KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 29.
Który chwyt trzymania kirety Gracey przedstawiono na zamieszczonej ilustracji?
Zdjęcie przedstawia prawą dłoń trzymającą instrument stomatologiczny o pomarańczowym, teksturowanym uchwycie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chwyt "Pisarski zmodyfikowany" rozpoznaje się po tym, że palec środkowy opiera się opuszką na trzonku instrumentu i pełni rolę palca wyczuwającego drgania.
W chwycie "Pisarski" palec środkowy znajduje się pod instrumentem, co daje gorsze czucie taktylne przy pracy kiretą Gracey.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy narzędziami periodontologicznymi (np. kiretą Gracey) kluczowe są kontrola i czucie taktylne. Najczęściej stosuje się chwyt, który pozwala jednocześnie stabilnie prowadzić instrument i "czuć" powierzchnię zęba oraz drgania przenoszone przez trzonek.

Odpowiedź "Pisarski zmodyfikowany" jest poprawna, ponieważ cechą rozpoznawczą tego chwytu jest ułożenie palca środkowego: jego opuszka spoczywa na bocznej powierzchni trzonka instrumentu (a nie wyłącznie pod nim). Taki palec działa jak "sensor" – poprawia wyczuwanie wibracji i nierówności, co jest szczególnie ważne podczas usuwania złogów poddziąsłowych oraz pracy w okolicy dziąsła. Dodatkowo stabilność zwiększa punkt podparcia wykonywany zwykle palcem serdecznym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Pisarski" to chwyt podobny do trzymania długopisu, ale w klasycznym wariancie palec środkowy jest ustawiony pod instrumentem, przez co gorzej pełni funkcję palca wyczuwającego. W instrumentacji periodontologicznej jest to zwykle mniej korzystne.
  • "Dłoniowo-kciukowy odwrócony" należy do grupy chwytów angażujących bardziej całą dłoń i inne ułożenie kciuka; nie odpowiada precyzyjnemu układowi trzech palców charakterystycznemu dla chwytów pisarskich.
  • "Dłoniowo-kciukowy tzw. chwyt "kciuk do nosa"" jest wariantem dłoniowo‑kciukowym używanym w specyficznych sytuacjach; wizualnie różni się od chwytu pisarskiego, bo nie opiera się na typowym ustawieniu kciuka, wskazującego i środkowego w konfiguracji "długopisowej".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między "pisarskim" a "pisarskim zmodyfikowanym", sprawdź tylko jedną rzecz: czy opuszka palca środkowego dotyka trzonka z boku/na nim i stabilizuje instrument jako palec wyczuwający. Jeśli tak – wybierz wariant zmodyfikowany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To precyzyjny sposób trzymania narzędzi ręcznych (np. kiret), w którym kciuk i palec wskazujący stabilizują trzonek, a palec środkowy opiera się opuszką na trzonku i poprawia czucie taktylne. Zwykle dodatkowo stosuje się punkt podparcia palcem serdecznym.
Najpewniejsza cecha to pozycja palca środkowego. W wariancie zmodyfikowanym opuszka palca środkowego dotyka trzonka z boku/na nim i "czuje" drgania. W klasycznym pisarskim palec środkowy jest bardziej pod instrumentem i zwykle słabiej pełni funkcję czuciową.
Ponieważ zapewnia jednocześnie kontrolę i czucie taktylne. Podczas pracy poddziąsłowej trzeba wyczuwać nierówności i wibracje, a palec środkowy oparty na trzonku pomaga ocenić kontakt końcówki z powierzchnią zęba i ograniczyć ryzyko urazu tkanek.
Pełni rolę "palca wyczuwającego": przenosi informacje o drganiach i oporze powierzchni zęba. Dzięki temu łatwiej kontrolować siłę nacisku, kierunek ruchu i płynność skalingu. Zmniejsza to też zmęczenie dłoni, bo praca nie opiera się na samym zacisku kciuka i wskazującego.
Typowe błędy to: zbyt mocny ucisk palców (spadek czucia), brak stabilnego punktu podparcia palcem serdecznym (utrata kontroli), trzymanie instrumentu zbyt daleko od części roboczej oraz mylenie chwytu pisarskiego z modyfikowanym przez nieuwagę na ułożenie palca środkowego.
Zwykle nie jest pierwszym wyborem do precyzyjnej instrumentacji periodontologicznej. Chwyty dłoniowo-kciukowe angażują bardziej całą dłoń i mogą gorzej wspierać subtelne czucie taktylne potrzebne przy pracy poddziąsłowej. Najczęściej stosuje się chwyt pisarski zmodyfikowany z podparciem.
Punkt podparcia stosuje się praktycznie zawsze, gdy wykonuje się kontrolowane ruchy skalingu i wygładzania powierzchni korzenia. Oparcie (najczęściej palcem serdecznym) stabilizuje rękę, pozwala dozować siłę i poprawia bezpieczeństwo pracy w pobliżu dziąsła, kieszonek i tkanek miękkich.
Najważniejsze są trzy palce: kciuk i palec wskazujący obejmują trzonek naprzeciw siebie, a palec środkowy dotyka trzonka opuszką i prowadzi czucie. Dodatkowo palec serdeczny zwykle tworzy podparcie na zębie lub wyrostku, co zwiększa stabilność i precyzję ruchu.
Tak, bo ułatwia to bezpieczne asystowanie: prawidłowe podawanie instrumentu, ocenę ergonomii pracy operatora, przygotowanie stanowiska oraz reagowanie na błędy, które mogą grozić urazem tkanek. Znajomość chwytów jest też podstawą komunikacji w zespole i standardów pracy w gabinecie.
Ucz się po cechach rozróżniających, a nie po nazwach. Dla pisarskiego zmodyfikowanego zapamiętaj: opuszka palca środkowego na trzonku = czucie drgań oraz obecność stabilnego podparcia. Ćwicz na zdjęciach i na fantomie, porównując ułożenie palców w różnych chwytach.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Nield-Gehrig J.S., Willmann D.E., Fundamentals of Periodontal Instrumentation and Advanced Root Instrumentation, rozdziały: instrumentacja ręczna i chwyty (pen grasp vs modified pen grasp), (wydanie książkowe – szczegółowa lokalizacja zależna od wydania).
  • Newman M.G., Takei H.H., Klokkevold P.R., Carranza F.A. (red.), Carranza's Clinical Periodontology, część dotycząca instrumentacji periodontologicznej: zasady chwytu i punktu podparcia (wydanie książkowe – szczegółowa lokalizacja zależna od wydania).

Materiały:

  • Podręczniki z periodontologii i instrumentacji periodontologicznej (rozdziały o chwytach i punkcie podparcia)
  • Instruktażowe materiały dydaktyczne szkół medycznych dotyczące pracy narzędziami ręcznymi
  • Filmy szkoleniowe z techniki skalingu i root planingu (część: modified pen grasp i fulcrum)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego