KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 12.
Który czynnik ma decydujący wpływ na dobór obudowy do drążonego wyrobiska?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór obudowy wyrobiska zależy przede wszystkim od tego, jakie obciążenia i zagrożenia generuje górotwór.
"Warunki geologiczno-górnicze" obejmują m.in. budowę i wytrzymałość skał, spękania, naprężenia, wodę oraz wpływy eksploatacji, więc bezpośrednio decydują o wymaganej nośności i rodzaju obudowy.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach podziemnych obudowa ma zapewnić stateczność i bezpieczne warunki prowadzenia robót. O tym, jak "mocna" i jakiego typu obudowa jest potrzebna, decyduje przede wszystkim zachowanie górotworu, czyli warunki geologiczno-górnicze. W praktyce oznacza to ocenę m.in. rodzaju i jakości skał, ich wytrzymałości, stopnia spękania, występowania zaburzeń tektonicznych, poziomu naprężeń, wpływu wód oraz oddziaływania prowadzonych robót górniczych na otoczenie wyrobiska.

Odpowiedź "Warunki geologiczno-górnicze." jest właściwa, bo to one determinują wielkość i charakter obciążeń działających na obudowę oraz prawdopodobne mechanizmy utraty stateczności (odpryski, obwały, zawały, nadmierne konwergencje). Nawet przy tej samej technologii drążenia, różny górotwór może wymagać zupełnie innego rozwiązania: od lekkiego wzmocnienia po obudowę o dużej nośności i gęstym rozstawie.

"Temperatura w wyrobisku." wpływa głównie na komfort pracy i dobór wentylacji oraz organizację robót, ale co do zasady nie jest parametrem, który przesądza o nośności obudowy. "Nachylenie wyrobiska." może mieć znaczenie organizacyjne (transport, odpływ wody), lecz nie jest czynnikiem podstawowym w sensie mechaniki górotworu. "System drążenia." (dobór technologii urabiania i postępu) może modyfikować warunki prowadzenia robót, ale jest wtórny wobec tego, w jakim górotworze drążymy — to górotwór wyznacza wymagania i ograniczenia dla obudowy.

Na egzaminie warto pamiętać regułę: obudowę dobiera się do górotworu, a dopiero potem dostosowuje technologię i organizację robót do przyjętego zabezpieczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw cech górotworu i wpływów górniczych, które określają obciążenie wyrobiska: rodzaj i wytrzymałość skał, spękania, zaburzenia tektoniczne, naprężenia, woda oraz wpływ prowadzonych robót. Na tej podstawie dobiera się typ i nośność obudowy.
Technologia może zmieniać tempo i sposób urabiania, ale nie zmienia właściwości skał. To górotwór "narzuca" wymagania nośności i rozstawu obudowy, bo generuje naprężenia i deformacje. Technologię zwykle dopasowuje się do warunków geologiczno-górniczych, a nie odwrotnie.
Zwykle wpływa głównie na organizację pracy (wentylacja, przerwy, dobór odzieży i sprzętu), a nie na wymaganą nośność obudowy. O doborze obudowy decydują przede wszystkim czynniki mechaniczne i hydrogeologiczne górotworu, które wpływają na stateczność wyrobiska.
Gorszy górotwór (spękany, zawodniony, o niskiej wytrzymałości) zwykle wymaga obudowy o większej nośności, gęstszego rozstawu lub dodatkowych wzmocnień (np. kotwienia, siatek, podsadzki). Celem jest ograniczenie obwałów i nadmiernych zaciśnień wyrobiska.
Stateczność wyrobiska to zdolność utrzymania jego kształtu i przekroju bez niebezpiecznych obwałów i deformacji. Obudowa ma przejąć część obciążeń od górotworu i ograniczyć jego przemieszczenia. Im trudniejsze warunki geologiczno-górnicze, tym większe wymagania wobec obudowy.
Nachylenie wpływa głównie na transport, odwodnienie i organizację robót, więc bywa istotne projektowo. Jednak jako pojedynczy czynnik zwykle nie przesądza o typie i nośności obudowy. Decydujące pozostają właściwości i zachowanie górotworu w otoczeniu wyrobiska.
Najczęściej kluczowe są: litologia i wytrzymałość skał, stopień spękania i uławicenia, obecność uskoków, stref rozluźnienia i zgniecenia, warunki wodne oraz przewidywane naprężenia. Te dane pozwalają oszacować ryzyko obwałów i dobrać właściwe zabezpieczenie wyrobiska.
Czynnik decydujący bezpośrednio wpływa na obciążenie i mechanikę górotworu (czyli na ryzyko utraty stateczności). Czynniki pomocnicze częściej dotyczą organizacji robót (komfort, logistyka, tempo drążenia). W takich pytaniach zwykle wygrywa odpowiedź związana z górotworem.
Częste błędy to: nieuwzględnienie zaburzeń tektonicznych i wody, przenoszenie rozwiązań z innych rejonów bez analizy górotworu oraz skupienie się na technologii drążenia zamiast na warunkach geologiczno-górniczych. W praktyce prowadzi to do niedoszacowania obciążeń i zagrożeń.
Ucz się przez skojarzenia: górotwór → obciążenie → obudowa. Przećwicz definicje (stateczność, warunki geologiczno-górnicze), poznaj typowe rodzaje obudów i ich zastosowania oraz analizuj krótkie opisy przypadków (skała mocna vs spękana, sucho vs zawodnione). To pomaga w zadaniach wyboru.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji dotyczące obudowy i stateczności wyrobisk (skrypty, prezentacje)
  • Instrukcje zakładowe i dokumentacje techniczne stosowanych typów obudów (DTR, karty katalogowe producentów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego