KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 2.
Której obrabiarki skrawającej dotyczy opis?

"Jest to obrabiarka służąca do obróbki otworów kształtowych, rowków i bardziej złożonych powierzchni zewnętrznych, w której narzędzie zdejmuje cały naddatek przeznaczony na obróbkę podczas jednego ruchu roboczego".

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeciągarki służą do obróbki m.in. otworów kształtowych i rowków narzędziem wieloostrzowym (przeciągaczem), które w trakcie jednego przejścia/ruchu roboczego stopniowo zdejmuje naddatek aż do uzyskania wymiaru i kształtu. Szlifierki są głównie do wykańczania, a tokarki i dłutownice pracują inną kinematyką.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na przeciągarkę, ponieważ kluczową cechą procesu przeciągania jest praca narzędzia wieloostrzowego (przeciągacza), w którym kolejne zęby mają narastającą wysokość. Dzięki temu podczas jednego ruchu roboczego (jednego przejścia narzędzia) zdejmowany jest cały naddatek przewidziany na obróbkę, a na końcu uzyskuje się docelowy kształt i wymiar.

W praktyce przeciąganie stosuje się m.in. do:

  • otworów kształtowych (np. wielokątnych),
  • rowków (np. wpustowych),
  • bardziej złożonych powierzchni, zwłaszcza gdy liczy się wydajność i powtarzalność.

Odpowiedź "Szlifierki" jest nietrafna, bo szlifowanie polega na skrawaniu ziarnami ściernymi i najczęściej służy do wykańczania (małe naddatki, wysoka dokładność i mała chropowatość). Zwykle nie opisuje się go jako procesu zdejmującego "cały naddatek" jednym ruchem roboczym w sensie kształtowania rowków/otworów narzędziem o stopniowanych ostrzach.

Odpowiedź "Dłutownicy" również nie pasuje: dłutowanie realizuje ruch posuwisto-zwrotny narzędzia lub przedmiotu, a zdejmowanie większego naddatku odbywa się na ogół w wielu skokach i przejściach, nie poprzez jednorazowe przejście narzędzia o narastających zębach.

Odpowiedź "Tokarki" odpada, ponieważ toczenie dotyczy głównie powierzchni obrotowych (zewnętrznych i wewnętrznych) przy ruchu obrotowym przedmiotu. Rowki czy kształty nieobrotowe nie są typowym "jednoprzejściowym" zadaniem realizowanym narzędziem jak przeciągacz.

Wskazówka egzaminacyjna: w opisach przeciągania szukaj sformułowań typu "jedno przejście", "narzędzie wieloostrzowe", "otwory kształtowe/rowki", "narastające zęby". To zwykle jednoznacznie kieruje do przeciągarki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeciągarka to obrabiarka do przeciągania, czyli obróbki skrawaniem narzędziem wieloostrzowym (przeciągaczem). Stosuje się ją głównie do wykonywania rowków oraz otworów o kształtach nieokrągłych, często w produkcji seryjnej, gdzie liczy się powtarzalność i wydajność.
Szukaj cech: obróbka rowków/otworów kształtowych oraz informacja, że narzędzie zdejmuje naddatek w jednym ruchu roboczym (jednym przejściu). To typowe dla przeciągacza z kolejnymi zębami o narastającej wysokości, które stopniowo skrawają materiał.
W przeciąganiu narzędzie przechodzi przez detal (lub po nim) raz, a kolejne zęby przeciągacza wykonują skrawanie coraz głębiej. Dzięki temu cały naddatek jest usuwany w trakcie jednego przejścia, bez konieczności wielokrotnego powtarzania tego samego toru narzędzia.
Typowe zastosowania obejmują rowki wpustowe, wielowypusty, profile wewnętrzne oraz inne otwory kształtowe. Przeciąganie sprawdza się szczególnie tam, gdzie potrzebujesz powtarzalnego kształtu i dobrego dopasowania wymiarowego, np. w częściach maszyn produkowanych seryjnie.
Tokarka potrafi wykonywać rowki, ale zwykle dotyczy to rowków na powierzchniach obrotowych przy ruchu obrotowym przedmiotu. Przeciąganie różni się tym, że używa przeciągacza z wieloma zębami i często służy do profili nieobrotowych (np. otworów kształtowych), realizowanych jednym przejściem narzędzia.
Pomyłka wynika z tego, że obie mogą dotyczyć rowków i kształtów. Różnica tkwi w kinematyce: dłutownica pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym i zwykle wymaga wielu skoków/przejść, a przeciągarka wykorzystuje przeciągacz o narastających zębach, który wykonuje całą obróbkę w jednym przejściu.
Naddatek obróbkowy to warstwa materiału, którą planuje się usunąć w trakcie obróbki, aby uzyskać wymagany wymiar i jakość powierzchni. W przeciąganiu opis często podkreśla, że narzędzie usuwa cały przewidziany naddatek w jednym przejściu, co jest cechą charakterystyczną tej metody.
Przeciąganie wybiera się zwykle przy produkcji seryjnej/masowej, gdy ważna jest wydajność i powtarzalność profilu (np. rowki wpustowe, wielowypusty). Minusem jest koszt i specjalizacja narzędzia (przeciągacza), dlatego przy małych seriach częściej wybiera się metody bardziej uniwersalne.
Na przeciągarce pracuje przeciągacz, czyli narzędzie wieloostrzowe o stopniowanych zębach. Każdy kolejny ząb usuwa nieco więcej materiału, a ostatnie zęby mogą pełnić funkcję kalibrującą. To właśnie konstrukcja narzędzia pozwala uzyskać kształt w jednym przejściu.
Zwróć uwagę na słowa-klucze: "otwory kształtowe", "rowki", "złożone powierzchnie" oraz "cały naddatek w jednym ruchu roboczym". Jeśli opis mówi o wykańczaniu i bardzo małych naddatkach, myśl o szlifowaniu; jeśli o powierzchniach obrotowych, myśl o toczeniu.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Szlifierki są głównie do wykańczania, a tokarki i dłutownice pracują inną kinematyką."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przeciąganie" — opis procesu obróbki skrawaniem, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeci%C4%85ganie (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Broaching" — description of broaching process and applications, https://en.wikipedia.org/wiki/Broaching (accessed 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki skrawaniem (dział: rodzaje obrabiarek i procesy kształtowania)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące przeciągania: budowa przeciągacza, ruchy robocze, zastosowania
  • Katalogi narzędzi (przeciągacze) i opisy procesów w materiałach producentów narzędzi skrawających

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego