KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 17.
Który ciągnik należy zagregować z pięciopolową broną zawieszaną, aby silnik ciągnika pracował najbardziej ekonomicznie (obciążenie silnika wynosi około 90% jego mocy), jeżeli zapotrzebowanie mocy na jedno pole brony wynosi 5 kW?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika mechanizacji rolnictwa i agrotroniki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się łączne zapotrzebowanie mocy brony: 5 pól × 5 kW = 25 kW. Aby silnik pracował najbardziej ekonomicznie przy ok. 90% obciążenia, dobiera się ciągnik o mocy znamionowej około 25/0,9. Następnie wybiera się wariant z listy (I–IV), który odpowiada tej mocy; w zadaniu jest to "II".

Pełne wyjaśnienie:

Zasada doboru ciągnika do narzędzia opiera się na tym, aby w typowych warunkach roboczych silnik nie pracował ani zbyt lekko (niska sprawność i gorsza ekonomika), ani zbyt ciężko (ryzyko przeciążenia, spadek prędkości roboczej, większe zużycie).

Krok 1: oblicz łączne zapotrzebowanie mocy brony.
Podano zapotrzebowanie mocy na jedno pole brony: 5 kW. Brona ma 5 pól, więc zapotrzebowanie całkowite wynosi 5 × 5 kW = 25 kW.

Krok 2: uwzględnij warunek ekonomicznej pracy (ok. 90% mocy).
Jeśli ciągnik ma pracować przy obciążeniu około 90% mocy, to jego moc znamionowa powinna być większa niż zapotrzebowanie narzędzia. Obliczeniowo oznacza to dobór mocy rzędu: 25 kW / 0,9 (czyli nieco powyżej 25 kW). Następnie porównuje się tę wartość z mocami ciągników oznaczonych I–IV (zwykle podanymi w tabeli lub na rysunku do zadania).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "II"?
Odpowiedź "II" odpowiada ciągnikowi, którego moc znamionowa jest najbliższa wartości wynikającej z obliczeń dla obciążenia ~90%, dzięki czemu silnik pracuje w korzystnym zakresie obciążenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wybór ciągnika o zbyt małej mocy skutkuje pracą silnika z obciążeniem bliskim 100% lub przeciążeniem, co pogarsza warunki pracy, może wymuszać redukcję prędkości roboczej i zwiększać ryzyko przegrzewania.
  • Wybór ciągnika o zbyt dużej mocy powoduje pracę przy zbyt małym obciążeniu (wyraźnie poniżej ~90%), co często jest mniej ekonomiczne i nie wykorzystuje potencjału maszyny.
  • Częstym błędem jest też przyjęcie, że 5 kW dotyczy całej brony (zamiast jednego pola) albo dodanie "10%" wprost, zamiast zastosowania proporcji wynikającej z warunku 90% obciążenia.

Na egzaminie warto zapamiętać schemat: moc całkowita narzędzia = (liczba sekcji/pól) × (moc na sekcję), a następnie dobór ciągnika tak, by stosunek zapotrzebowania do mocy był bliski wymaganemu obciążeniu (tu ok. 0,9).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sumujesz zapotrzebowanie na jedno pole przez liczbę pól. Jeśli jedno pole wymaga 5 kW, a brona ma 5 pól, to łączna moc narzędzia wynosi 5 × 5 kW = 25 kW. To jest punkt wyjścia do doboru ciągnika.
Warunek 90% oznacza, że przy pracy z narzędziem silnik ma być wykorzystany prawie w pełni, ale bez przeciążenia. Taki zakres obciążenia często sprzyja stabilnej pracy i dobrej ekonomice spalania, a jednocześnie zostawia niewielki margines na zmienne warunki polowe.
Skoro 25 kW ma stanowić ok. 90% mocy ciągnika, to moc znamionowa powinna wynosić około 25/0,9. W praktyce wybierasz z podanych wariantów taki ciągnik, którego moc jest najbliższa tej wartości (nie za mała i nie przesadnie duża).
To zestawić (połączyć) ciągnik z broną jako narzędzie zawieszane na TUZ oraz przygotować do pracy: podczepić, ustawić, sprawdzić hydraulikę i zabezpieczenia. W kontekście zadania chodzi głównie o dobór mocy ciągnika do zapotrzebowania brony.
Tak. Zbyt mocny ciągnik będzie pracował z małym obciążeniem, co często pogarsza ekonomikę (silnik jest niewykorzystany), a dodatkowo zwiększa koszty zakupu i eksploatacji. W zadaniach egzaminacyjnych szuka się opcji, która spełnia wymagane obciążenie (np. ~90%).
Najczęściej: pomylenie mocy na jedno pole z mocą całego narzędzia, błędne liczenie procentów (dodawanie 10% zamiast dzielenia przez 0,9) oraz nieuważne odczytanie danych ciągników z tabeli/rysunku. Pomaga zapis kroków i sprawdzenie jednostek kW.
W arkuszach spotkasz oba zapisy. Zawsze pracuj na tej jednostce, którą podaje zadanie, albo przelicz przed porównaniem. Tu użyto kW, więc zapotrzebowanie brony i moce ciągników powinny być porównywane w kW (lub po spójnym przeliczeniu).
Tak, w praktyce zapotrzebowanie mocy rośnie m.in. przy cięższej glebie, większej głębokości lub większej prędkości roboczej. W zadaniach egzaminacyjnych te czynniki są zwykle "ukryte" w podanej wartości kW na pole, dlatego liczy się według danych z treści.
Porównaj zapotrzebowanie mocy narzędzia z mocą ciągnika. Jeśli narzędzie wymaga niemal tyle, ile wynosi moc ciągnika, ryzyko przeciążenia rośnie. W tym typie zadań dodatkowo kontrolujesz, czy wymagany stosunek wynosi ok. 90%, a nie np. 100% lub 60%.
1) Oblicz łączną moc narzędzia.
2) Zastosuj warunek obciążenia (np. podziel przez 0,9).
3) Odczytaj moce wariantów ciągników z tabeli/rysunku.
4) Wybierz moc najbliższą obliczonej.
5) Sprawdź, czy jednostki są zgodne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Najpierw oblicza się łączne zapotrzebowanie mocy brony: 5 pól × 5 kW = 25 kW."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji maszyn rolniczych: dobór ciągnika do narzędzi
  • Instrukcje obsługi (DTR) ciągników i narzędzi: dane o mocy i zapotrzebowaniu
  • Zadania rachunkowe z mocy i obciążenia silnika w technice rolniczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego