KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 21.
Której z wymienionych operacji nie można wykonać z wykorzystaniem podzielnicy uniwersalnej przedstawionej na zdjęciu?
Ilustracja przedstawia podzielnicę uniwersalną, która jest urządzeniem stosowanym w obróbce skrawaniem, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podzielnica uniwersalna na frezarce służy do indeksowania i obróbki elementów na zewnętrznych powierzchniach obrotowych (np. uzębienia, rowki na wałkach, wielokąty).
Rowek wpustowy wewnętrzny jest wykonywany w otworze/piastach i typowo wymaga dłutowania lub przeciągania, więc nie wykona się go podzielnicą.

Pełne wyjaśnienie:

Podzielnica uniwersalna jest przyrządem stosowanym na frezarkach do precyzyjnego podziału obwodu i ustawiania przedmiotu o zadany kąt. Dzięki tarczom podziałowym i mechanizmowi korby umożliwia powtarzalne indeksowanie, co jest kluczowe przy wykonywaniu elementów o wielu równomiernie rozmieszczonych cechach na obwodzie.

Dlaczego nie da się wykonać rowków wpustowych wewnętrznych?
Rowek wpustowy wewnętrzny znajduje się wewnątrz otworu (np. w piaście). Wymaga narzędzia, które może pracować w ograniczonej przestrzeni otworu i kształtować rowek o wymaganym przekroju. Typowe metody technologiczne to dłutowanie (narzędzie jednoostrzowe wykonujące ruch posuwisto-zwrotny) albo przeciąganie (przeciągacz wieloostrzowy). Podzielnica, nawet "uniwersalna", nie rozwiązuje problemu dostępu narzędzia frezującego do wnętrza otworu w sposób pozwalający wykonać klasyczny rowek wpustowy wewnętrzny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są możliwe z podzielnicą?

  • Frezowanie zębów metodą kształtową – typowe zastosowanie podzielnicy: po każdym nacięciu zęba wykonuje się indeksowanie o odpowiedni kąt, a obróbka dotyczy zewnętrznej powierzchni koła.
  • Frezowanie rowków nieprzelotowych zewnętrznych – rowki na zewnętrznej powierzchni wałka lub elementu obrotowego można pozycjonować i wykonywać z użyciem podziału obwodu.
  • Frezowanie krótkich zębatek – krótkie koła zębate (zębatki/koła) są obrabiane na zewnątrz; podzielnica zapewnia podział i powtarzalność ustawień.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się słowo "wewnętrzne" i dotyczy to rowka w otworze, rozważ metody takie jak dłutowanie lub przeciąganie, a nie frezowanie z podzielnicą. Najczęstsza pomyłka wynika z utożsamiania rowka wpustowego na wale (zewnętrznego) z rowkiem w piaście (wewnętrznym).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podzielnica uniwersalna to przyrząd do precyzyjnego podziału obwodu i ustawiania przedmiotu o zadany kąt. Umożliwia indeksowanie (np. co 10° lub na określoną liczbę działek), dzięki czemu można równomiernie rozmieszczać cechy na obwodzie elementu.
Najczęściej wykonuje się obróbki wymagające podziału: frezowanie kół zębatych metodą kształtową, nacinanie wielowypustów, wykonywanie wielokątów na obwodzie, rowków na wałkach oraz operacje wymagające ustawiania kolejnych położeń kątowych przedmiotu.
Rowek wpustowy wewnętrzny jest w otworze/piastach i wymaga narzędzia pracującego wewnątrz otworu. Podzielnica zapewnia podział i obrót, ale nie zapewnia technologii wykonania takiego rowka w ograniczonej przestrzeni. Stosuje się zwykle dłutowanie lub przeciąganie.
Rowek wpustowy wewnętrzny to rowek wykonany w otworze elementu (np. piasty koła, tulei). Służy do współpracy z wpustem i przenoszenia momentu między wałem a piastą. W odróżnieniu od rowka zewnętrznego nie znajduje się na wale, tylko wewnątrz części nasadzanej.
Typowe metody to dłutowanie (narzędzie jednoostrzowe wykonuje ruch posuwisto-zwrotny i stopniowo kształtuje rowek) oraz przeciąganie (przeciągacz wieloostrzowy wykonuje rowek w jednym przejściu). Dobór zależy m.in. od serii produkcyjnej i dostępnego parku maszyn.
Nie. Koła zębate są klasycznym zastosowaniem, ale podzielnica jest też używana do każdej obróbki, w której trzeba powtarzalnie obracać detal o określony kąt: wielowypusty, wielokąty, rowki na obwodzie, a także niektóre rowki śrubowe przy odpowiednim sprzężeniu ruchów.
Kluczowe jest miejsce wykonania: zewnętrzny jest na wale (na zewnętrznej powierzchni), a wewnętrzny jest w otworze/piastach. Jeśli w treści pojawia się "w otworze", "w piaście" lub "wewnętrzny", to zwykle w grę wchodzi dłutowanie albo przeciąganie.
Dłutowanie bywa wybierane przy mniejszych seriach, większej elastyczności i różnorodnych wymiarach. Przeciąganie jest bardzo wydajne w produkcji seryjnej, ale wymaga odpowiednich przeciągaczy i oprzyrządowania. W praktyce decydują koszty narzędzi, czas i dostępność maszyn.
Za dokładny podział odpowiada mechanizm podziałowy, w tym tarcza podziałowa z rzędami otworów oraz korba z ryglem do ustalania kolejnych położeń. Dzięki temu operator może wykonywać kolejne ustawienia kątowe w sposób powtarzalny i kontrolowany.
Najczęstsze błędy to: mylenie obróbki zewnętrznej z wewnętrzną, utożsamianie "uniwersalności" podzielnicy z możliwością wykonania każdej operacji, oraz nieuwzględnianie ograniczeń dostępu narzędzia do otworu. Pomaga zasada: podzielnica indeksuje, ale nie zastępuje dłutownicy ani przeciągarki.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii obróbki skrawaniem (dział: oprzyrządowanie frezarskie i podzielnice)
  • Instrukcje/DTR podzielnic uniwersalnych (obsługa tarcz podziałowych, podział pośredni)
  • Materiały dydaktyczne o wykonywaniu połączeń wpustowych (rowki zewnętrzne i wewnętrzne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego