Wpis w księdze wieczystej wymaga przedstawienia dokumentu, który w sposób pewny i formalnie kwalifikowany potwierdza powstanie, zmianę albo wygaśnięcie prawa do nieruchomości. W praktyce oznacza to, że podstawą są takie dokumenty, które mają odpowiednią rangę i formę oraz podlegają weryfikacji (np. przez sąd lub notariusza).
Odpowiedź "Oświadczenie właściciela." jest właściwa jako dokument, który nie stanowi typowej, samoistnej podstawy wpisu. Samo oświadczenie (nawet zgodne z prawdą) jest oświadczeniem woli lub wiedzy strony i zwykle nie spełnia wymogów formy ani nie daje rękojmi co do skutku prawnego koniecznego do dokonania wpisu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi mogą stanowić podstawę wpisu?
- "Prawomocne orzeczenie sądowe." – prawomocność przesądza o wiążącym rozstrzygnięciu i w wielu sprawach jest dokumentem, na podstawie którego ujawnia się prawa w księdze wieczystej.
- "Umowa cywilno-prawna w formie aktu notarialnego." – przy obrocie nieruchomościami wymagana jest szczególna forma; akt notarialny jest dokumentem urzędowym sporządzanym przez notariusza i typowo służy jako podstawa wpisu.
- "Ugoda zawarta w postępowaniu sądowym lub administracyjnym." – ugoda zawarta w odpowiednim trybie (i w granicach właściwości organu/sądu) może wywoływać skutki prawne, które następnie ujawnia się w księdze wieczystej.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się dokumenty "sformalizowane" (orzeczenie prawomocne, akt notarialny, ugoda procesowa), a jedna opcja to ogólne oświadczenie strony, to zwykle właśnie ono nie spełnia standardu podstawy wpisu.
