściu instalacji i w jej głównych punktach. Zwykle mają formę aparatów modułowych, a nie osprzętu podtynkowego przy odbiorniku.
Ochrona działa stopniowo: Typ 1 (B) "zdejmuje" największą energię udaru, Typ 2 (C) dalej ogranicza przepięcia w instalacji, a Typ 3 (D) montuje się najbliżej odbiornika, aby doprowadzić przepięcie resztkowe do poziomu bezpieczniejszego dla wrażliwej elektroniki.
To informacja o stanie wkładu/elementu ochronnego. Zielony zwykle oznacza sprawność, a czerwony konieczność wymiany elementu lub całego modułu. Na egzaminie jest to też wskazówka, że oglądasz ogranicznik przeznaczony do szybkiej kontroli i serwisu.
Nie. Symbol warystora (MOV) mówi o technologii elementu, a nie o klasie/typie urządzenia. Zarówno ograniczniki Typ 2, jak i Typ 3 mogą wykorzystywać warystory. O klasie częściej decyduje przeznaczenie i miejsce montażu (rozdzielnica vs przy odbiorniku).
Najczęściej jak najbliżej chronionego odbiornika: w puszce podtynkowej za gniazdem, w puszce instalacyjnej lub jako element w urządzeniu. Ma chronić końcówkę instalacji i wrażliwe urządzenia (RTV/IT/automatyka) przed przepięciami, które "przejdą" przez wcześniejsze stopnie.
Częsty błąd to stosowanie samego Typu 3/klasy D bez wcześniejszych stopni (Typ 1 i/lub Typ 2), co osłabia skuteczność ochrony. Inny błąd to dobór "po wyglądzie elementu" (np. warystor) zamiast po funkcji i miejscu w układzie kaskadowym.
Tak, szczególnie tam, gdzie są elementy elektryczne i elektroniczne: zasilanie sterowników, czujników, automatyki kotłowni czy układów monitoringu. Przepięcia mogą powodować awarie elektroniki, więc dobiera się ograniczniki odpowiednich typów w torach zasilania (a czasem także w torach sygnałowych).
Najprostsza reguła: Typ 2 to zwykle moduł do rozdzielnicy (często na szynę DIN), a Typ 3 jest bliżej odbiornika i bywa podtynkowy lub wtyczkowy. Jeśli widzisz ramkę osprzętu podtynkowego i wskaźnik GREEN/RED, to mocna przesłanka dla Typu 3.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ograniczniki klasy D (odpowiednik Typu 3) są zwykle montowane blisko odbiornika, często podtynkowo przy gniazdach lub w samym urządzeniu.

Materiały:

  • Dokumentacja producentów ograniczników przepięć (karty katalogowe Typ 1/2/3)
  • Materiały szkoleniowe z ochrony przeciwprzepięciowej i koordynacji SPD
  • PN-EN 61643-11 (część dotycząca typów ograniczników i badań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego